Geçtiğimiz hafta TÜİK tarafından açıklanan 2013 yılı manşet büyüme rakamı %4,4 ile beklentilerin üstünde çıktı. Böylece Orta Vadeli Program (OVP)’de %3,6 olan 2013 büyüme rakamı hedefinin üstüne çıkılabileceğinin sinyallerini almış olduk.
Üretim yöntemiyle tahmini olarak sabit fiyatlarla hesaplanan %4,4’lük Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) III. Çeyrek büyüme oranı, geçen yılın aynı dönemine göre GSYH’mizin ne kadar arttığını göstermekte. Böylece ilgili hesaplama yöntemiyle GSYH 33.033 milyon TL’ye ulaştı. 2013 yılının ilk 9 ayına baktığımızda ise yine aynı hesaplama yöntemiyle GSYH geçen yılın aynı dönemine göre %4,0’lık bir artış ile 91.219 milyon TL’ye ulaştı. Bir başka üretim yöntemiyle GSYH hesaplama yöntemi olan cari fiyatlarla GSYH rakamlarına baktığımızda 2013 yılı III. Çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre %10’luk bir artış ile 414,459 milyon TL; 2013 yılının ilk 9 ayına baktığımızda geçen senenin aynı dönemine göre %9,7’lik bir artış ile 1.153.872 milyon TL ‘ye ulaştığını görüyoruz. Takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYH 2013 yılının III. Çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,3’lük artış; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH yine 2013 yılının III. Çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre %0,9’luk bir artış gösterdi.
Harcamalar yöntemiyle 2013 GSYH büyüme rakamları ise sabit fiyatlar ile III. Çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,4, ilk 9 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,0; cari fiyatlar ile III. Çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre %10,0, ilk 9 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %9,7 olarak gerçekleşti.
Halkın nihai tüketim harcamaları ilgili çeyrekte cari fiyatlarla %10,2 artarak 281.809 milyon TL’ye ulaşırken sabit fiyatlarla %5,1’lik artışla 21.702 milyon TL oldu. Devletin nihai tüketim harcamalarına baktığımızda ilgili çeyrekte cari fiyatlarla %6,4 artarak 55.031 milyon TL; sabit fiyatlarla ise %0,6 oranında bir artışla 3.062 milyon TL’ye ulaştı.
Açıklanan ilgili diğer rakamlara göz attığımızda gayri safi sabit sermaye oluşumunun ilgili çeyrekte cari fiyatlarla %14,0 artarak 77.388 milyon TL ve sabit fiyatlarla %6,0 artarak 7.442 milyon TL olduğunu görüyoruz.
Mal ve hizmet ihracatı ile ithalatına baktığımızda mal ve hizmet ihracatı ilgili çeyrekte cari fiyatlarla %7,6 artarak 109,592 milyon TL ve sabit fiyatlarla %2,2 azalışla 8.360 milyon TL; mal ve hizmet ithalatı ilgili çeyrekte cari fiyatlarla %14,0 oranında artarak 128.418 milyon TL ve sabit fiyatlarla %6,0 azalışla 8.914 milyon TL oldu.
2013 ‘ün III. Çeyreğinde sabit fiyatlar ile (1998 yılı fiyatları temel alınarak) iktisadi faaliyet kollarına göre en hızlı büyüme mali hizmetler sektörü, inşaat sektörü ve oteller ile lokantalarda gerçekleşti.
2013 yılının III. Çeyreğine dair Türkiye ve çeşitli ülkelerin büyüme hızlarını karşılaştıracak olursak Euro Bölgesi, BRIC ülkelerinin hepsinden daha fazla büyürken OECD ülkeleri arasında 2. ve G-20 ülkeleri arasında 4. sırada. Ülkemizin ilgili dönemdeki büyüme oranı başarısında özel sektör harcamalarındaki artış ile iç talepteki canlılık etkili oldu.
Ayrıca TÜİK tarafından sabit fiyatlarla hesaplanan 2013 yılı I. Çeyrek büyüme rakamı %2,97’ye, II. Çeyrek büyüme rakamı %4,53‘e revize edildi.
Sonuç olarak yazımın başında da belirttiğim gibi 2013 yılı için büyüme hızının hedeflenen rakamın üstünde geleceği muhtemeldir.
Tüm hemşehrilerime Saygılarımla ve Sevgilerimle…