Öncelikle tüm hemşehrilerimin geçmiş Ramazan ya da Şeker Bayramını kutlayarak yazıma başlamak istiyorum. Ben de, kısa bir süreliğine de olsa, Yozgat ve Sorgun’u tekrar ziyaret etme fırsatı buldum bu vesileyle. Uzun bir zaman sonra sizlerle aynı havayı solumak güzeldi. Gözüme ilk çarpan şeylerden birisi ise şehrimizin çehresinin daha da sempatik hale gelmiş olması oldu. Şehrimiz, umarım, hızını daha da arttırarak güzelleşmeye devam eder hepimizin katkılarıyla…
Bu haftaki yazımda geçtiğimiz hafta açıklanan önemli Türkiye Ekonomisi verilerine çok kısaca değinmek istiyorum. Bu tip sayısal verilerle birçoğunuz ilk defa karşılaşacak olabilir. Yadsınacak bir durum kesinlikle yok! Neden mi? Çünkü ekonomi ile uzaktan yakından ilgisi olan herkesin bu rakamlarla yakinen ilgilenmesi şart, fakat tecrübeyle sabittir ki ne halkımızın ne yöneticilerimizin ne akademisyenlerimizin ne de öğrencilerimizin çoğunun göz ardı ettiği ya da farkında bile olmadığı hayati bilgiler bunlar. Gerekli yerlerde gerekli araştırmaları yaparak hepimizin ulaşabileceği bu bilgilerle ilgili hemşehrilerime bir nebze de olsa farkındalık yaratabilirsem ne mutlu bana! Peki niye takip etmeliyiz her hafta çeşitli konulara dair açıklanan bu bilgileri? Her gün ekonomi sayfalarından ya da ilgili veri kaynaklarından bu verileri edinmeye başladıkça zamanla ekonominin gidişatı hakkında bilgi sahibi olacak; yavaş yavaş finansal okur-yazarlık temeli atacak; ticaretten tutun da çocuğunuza vereceğiniz cep harçlığının miktarına kadar alacağınız her ekonomik kararda daha bilinçli adım atacaksınız. Hep birlikte her hafta bu doğrultuda bir şeyler öğreneceğiz veya pekiştireceğiz. Bunun için sizden bir ricam da olacak: Lütfen aşağıdaki bilgilerle ilgili eksik hissettiğiniz noktaları gerek internetten gerek çevrenizden gerekse bana mail atarak araştırmaya ya da biliyorsanız pekiştirmeye çalışınız. İleriki yazılarımda zaman zaman sizlere nacizane bir şekilde yol göstermeye de çalışacağım bu konularda… Unutmayın: Ekonomi hayattır ve ona dair ne kadar çok bilgi edinir, kendimizi geliştirirsek hem kendimize hem şehrimize hem de ülkemize o denli bilinçli hizmet eder ve özenli yaklaşırız!
İş Gücü
TÜİK tarafından açıklanan Hanehalkı İşgücü İstatistikleri verilerine göre Mayıs ayında işsizlik oranı %8,8 olarak karşımıza çıktı ve işsiz sayımız 2.526.000 kişiye yükseldi.
Dış Ticaret Endeksleri
TÜİK tarafından açıklanan Dış Ticaret Endeks verilerine göre Haziran ayında yıllık olarak ihracat birim değer endeksi %2 artış; ithalat birim değer endeksi %1,4 azalış; ihracat miktar endeksi %7,8 azalış ve ithalat miktar endeksi %4,2 artış gösterdi. Ülkemizin dış ticaret haddi ise Haziran ayında %99,8 olarak gerçekleşti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Beklenti Anketi
Merkez Bankası’nın her ay 118 katılımcı ile gerçekleştirmiş olduğu Beklenti Anketine göre enflasyon, faiz, döviz kuru, cari işlemler dengesi ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) büyümesi üzerine tahminler açıklanmaktadır.
Enflasyon ile ilgili beklentilere göre, aylık TÜFE için beklentiler Ağustos ayı için %0,32; Eylül ayı için %0,66; Ekim ayı için %1,06 olarak karşımıza çıktı. Ayrıca TÜFE ile ilgili cari yıl sonuna dair beklentilere baktığımızda önceki ankete göre artış göstererek %7,33 oranına ulaştığını görmekteyiz.
Faiz ile ilgili beklentilere baktığımızda BİST repo ve ters repo pazarındaki cari ay sonu gecelik faiz oranı %6,45; TCMB ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti %6,24; vadesine 3 ay ya da 3 aya yakın süre kalan Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yıllık bileşik faiz oranı cari ay %7,46 , 1 ay sonrası için %7,55 , 1 yıl sonrası için %7,48 olarak karşımıza çıktı.
Açıklanan döviz kuru beklentilerine göre içinde bulunduğumuz 2013 yılının sonunda 1 ABD dolarının değeri 1,93 TL; 1 yıl sonrası için ise 1,96 TL olarak tahmin edildi.
Cari işlemler dengesine dair beklentilere baktığımızda 2013 yılı için 59,50 milyar $ ve 2014 yılı için 62,8 milyar $ olduğunu görmekteyiz.
Ve son olarak Beklenti Anketi’nde açıklanan GSYH büyüme beklentileri 2013 yılı için %3,5’e ve 2014 yılı için %4,2’ye düştü.
Ödemeler Dengesi verileri
TCMB tarafından açıklanan Haziran ayı Ödemeler Dengesi verilerine göre halkımızı en çok ilgilendiren kısımları olan cari açık önceki yılın aynı ayına göre artış göstererek 4.445 milyon $ ve dış ticaret dengesindeki açık 6.940 milyon $ oldu. Yılın ilk yarısına baktığımızda ise cari açığımız 35.920 milyon $ ve dış ticaret açığımız 40.474 milyon $ olarak gerçekleşti. Haziran ayı ve yılın ilk yarısındaki cari açık artışında parasal olmayan altın ithalatının artması ve dış ticaret açığı en önemli etkenlerden oldu.
Sanayi Üretim Endeksi
TÜİK tarafından açıklanan Sanayi Üretim Endeksi Haziran ayı rakamlarına göre takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi 2012 yılının aynı ayına göre yıllık değişimi %4,2 artış; mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi aylık değişimi %1,4 artış olarak gerçekleşti.