Yozgat Sürmeli Türküsü(9)
Onlar ahirette buluşa dursunlar halk aşıkları, şairler ve dertliler durur mu? Ha bide Bozok Yaylası’nın simgesi olan Sürmeli üzerine maniler düzerler. Sen de yüz, ben deyim iki yüz, bir başkası desin dört yüz, belki de bine varır. Yozgat insanı kendi dertleri, arzuları ve isteklerinin sürmelisini çalar ve söyler olmuş
“Sarı çiğdem mor menekşe zamanı
Kaldır dağlar başımdaki dumanı
Yine geldi ayrılığın zamanı
Ya ben ağlamayım kimler ağlasın!...”
“Dersini almış da ediyor ezber
Sürmeli gözlerin sürmeyi neyler
Bu dert beni iflah etmez deleyler
Benim dert çekmeye dermanım mı var?”
Anadolu halk kültürü ile ilgili düşüncelerini “Yozgat şair ve yazarları” kitabının ön sözünde dile getiren Araştırmacı-Yazar Durali Doğan hoca şu görüşlere yer veriyor.
“Halk kültürü bakımından Yozgat ve çevresi en orijinal malzemeyi meydana getirmiş ve yaşatmış bölgemizdendir. Ne yazık ki bu yöne üzerinde bazı derlemeler ve birkaç lisans temiz dışında ciddi bir araştırma yapılmamıştır. Yozgat çevresindeki anonim halk ürünleri mahalli görüntüsüne rağmen, estetik yönden bütün Türk dünyasındaki ortak değerleri yansıtır. Durali Doğan hocanın tespiti doğrudur. Anadolu Türk halk kültürünün ürünleri ortaktır, anonim bir özellik taşır. Milli ve manevi değerlerin tümüne saygılıdır. Bu öz Türk halk kültürünün ortak özelliğidir. Yozgat sürmelisi Yozgat yöresinin hatta iç Anadolu bölgesinin ortak kültür özelliğini yansıtır. Yabancı değil, yerlidir. İğreti değil özdür, azınlık değil, çoğunluğun sesidir.
Yozgat Divanı, Edebiyat ve Sanat Dergisi’nde ‘Sarı Gelin’ türküsünü değerlendiren hemşerimiz Bayram Bilge Tokel, sarı gelin türküsüne de Ermeni damgasını vurmak isteyenlere cevap vermekte ve bu tezi çürütmektedir.
“Ermeni Türküleri adıyla piyasaya sürülen bir başka kasette de yer alıyordu Sarı gelin…
Yarın bir gün birileri çıkıp “Türklerin çok sevdikleri sarı gelin türküsü de aslında bir Ermeni türküsüdür ve bu kendi ifadeleri ile sabittir. İnanmayanlar Türkiye’de yayınlanan şu kaseti dinlesin, şu filmi seyretsin, şu kitabı okusun” derlerse ne yapacağız?
“Bu havali Ermeni papazlarının hülyası arkasında Ermeniceyi yeniden temin ve birçok mahalli adetlerin aslını Ermeni göstermek yolundaki son çalışmaları malumdur. Ermeniler bundan otuz sene evvel yalnız bizim türküleri söyleyip barlarda oynarlarmış!”
“Bilhassa şimdiye kadar ki folklor tetkikleri tamamen usulsüz yapılmıştır. Yozgat ve Bayburt Ermenilerinin tamamen Türkçe türkü kullandıklarının en güzel delili bu havali Ermenilerinin bundan yetmiş sene kadar evvel Ermenice harfler ile yazıp Enno Litman’ın neşrettiği Türkçe türkü güfteleridir.”
