Yozgat'ta kırsal alanların boşalıp, köyden şehre göç olaylarını durdurabilmek amacıyla 1990 yılından itibaren büyük köylerin belde, beldelerin ise ilçe yapılması gündeme geldi. Bu doğrultuda Yozgat'ta da çok sayıda köy belde yapılırken, 5 yeni ilçe kuruldu...
Büyük köylerin belde, beldelerin ise ilçe yapılmasında en önemli faktörlerden birisi de yerleşim alanının diğer yerleşim alanlarına göre merkezi konumda olmasıydı. Böylece, belde veya ilçe yapılan yerleşim alanı çevresindeki diğer yerleşim alanlarını kontrol edecek, onların talep ve isteklerinin daha kısa sürede yerine getirilmesiyle şehre olan talep azalırken, kırsalda yaşam da devam edecekti....
Ancak, işin içerisine siyasi tercihler, talepler girince ilçelik unvanları da belirlenen kriterlerin dışına çıkılarak verilmeye başlandı. Çekerek, 1991 yılına kadar arazi bakımından Yozgat'ın en büük ilçesi konumundaydı. Dağlık ve ormanlık bir coğrafi yapısı, Karadeniz ikliminin hakim olduğu bu ilçenin Doğusu ve Batısında bulunan yerleşim birimlerine yeterli hizmetin götürülemediği de bir gerçekti. Buna bağlı olarak yaşanılan göçü önleyebilmek için merkezi konusundaki Aydıncık ilçe yapılırken, zaman içerisinde çevresindeki beldelerle birleşip, gelişimini sürdürebileceği varsayımından da hareket edildi. Daha önce 1921 yılında ilçe yapılıp, daha sonra 1922 yılında tekrar belde yapılan Kadışehri,  aynı şekilde bir hesapla ilçe yapılırken, hiç bir özelliği bulunmayan, o zamanki ismi ile Karamağra'nın Saraykent ismiyle ilçe yapılmasını halen anlamış değilim. Halbuki belirlenen kriterlere daha uygun olan Doğankent o yıllarda ilçe olabilecek durumdaydı. Bu isteğini de her platformda dile getiren Doğankentliler,  bir türlü isteklerinin yerine getirilmesini sağlayamadılar...
Saraykent gibi ilçe olmasına bir anlam veremediğim diğer bir yerleşim alanı ise Çandır ve Yenifakılı'dır. Çandır, Çayıralan ile Boğazlıyan ilçesi arasına sıkışmış bir yerleşim birimidir. Yerleşkesi giderek genişleyip, Çayıralan'la birleşmeye elverişli olmasına karşın, ilçe yapılmak suretile bu ihtimalde ortadan kaldırılmıştır.
Yenifakılı ilçesi ise Nevşehir'in Kozaklı ilçesi ile Boğazlıyan arasına sıkışmış, diğer yerleşim alanlarıyla zoraki bir bağlantısı olan bir yerleşim birimi. Bunun yerine bölgede ilçe yapılabilecek özelliğe sahip, daha elverişli yerleşim birimleri mevcut. Buna rağmen tercih Yenifakılı'dan yana kullanıldı.
Bir çok köyün belde yapılmasında da yanlış tercihlerin kullanılması, daha doğrusu iyi analiz edilememesi sonucunda bazı köylerin belde yapılması, asıl hedeflenen amaçtan uzaklaşılmasına neden oldu. Bugün gelinen noktalarda belde yapılmak suretiyle gelişmesi, çevresindeki köylerle entegre olup, hizmet üretmesi beklenilen köyler, bırakınız çevresindeki yerleşim alanlarına bir fayda sağlamayı kendilerine bile faydaları dokunmayıp, unvanlarını kaybettiler.
Sonradan ilçe yapılan yerleşim alanlarından ikisi dışında kalan üç ilçede aynı sıkıntıları yaşamaya devam ediyorlar. Zira, ilçe olunmasıyla beklenilen kazanımlar alınamadığı gibi, giderler de daha da artmak suretiyle gelişim süreci olmamış, göç daha da hızlanmıştır.