Bir çok ilde elektrik faturaları mahkemelik hale geldi. Özelleştirme gerçekleştirildikten sonra elektrik faturaları kabarık rakamlara ulaştı. Çekilmez hale geldi. İki ayda bir ödediğimiz faturalar 25-30 TL olurken, şimdilerde aylık faturalar 70-80 TL’yi aşmaya başladı. Güya elektriğe zam gelmedi.
Televizyonlarda haberi izleyip gazetelerdeki uyarıları görünce cebimdeki elektrik faturasını bir inceleyim dedim. Fatura üzerinde neler var. Gördüğüm kadarıyla gazetelerin yazdığı tüm bedeler kaldırılmış onun yerine ucube bir fatura gelmiş. Ne çözmek mümkün, ne anlamak. Fatura anlaşılmasın diye karıştırıldıkça karıştırılmış.
Anlayabildiğim iki şey var biri: ilk ve son endeks numaraları, diğeri de fatura tutarı. Bunun dışındaki tüm bilgiler kafa karıştıran cinsten. Tüketicinin irdeleyeceği bir madde bırakılmamış. Ama bir aylık bedel hayli yüksek.
Tüketicinin hayrına imiş gibi elektrik sayaçları değiştirildi. Değiştirmeyenlerinki adeta zorla sökülüp kendiliğinden indirildi. Güya dijital saat takıldı. Efendim kaçağı-göçeği önleyecekmiş. Şimdi evde sinek uçsa vızıltısı enerji diye saatiniz yazıyor, yazıyor da faturalar kabardıkça kabarıyor ve el yakıyor.
Faturayı yatıracak paranız yok. Kimse tınmaz, yatıracaksınız. Yatırmadınız mı? Kolayı var, hemen elektriğiniz kesilir, 20 TL açma kapama cezası biner, yine yatırmazsanız cezai müeyyide başlar. Yani tam anlamı ile Deli Dumrul vari bir uygulama. Paranız yokmuş, fakir-fukara imişsiniz, cami-dernek hiç fark etmez faturanızı yatırmazsanız karanlığa mahkum edilirsiniz.
Neymiş şu elektrik faturasındaki mahkemelik maddeler diye bakmak istedim. İnanın ki faturanın üzerinde yazılan bilgilerden hiç bir şey anlamadım. Benim anlayamadığım bir faturayı vatandaş nasıl çözecek onu da bilemem.
Fatura bilgilerine göre tükettiğim enerji 230kw gösteriyor, çarpan 1.000; bunun toplamı 23.00TL eder. Tüketim 111 bin, tüketim tutarı:16.42, KDV 10.10, ama fatura bedeli 64.20TL olarak yazılmış. Şimdi çıkın işin içinden elektrik harcamalarının kw bedeli kaç lira? Ayrıca faturalardan vatandaşın itiraz edip mahkemeye başvurduğu maddeler kaldırılmış, fatura anlaşılmaz bir bilmeceye dönüştürülmüş.
Elektrik ve doğal gaz faturalarında dikkatimizi çeken bir konu daha var. Çalışan işçi, memur, emekli herkes maaşını ayın 15’inden sonra alıyor. Ama faturalara bakın hepsinin tahsilat tarihleri ayın 15’inden önce. Yani herkes maaşını almadan önce faturayı yatırmak zorunda. Faturayı yatıramadı, kolayı var. 20 TL açma-kapama bedeli yazılacak bir hafta sonra da kesim gelecek, siz de faturanızı cezalı yatırmak zorunda kalacaksınız. Ayıp, yazık, günah mı? Ooo, kimin umurunda?
Şöyle düşünebilirsiniz, tabii ki her hizmetin bir bedeli olmalı. Ama bunun sonucu fahiş fiyatlar, vatandaşı zorlama, haksız kazanç elde etme olmamalı. Kapımdaki tıkır tıkır çalışan elektrik saatini indiriyorsunuz, bunu kaldırıp atıyorsunuz adına akıllı saat diyeceğiniz bir saat alıp onun bedelini de vatandaşa ödetiyorsunuz. Senin kullanacağın saat bana ne? Bedelini de ilgili firma karşılamalıydı. Neden vatandaşın sırtına yüklendi, halen içimize sindirmiş değiliz bu konuyu.
Bundan böyle her faturamızı mahkemeye vereceksek işimiz var desene? Niye vatandaşı mahkemelere dökeceksiniz. Adam gibi faturanızı kesin, anlaşılır ifadeler kullanın, lüzumsuz maddeleri kaldırın ve vatandaşın eline kafaları karıştırmayacak bir fatura ulaştırın. Cüzdanınızı düşündüğünüz kadar vatandaşı da düşünün yeter. Sizin hizmet gibi, vatandaşı memnun ve mutu etmek gibi bir derdiniz yok mu? İşte bizim sitemimiz de bunadır. Özelleştirmenin sonucu bu, diye bıyık altından gülenlere de sitem ediyoruz. Devleti zarara uğratsak daha mı iyiydi yani?
Eee, sonuç diyeceksiniz? Elektrik ve doğal gaz faturalarıyla ilgili şunları söyleyebilirim. Bir; vatandaş anlaşılamayan faturaları valilik tüketici hakları şubesine dilekçe ile bildirebilmeli ve bu şikayetlerin doğruluğu araştırılmalıdır. Vatandaşın tüketici hakkı korunmalı ve takip edilmelidir.
İki; fatura ödeme tarihleri her ayın 15’inden sonraki günlere aktarılmalıdır. Emeklilere göre bu tarih ayın 20’sinden sonra olmalıdır. Fatura ödeme tarihinden sonra en az 15 gün vatandaşa bir mühlet tanınmalı hemen şıp diye elektriği, doğal gazı kesilmemelidir. Bence mahkemeye  verilmesi gereken konuların birisi de bu olmalıdır.
Üç; fakir, fukara, garip guraba, faturaları ödeme gücü olmayan vatandaşlar tespit edilerek (istismara meydan verilmeden) bu faturalar devlet tarafından ödenmelidir. Zaten bu konularla ilgili olarak valiliklere, kaymakamlıklara bilgi veriliyor. Fakir-Fukara Fonu’nun amacı da bu olsa gerekir.