Geçtiğimiz hafta bizi en çok şaşırtan küresel ekonomik olayların başında şüphesiz ABD’de yaşanan kepenk kapatma hadisesi geldi. Yaşanan; Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında yaşanan siyasi krizin ekonomiyi de vurması oldu. Obamacare planı üstünde hararetini koruyan çekişmeye ilişkin olarak Cumhuriyetçilerin bu planın bir süre daha ertelenmesini istemeleri ve Demokratların karşı çıkması sonucu ABD’de yeni mali yılın başlangıcı olan 1 Ekim’de yapılan bütçe görüşmeleri sonucu kongrede bir anlaşmaya varılamadı ve dünya devi ABD’de hükümet harcamaları uzlaşmaya varılana dek durduruldu. Önceki yıllarda ABD’nin yine yaşadığı ve örneklerinden daha ciddi boyutta olduğu belirtilen bu olay sonucunda kamuya ait hizmetler durma noktasına geldi. Haliyle küresel ekonomi de ABD’den gelecek haberlere yoğunlaşmış durumda. Diğer yandan da acaba FED Başkanı Bernanke bu durumu daha önceden kestirmiş ve özellikle gelişmekte olan piyasalar için çok büyük önem arz eden tahvil alımlarındaki olumlu politikayı, öngördüğü bu siyasi KARGAşaya göre mi belirlemişti giderayak? Bunu da zaman gösterecek fakat her zaman her yerde olduğu gibi siyasi KARGAşadan yine zarar gören halk oldu ve olmaya devam edecek! Bu hep böyle geldi böyle de gidecek… Kargalar bilirsiniz ki genelde parlak renkli tüylere sahip, taklitçi, ağır tüketici, kindar, parlak cisimlere büyük ilgi duyan, uzun ömürlü, tuhaf sesli… ve çok zeki hayvanlardır.
Geçtiğimiz hafta açıklanan ekonomik verilerimizin bir kısmına göz atarsak;
Dış Ticaret İstatistikleri
(Ağustos 2013):
TÜİK’in Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile birlikte oluşturduğu geçici dış ticaret verilerine baktığımızda geçtiğimiz yılın aynı ayına göre Ağustos ayında ihracatın dikkate alınması gereken bir şekilde %12,9 azalarak 11.174 milyon $ ve ithalatın %3,4 azalarak 18.191 milyon $ olduğunu; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak bir önceki aya göre ihracatın %0,1 arttığını ve ithalatın %5,5 azaldığını; takvim etkisinden arındırılmış olarak bir önceki yılın aynı ayına göre ihracatın %9,8 azaldığını ve ithalatın %0,3 arttığını görüyoruz. Ağustos ayında dış ticaret açığımız ithalatın da etkisiyle genişlemesinde hız kesip beklenenin altında %17 artarak 7.016 milyon $’a çıkarken ihracatın ithalatı karşılama oranı %61,4’e düştü. Yılın ilk 8 ayına ait dış ticaret verilerine göre bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında ihracatın %0,5 azaldığı, ithalatın %6,3 arttığı, dış ticaret açığının %18,3 artarak 67.568 milyon $ olduğu görülürken altın ticaretini dışlayarak rakamlara baktığımızda ihracatın %6,6 arttığını, ithalatın %3,0 arttığını ve altın hariç dış ticaret açığımızın %2,5 azaldığını görüyoruz. Hırvatistan dahil AB’ye üye 28 ülke ile gerçekleştirdiğimiz dış ticaret verilerine göre ihracat Ağustos ayında %41,4’e yükselirken bir önceki yılın aynı ayına göre %6,8 artış gösterdi ve 4,622 milyon $’a ulaştı. En fazla ihracat yaptığımız ülkeler Almanya, Irak, İngiltere ve Rusya Federasyonu olarak belirtiliyor. En fazla ithalat yaptığımız ülkeler ise Rusya Federasyonu, Çin, Almanya ve İtalya oldu. Verilere göre en fazla ihracat yaptığımız kalem motorlu kara taşıtları ve bunların aksam parçaları iken en fazla ithalat yaptığımız kalem mineral yakıtlar ve yağlar olarak görülüyor. Ayrıca dış ticaret verilerinde altın ticareti yine etkisini göstermiştir.
Fiyat Gelişmeleri (Eylül 2013):
Eylül ayına ilişkin TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verilerine hazırladığım tablo yardımıyla baktığımızda tüketici fiyatları üzerinde aylık olarak beklentilerin üstünde yaşanan artışta yukarı yönlü gözle görülür baskı yapan kalemler okulların açılmasıyla birlikte eğitim, döviz kuru etkisiyle ulaştırma ve yaz aylarında ılımlı bir hava sergileyen gıda fiyatlarındaki yükseliş olurken fiyatları düşüş gösteren tek kalem mevsimsel etkilerle birlikte giyim ve ayakkabı grubu oldu. Yıllık olarak TÜFE’de baz etkisi, gıda ve enerji fiyatlarının etkisiyle gerileme yaşanırken en fazla artış alkollü içecekler ve tütün, eğitim ve ulaştırma gruplarında oldu. Çekirdek enflasyon ile ilgili göstergeler ise Eylül ayında döviz kuru etkisiyle yine olumsuz sinyal vermeye devam etti. Üretici fiyatlarına baktığımızda ise yine döviz kurundaki bozulmanın etkisinin görüldüğü fark edilmekte. Aylık olarak üretici fiyatları tarımda %2,78 düşüş ve sanayide %1,58 artış gösterirken yıllık olarak tarımda %3,66 artış ve sanayide %8,26 artış şeklinde gerçekleşti.
2013 EYLÜL Tüketici ve Üretici
Fiyatları Endeks Değişimleri Tablosu








Ödemeler Dengesi Raporu
(2013 II. Çeyrek):
TCMB tarafından açıklanan 2013 yılı ilk çeyrek raporuna göre altın ticaretinin bir önceki çeyreğe göre artış gösteren cari açık üstünde olumsuz etkisi olduğu belirtiliyor. Altın dışlanarak elde edilen verilere göre ise cari açıkta olumlu sayılabilecek bir artışın yaşandığı  görülüyor. Ayrıca rapora göre rezerv varlıklardaki düşüşün nedeni olarak bu çeyrekteki sermaye girişinin azalması gösteriliyor.
Finansal Kesim Dışındaki
Firmaların Döviz Varlık ve
Yükümlülükleri
(Temmuz 2013):
TCMB tarafından açıklanan verilere göre Temmuz ayında bir önceki aya göre Varlıklar, Yükümlülükler, Net Döviz Pozisyonu açığı kalemlerinin hepsi artış göstermiştir.
Konut Fiyat Endeksi
(Temmuz 2013):
TCMB tarafından açıklanan Temmuz ayı verilerine göre Türkiye Konut Fiyat Endeksi (TKFE) bir önceki aya göre %1,15 artarken bir önceki yılın aynı  ayına göre %12,90 artış gösterirken metrekare başına konut değeri 1253,36 TL oldu. 29 ilde son iki yılda yapılmış olan konutların değerleme raporlarına göre hazırlanan Türkiye Yeni Konutlar Fiyat Endeksi (TYKFE)’ne göz attığımızda ise bir önceki aya göre %1,23 artış ve bir önceki yılın aynı ayına göre %13,02 artış karşımıza çıkıyor. 3 büyük il olarak nitelendirilen İstanbul, Ankara ve İzmir’in Konut Fiyat Endeksleri ise sırasıyla aylık olarak %1,46, %0,62, %0,88 artış gösterirken yıllık olarak %17,86, %10,37, %9,98 oranlarında artış gösterdi. Temmuz ayında birim fiyatlara bakıldığında metrekare başına İstanbul için 2002,01 TL, Ankara için 1149,86 TL ve İzmir için 1380,53 TL olduğu görülüyor. 3 büyük ilin Yeni Konutlar Fiyat Endeksinde ise sırasıyla aylık olarak %1,72, %0,61 ve %2,03 artış görülürken yıllık olarak %18,06, %11,18 ve %19,17 artış görülüyor.
TCMB Duyurusu: Finansman
Şirketlerinin Zorunlu Karşılık
Kapsamına Alınması
TCMB 4 Ekim Cuma günü, haksız rekabetin önlenmesi ve bankacılık sektörü dışındaki kredi kanallarının takibinin finansal istikrar açısından önem taşıdığını vurgulayarak finansman şirketlerinin zorunlu karşılık kapsamına alındığını açıklayan bir duyuru yayınladı.  İlgili uygulamanın 20 Aralık’ta başlayacağı belirtildi.
Tüm hemşehrilerime Saygılarımla ve Sevgilerimle…