Yaptığımız iş nasıl da belirliyor yaşam standartlarımızı. Uyku, yemek gibi temel fizyolojik ihtiyaçlarımızın düzeninden tutun da sosyal, kültürel tercihlerimize kadar hepsi yaptığımız meslekle ilişkili olarak şekilleniyor.
Meslek seçimi yaşamımızın ilk gençlik yıllarına denk geliyor. Bu nedenle çocukluk çağında ilgi ve yeteneklerin keşfedilmiş olması çok önemli. Tabii bu keşifte başta ebeveynler olmak üzere beraberinde öğretmenlere de çok iş düşüyor. Çocuğun kendini tanıma ve keşif yolculuğunda imkanlar sunulması, yeni deneyimlere ortam hazırlanması, yüreklendirilmesi gerekiyor. Bütün bunlar meslek seçimi zamanı gelinceye kadar yapılmış, birey desteklenmişse daha doğru, sağlıklı kararlar alınabiliyor.
Son yıllarda ileri yaşlarda meslek değişikliği, disiplinler arası çalışma vs. artmış olsa da genel kabul şu olmalı: Seçtiğimiz mesleği en az 30 yıl yapacakmışız gibi tercihte bulunmalıyız. Yol ne gösterir, yaşam bize neler sunar bilinmez ama temkinli olmakta fayda olduğu kesin.
Üniversitede bölüm seçerken de bu bölümden mezun olduktan sonra ne iş yapılacağı, istihdam olanakları ve çalışma koşulları detaylı olarak incelenmeli. Bireyin kendisine soracağı bazı temel sorular şöyle olmalı:
Hangi sektörler ilgimi çekiyor?
Günün hangi saatinde çalışmak istiyorum? Gece mi gündüz mü? Mesela gece nöbeti tutar mıyım?
Masa başında mı yoksa sahada mı çalışmak istiyorum?
İnsanlarla doğrudan iletişimde olarak mı çalışmak isterim yoksa yalnız çalışmak mı?
Seçtiğim mesleğin homeoffice (evden çalışma) olanağı olsa iyi olur mu?
Mesaisi belli, düzenli bir iş mi yoksa esnek mesaili bir iş mi beni mutlu eder?
İş seyahati hoşuma gider mi yoksa sabit konumda olacağım bir iş mi istiyorum?
Seçtiğim mesleğin yurt dışı denkliği var mı? Yurt dışı çalışma olanakları nasıl?
Seçtiğim mesleği yapmak için yabancı dile ihtiyaç duyar mıyım? Yabancı dilim olursa avantajları neler olur?
Seçtiğim mesleği yapmak için örneğin büyük şehirde ya da sanayi şehrinde yaşamak gibi zorunluluklarım olur mu yoksa küçük şehirde de yaşasam olur mu?
Seçtiğim mesleği yapanlar en az, en çok ve ortalama ne kadar maddi gelir elde ediyor?
Seçtiğim mesleğin yurt içi ve yurt dışı istihdam oranları ne durumda?
Seçtiğim mesleği ön lisans veya lisans diplomasına ihtiyaç duymadan da yapabilir miyim?
YKS tercih döneminde üniversite ve bölüm seçerken mümkünse üniversiteler ziyaret edilmeli; bölüm hocalarıyla, okuyan ve mezun öğrencilerle sohbetler edilmeli. Seçilmesi düşünülen mesleği yapan uzmanlarla tanışılıp imkân varsa iş yerleri ziyaret edilip gözlem yapılmalı.
Seçilmesi düşünülen bölümlerle ilgili memnuniyet, istihdam gibi istatistiki veriler incelenmeli.
“çok iyi meslek” ya da “kötü meslek” diye bir şey yoktur. İmkân-olanaklar elbette araştırılmalı ve gerçekçi olunmalıdır. Fakat seçilen meslek kişinin ilgi ve yeteneklerine uygun olduğu ölçüde başarı ve mutluluk getirir. Sırf “önü açık” veya “iş imkânı fazla” diye düşünüldüğü için kişinin ilgi ve yeteneklerine uygun olmadığı halde bir meslek seçilirse o meslek kişiye bir hapis haline gelecektir.
Tercih döneminde eş, dost, komşu, akrabadan değil bir uzmandan mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı almak faydalı olacaktır. Son kararı ise öğrenci ve aile birlikte vermelidir.
Unutmayın!
Yanlış şık 1 yıl,yanlış üniversite 4 yıl,yanlış meslek 40 yıl kaybettirebilir.
