Şubat ayının ilk günleri, TÜİK ve Ocak ayına dair fiyat gelişmeleri verileri açısından bir hayli hareketli geçti.
Geçtiğimiz hafta merakla beklenen, 3 Şubat 2014 tarihinde açıklanan fiyat gelişmeleri verilerinde TÜİK tarafından alkollü içecekler ve tütün grubu fiyatlarında sehven yapılan hatadan dolayı 5 Şubat 2014 tarihinde TÜFE rakamlarında bir güncelleme yapılarak veriler tekrar yayınlandı. Gerçekleştirilen güncelleme sonucunda aylık TÜFE artışı %1,72’den %1,98’e ve yıllık TÜFE artışı %7,48’den %7,75’e çıkartıldı.
Ayrıca TÜİK tarafından yapılan açıklamaya göre ÜFE’de bazı değişiklikler yapıldı. ÜFE yerine artık hayatımıza Yİ-ÜFE, YD-ÜFE ve Tarım ÜFE kavramları girdi. Konuyla ilgili yapılan açıklama şu şekildeydi:
“Geçmişte Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) ve ÜFE olarak kullanılan endekslerin yerine bundan sonra Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi kullanılacaktır. Sanayi sektörü için ÜFE, AB’nin Kısa Dönemli İş İstatistikleri Metodolojisine göre yurt içi ve yurt dışı detayında ayrı ayrı üretilmektedir. Yurt dışına ihraç edilen ürünlerin üretici fiyat değişimlerini ölçmek amacıyla sanayi sektörü için Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) de aylık olarak hesaplanıp yayımlanacaktır. Tarım sektörü için üretici fiyat endeksi ise AB’nin Tarımsal Fiyat İstatistikleri Metodolojisi ile uyumlu, 2010 sabit temel yıllı ve NACE Rev.2 sınıflamasına uygun olarak üretilecektir. Bu nedenle daha önce ÜFE kapsamında yer alan, tarım, avcılık, ormancılık ve balıkçılık faaliyetleri için Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE) ayrı olarak hesaplanacak ve Yİ-ÜFE ile birleştirilmeyecektir…”
Son olarak da enflasyon hesaplamalarında her yıl rutin olarak gerçekleştirilen enflasyon sepeti güncelleştirmeleri TÜİK tarafından şu şekilde açıklandı:
“…2014 yılı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamalarında, 2013 yılı Aralık ayı temel alınarak, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler tarafından geliştirilen Amaca Yönelik Bireysel Tüketim Sınıflaması’na (COICOP) göre grup ve madde ağırlıkları güncellenmiştir. Bu kapsamda, Kurumsal Nüfus Bireysel Harcama Anketi 2013 yılında yeniden uygulanmıştır. Ayrıca, uluslararası öneriler doğrultusunda ikinci el otomobil harcamaları ağırlık sistemi içinde tekrar değerlendirilmiştir. Hanehalklarından hanehalklarına yapılan ikinci el satışlar ağırlık sisteminde kapsanmazken, galerilerden hanehalklarına yapılan ikinci el satışlar ticaret marjı dikkate alınarak ağırlık sisteminde kapsanmıştır. 2014 yılında 432 madde, 968 madde çeşidi kapsanacak olup, 27.432 işyeri ve 4.265 konuttan her ay yaklaşık 389.944 fiyat derlenecektir…

2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksi 2014 Giren Madde Listesi:
Sıra No     Madde Adı
     1         DVD (Boş)
     2         Tablet (Bilgisayar)
     3         Umreye Gidiş Ücreti
 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksi 2014 Çıkan Madde Listesi:
 Sıra No     Madde Adı
    1         CD (Boş)
    2         Pirinç Unu
    3         Elektrikli El Süpürgesi (Şarjlı)
    4         Mp3 Çalar “

TCMB tarafından yayınlanan fiyat gelişmeleri raporunda ise “…2014 yılında hizmet, gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler ve tütün gruplarının endeks içindeki payı artarken temel mal ve enerji gruplarının payı azalmıştır…” şeklinde ilgili güncellemeyle alakalı açıklama yapıldı.

Hazırladığım tablodan Ocak ayına dair fiyat gelişmeleri rakamlarını da görebileceğiniz üzere, açıklanan son verilere göre, Ocak ayında tüketici fiyatları ve üretici fiyatları beklentilerin üzerinde karşımıza çıktı. TÜFE’deki artışın ana nedenleri arasında yıllık olarak alkolsüz içecekler ve tütün, gıda ve alkolsüz içecekler, ulaştırma, eğitim, lokanta ve oteller, temel mal gruplarındaki fiyat artışları; aylık olarak mevsimsel etkilerle gıda ve alkolsüz içecekler, TL’nin değerinde yaşanan kayıp kaynaklı enerji fiyatlarındaki artış ve zamların etkisiyle ulaştırma, vergi artışlarının etkisiyle alkollü içecekler ve tütün gruplarındaki fiyat artışları gözlenmekte. Yİ-ÜFE’deki artışın nedenleri arasında yıllık ve aylık olarak TL’nin değerinde yaşanan kayıp kaynaklı imalat sanayindeki fiyat artışları ana etken olarak gözlenmekte. Çekirdek enflasyon rakamlarındaki artış ise kur geçişkenliğindeki artışa ve yukarı yönlü enflasyon riskine işaret etmekte.
TÜFE’de alt gruplar incelendiğinde en yüksek artış aylık olarak alkollü içecekler ve tütün grubunda, yıllık olarak en yüksek artış ulaştırma grubunda gözlenirken en yüksek düşüş aylık olarak giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti ve yıllık olarak hiçbir grupta düşüş yaşandı. Ocak ayında aylık olarak çarliston biber %72,64 ile fiyatı en çok artan ve kazak (kadın için) %13,12 ile fiyatı en çok düşen ürünler olarak karşımıza çıktı. En yüksek fiyat artışı yıllık olarak TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis) bölgesinde yaşanırken aylık olarak TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgesinde yaşandı. Ocak ayında TÜFE’de yer alan 432 maddeden; 40 maddenin ortalama fiyatlarında değişim görülmezken, 295 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 97 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleştiği belirtildi.
Yİ-ÜFE’de, sektörler ve alt sektörler incelendiğinde aylık olarak tümünde artış gözlenmekte. Ana sektörlerde en yüksek artış aylık olarak madencilik ve taşocakçılığı sektöründe gözlenirken alt sektörlerde aylık olarak en yüksek artış diğer mamul eşyalar sektöründe gerçekleşti. Ayrıca yıllık olarak elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı sektörü hariç madencilik başta olmak üzere diğer tüm sektörlerde artış gözlendi. MIGS sınıflandırmasına göre tüm ana sanayi gruplarında yükseliş gözlenirken endeksteki en yüksek artış aylık olarak dayanıklı tüketim mallarında ve yıllık olarak sermaye mallarında gözlendi.
Sonuç ve beklentilerden bahsedecek olursak; TCMB’nin enflasyon hedefi %5; 2014 için enflasyon tahmini %6,6; 2015 için enflasyon tahmini %5,0’dır. Ocak ayı TCMB Beklenti Anketinde Ocak ayı için beklenti aylık %1,06; Şubat ayı için beklenti aylık %0,60; Mart ayı için beklenti aylık %0,64; 2014 yılı için beklenti %7,44; 1 yıl sonraki beklenti %7,06; 2 yıl sonraki beklenti %6,50’dir.
Ocak ayında vergi düzenlemeleri, döviz kuru, gıda fiyatları gibi etkenler başta olmak üzere fiyatlardaki yukarı yönlü baskı enflasyon rakamlarının yükselmesine neden oldu. Önümüzdeki zaman diliminde ise özellikle TL’nin değer kaybı ve kur geçişkenliği gibi faktörlerin etkisiyle enflasyonda yukarı yönlü sinyal gözlenmekte.
Tüm hemşehrilerime Saygılarımla ve Sevgilerimle...