Tarhana yaz mevsiminde uzun uğraş sonunda bin bir emek, güç, sabır ile itinayla hazırlanan kendine has kokusu bulunan nefis bir çorbadır. “Arabaşı” geceleri gibi “Tarhana” gecelerinin de yapılıyor olması ne güzel.
Özellikle yazın bol güneşli günlerinde ve sebze meyvenin bolluğunda yapılır.
Domates, kırmızı ve yeşil biber doğranır. Hazırlanan karışıma tuz, yoğurt, kaymak, ekşi maya ilave edildikten sonra un azar azar elenip çok sert olmayan hamur haline getirinceye kadar ile iyice yoğrulur. Tahta hamur teknesi içinde yapılan tarhananın lezzetine doyum olmaz. Tarhana yapılışında içine hiç su katılmaz.
Yoğrulma işlemi biten tarhananın üzeri temiz bir bez ile örtülüp iki - üç gün dinlendirilir. Bu dinlendirilme sürecinde hamur ara sıra karılması, yoğrulması yapılır.
Tadarak olmuş haline geldiği anlaşılan yaş tarhana yine temiz bir sofra bezi üzerinde yemek kaşığı büyüklüğünde parçacıklara ayrılıp güneşli havada kurumaya bırakılır.
Altı üstü çevrilerek yapılan kurutma esnasında tarhanalar hafif nemli olunca ufaltılır. Taş üzerinde yapılması makbuldür. Biz ona tarhanayı ezmek derdik. Elenip toz haline getirilen tarhana iyice kurutulduktan sonra cam kap veya bez torbalara doldurulur.
Eleğin üstündekiler atılmaz, suda ıslatılıp süzüldükten sonra taze tarhananın lezzetine varmak için pişirilir. Yaş tarhananın tadı da bir başka olur. Mis gibi kokar. Kalan posa kümes hayvanlarına, kuşlara yem olarak bırakılır.
Pişirmesi yapımı gibi özen ister. Tencerede hafifçe kızdırılan sıvı veya tereyağıyla salça biraz kavrulur. Önce soğuk suda ayrı bir kapta tarhana karıştırılır. Tencereye boşaltılır. Kuru veya yaş nane eklenir. Kaynamaya başlayana dek tarhana iyice karıştırılır. Aksi takdirde topak, topak olur. Pişirme esnasında tencerenin kapağı kapatılmaz. Çünkü çorba taşar.
Benim tavsiyem kaynamakta olan çorbanın içine sarımsağın rendelenmesidir. Bu çorbayı daha bir lezzetli kılar. Arzuya göre haşlamış kuru fasulye çorbanın içine katılabilir.
Tarhananın bilinen en çok özelliği yaz kış içilebilir olmasıdır. Binbir derde devadır. Et suyu, tavuk suyu konulması tarhananın özelliğine uymaz. Tarhanayı bozar.
İçine bayat ekmek doğranıp afiyetle sıcağa yakınken içilir. Afiyet olsun.
Tarhana ve arabaşı benim baş tacı çorbalarımdır. Bir başka yazımda bana ait arabaşı çorbasının tarifini yazacağım.
Tarhana, arabaşı demişken annenizin tarhanasını, arabaşısını en son ne zaman içtiniz?