Yozgat merkez ilçeye bağlı Tekkeyenicesi olarak bilinen köyün önceki ismi Yeniceköy’dür. Yenice (Yeniceli, Yenicek, Yenicik, Yeniceköy (Yeniceköylü) ismine konar- göçer Türkmen Yörükan Taifesinden bir cemaat ismi olarak rastlıyoruz. Köy Yenice Cemaati tarafından kurulmuştur. (1)
Osmanlı arşivindeki belgelerde ise Yeniceköy (Yeniceköylü) ismi. Türkmen Cemaatinin adı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kaynağa göre; Yeniceköy Cemaati, 1530 yıllarında (Kanuni dönemi- 1520-1566) Kabile-i Süleymanlı yani Süleymanlı Kabilesine bağlıdır. Köylerin teşekkülünde etkili olan ana kabile ve cemaatlerden birisi Süleymanlı kabilesidir.
Yeniceköy Cemaati Bozok Kazası sınırları içerisinde yer almakta ve Yenice Mezrası’nı ekip biçmektedirler. Kaynağa göre; bu cemaat ayrıca Zekeriyya Hacı Kışlası Mezrası, Mehdi Şeyh Mezrası (Kartal oğlu Mezrası) nı da ekmektedirler. Mez-ı Yenicelü Hasıl :400
Mez-ı Zekeriya Hacı Kışla Hasıl :500 Mez-ı Mehdi Şeyh Hane 9 Hasıl: 342
Yine 1530’lu yıllarda Yenicelü Cemaati’nin 400 krş. hasılı vardır. (2)
Sorkun’un H. 983/M. 1575-76 yılında toplam 11 köyü vardır. Bu köylerden 5’i kabile ve cemaatler tarafından kurulmuştur. (3)
1575’lere ait kaynaklara göre köyün ne zamanda kurulduğu bilinmemektedir.. (4) H. 937/ M. 1530’lu yıllarda 998 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Diyar-ı Bekir ve Arab ve Zü’l-Kadiriye Defteri (937/1530) II. (Şam, Gazze, Safed, Salt-Aclun, Haleb, Hama-Humus, Trablus, Ayntab. Birecik, Adana, Üzeyir, Tarsus, Sis, Mar’aş ve Bozok Livaları kitabında yer alan “Bozok Livası Haritası” na göre-, Sorkun ilçesine bağlı şu andaki mevcut köylerden 18 köy bu haritada gösterilmektedir. Bu haritada Yeniceköy ismine rastlanmamaktadır. (5)
Bölgeye en büyük iskan 18. yüzyılın başlarına tekabül eder. Bu tarihte bölgeye Mamalu Aşireti yerleştirilmiştir. Bu yıllarda Haydarlı Obası Süleymanlı kazasına bağlı Yenice Mezrası’na yerleştirilmiştir.(6)
Yeniceköyü Karyesi ile ilgili ayrıntılı arşiv kaynağına H. 1260 (M. 1844-1845) yıllarına ait “Temettuat Defter-leri”nde rastlamaktayız. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Temettuat Defterleri (Gömlek no: 13312-Fon Kodu; ML V KD TMT, d.) (7)
Arşiv verilerine göre; Sivas Eyaletinin havi olduğu Kazalardan Bozok Kaymakamlığı dahilinde ka’in-Sorgun Kazasına tabi Yeniceköy Karyesinde toplam 15 hane mevcuttur.
Köyde yaşayanların yıllık ödemekle yükümlü oldukları vergi yekunu ise Temettuat defterlerinde kuruş olarak yer almaktadır. Bu defterlerin sonunda ise; sağda Muhtar-ı Der-Karye-i Yeniceköy yazılı mühürle mühürlenmiştir. Köyün yıllık ödemekle yükümlü oldukları vergi yekünü ise 2221,5 kuruştur. Köyün en varlıklı ailesi Timurcu oğlu Mustafaolup, senede 1310 kuruş vergi ödemektedir. Köyün en az varlıklı ailesi ise Cınkıl oğlu Mehmed olup senelik 368 kuruş vergisi vardır.
H. 1260 / M. 1844 - 45 yıllarında Yeniceköy’de mukim hane reislerinin isim. şöhretleri şöyledir: (8) Hane 1 Numro 1 : Timurcu oğlu Mustafa. Hane 2 - Numro 2: Hancı oğlu Durmuş. Hane 3 - Numro 3: Kel Salih oğlu Hasan. Hane 4 - Numro 4: Bekir oğlu Hüseyin. Hane 5 - Numro 5: Bekir oğlu İsmail. Hane 6 - Numro 6: Kanlı oğlu Hasan. Hane 7 - Numro 7: Abdul oğlu Faki.
Hane 8 - Numro 8: Acem oğlu Veli. Hane 9 - Numro 9: Cmkıl oğlu Mehmed. Hane 10 - Numro 10: Sincanlı oğlu Cuma. Hane 11 - Numro 11: Koçur oğlu Mehmed. Hane 12 - Numro 12: Kara Ahmed oğlu İsmail. Hane 13 - Numro 13: Kara Ahmed oğlu Bekdaş. Hane 14 - Numro 14: Kayserili oğlu Mehmed. Hane 15 - Numro 15: Kara Bekmez.
1845 yılı Temettuat Defteri kayıtlarında Sorgun’a bağlı alan Yeniceköy sonraki yıllarda Sorgun’da ayrılarak Yozgat merkeze bağlı bir köy statüsü kazanmıştır. (9)
KAYNAKLAR:
(1) (Bk.Yeniceköy (Yeniceköylü) Cemaati. (Cevdet Tiirkay, Osmanlı İmparatorluğumda Oymak. Aşiret Ve Cemaatler, s. 959
(2) 998 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Diyar-ı Bekir ve Arab ve Zü’l-Kadiriye Defteri (937/1530) II.(Şam. Gazze, Safed. Salt-Aclun, Haleb, Hama-Humus, Trablus, Ayntab, Birecik, Adana, Üzeyir, Tarsus, Sis, Mar’aş ve Bozok Livaları). Dizin ve Tıpkıbasım. Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yay. Ankara 1999-s. 96 (metin) 632-633
(3) Yunus Koç, Y. XV. Yüzyılda Bir Osmanlı Sancağı’nın İskan ve Nüfus Yapısı, Kültür Bakanlığı Yay. Ankara 1989- S. 41-42)
(4) 1575yıllarında Yozgat’taki köylerin isimleri için bk. Yunus Koç. XVI. Yüzyılda Osmanlı Sancağının İskan ve Nüfus Yapısı, Kültür Bakanlığı Yay, 1989. s 101-123
(5) 998 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Diyar-ı Bekir ve Arab ve Zü’l-Kadiriye Defteri (937/1530) II.(Şam. Gazze, Safed, Salt-Aclun, Haleb, Hama-Humus, Trablus, Ayntab, Birecik, Adana, Üzeyir, Tarsus, Sis, Mar’aş ve Bozok Livaları), Dizin ve Tıpkıbasım, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yay. Ankara 1999. Bozok Livası haritası, s. 174
(6) Orhan Sakin. Bozok sancağı ve Yozgat, s.56
(7) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Temettuat Defterleri (Gömlek no: 13312- Fon Kodu: ML VKD TMT, d.
(8) Serkan Polat. Sorgun Temettuat Defterleri, cilt 3. s.361-369
(9) Durali Doğan. Sorgun Güldestesi, s.29
Araştırmayı yapan: Durali Doğan
