Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen sistem kapsamında teslimat ağı genişletilecek, market, bakkal ve büfeler de depozitolu ambalajların teslim edilebileceği noktalar arasına dahil edilecek. Yeni modelle hem iade makinelerinde yaşanan yoğunluğun azaltılması hem de geri dönüşüm oranlarının artırılması hedefleniyor.
Türkiye genelinde kademeli olarak yaygınlaştırılan Depozito Olan Ambalaj (DOA) Sistemi'nde kapsam genişletiliyor. Uygulamanın başladığı bölgelerde vatandaşların en sık karşılaştığı sorunların başında gelen iade makinesi yoğunluğu ve erişim sıkıntısına çözüm getirilmesi amacıyla yeni bir teslimat modeli devreye alınacak.
Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen çalışma doğrultusunda, yalnızca depozito iade makineleriyle sınırlı kalan sistem daha geniş bir teslimat ağına kavuşturulacak. Böylece vatandaşların depozitolu ambalajlarını mahallelerinde bulunan işletmelere de teslim edebilmelerinin önü açılacak.
Market, bakkal ve büfeler sisteme dahil edilecek
Yeni uygulama kapsamında marketler, bakkallar ve büfeler gönüllülük esasına göre teslimat noktası olarak sisteme entegre edilecek. Vatandaşlar, depozito kapsamındaki cam, plastik ve metal içecek ambalajlarını bu işletmelere teslim ederek hak ettikleri depozito bedelini alabilecek.
Yetkililer, uygulamanın özellikle iade makinelerine ulaşmakta güçlük çeken vatandaşlar için önemli bir kolaylık sağlayacağını, mahalle bazında oluşturulacak teslim noktaları sayesinde işlemlerin daha hızlı ve pratik şekilde gerçekleştirilebileceğini belirtiyor.
Yoğunluk ve cihaz kaynaklı sorunların azaltılması hedefleniyor
DOA Sistemi'nin uygulanmaya başlamasının ardından bazı bölgelerde iade makinelerinin sayısının yetersiz kalması, teknik arızalar ve yoğun kullanım nedeniyle uzun kuyruklar oluştuğu gözlemlendi.
Özellikle çok sayıda ambalajla iade yapmak isteyen kullanıcıların oluşturduğu yoğunluk nedeniyle bazı vatandaşların ambalajlarını sisteme kazandırmak yerine geri dönüşüm kutularına veya çöpe bıraktığı belirtilirken, yeni modelle bu tür aksaklıkların en aza indirilmesi amaçlanıyor.
Ambalajlar işletmelerden toplu olarak alınacak
Sisteme dahil edilen işletmeler, vatandaşlardan teslim aldıkları depozitolu ambalajları belirli aralıklarla yetkilendirilen saha operatörlerine toplu halde teslim edecek.
Bu yöntem sayesinde hem toplama süreçlerinin daha planlı yürütülmesi hem de iade makinelerindeki iş yükünün azaltılması hedefleniyor. Böylece sistemin lojistik altyapısının daha verimli çalışması ve ambalajların geri dönüşüm zincirine daha hızlı kazandırılması planlanıyor.
İşletmelere teslimat desteği sağlanacak
Yeni uygulama yalnızca vatandaşlara değil, sisteme dahil olacak işletmelere de ekonomik katkı sağlayacak.
Paylaşılan örnek uygulamaya göre, teslim aldığı bin adet depozitolu ambalajı yetkilendirilen operatörlere ulaştıran bir işletmeye her ambalaj için 50 kuruş destek ödemesi yapılacak. Bu kapsamda bin ambalaj teslim eden bir işletme 500 TL gelir elde edebilecek.
Yetkililer, bu teşvik modeliyle daha fazla işletmenin sisteme katılımının sağlanmasının ve teslimat ağının ülke genelinde hızla yaygınlaştırılmasının amaçlandığını ifade ediyor.
Hedef, geri dönüşüme katılımı artırmak
Yeni teslimat modeliyle birlikte vatandaşların depozitolu ambalajlarını daha kolay iade edebilmesi, geri dönüşüm sistemine katılımın artırılması ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlanması hedefleniyor.
Mahalle bazında yaygınlaştırılacak teslimat noktalarının, DOA Sistemi'nin daha erişilebilir, daha hızlı ve daha etkin şekilde işlemesine önemli katkı sunması beklenirken, uygulamanın ilerleyen süreçte ülke genelinde kademeli olarak yaygınlaştırılması planlanıyor.
