Yazarken düşüncelerin, kelimelerin bir araya gelince nasıl bir yolculuğa çıkacağını nereye varacağını bilinmez. Hatta ne yol olmak zorunda ne de bir yere varabilme gaye ve hevesi. Yolculuğa çıkmak bile yeter bir durum.
Kelimelerim serseri mayın misali boşlukta gezinmemeli. Boşluk ağır ve taşınması büyük bir yüktür.
İnsanın yüreğine ağır gelen şeyler, yazılmasa sıkıntı olur.
Kelimelerle yazıya dökülmek, muhatabına dökülmekten daha kolay. Oduncu ormanda gördüğü perilerden söz edermiş her akşam.
Bir akşam gerçekten bir peri görmüş ve nutku tutulmuş. Bu tutulmuşluk hali, benim kuşağımın öğrenilmiş bir çaresizliğidir aynı zamanda. Özellikle Yozgat lisesi yıllarımın geçtiği şehrin insanlarında katmerleşen bir çaresizlik. Bu çaresizlik hali hiç bir zaman beni memleketime karşı olumsuz hissiyatlar yaşatmadı. Kendine göre bir dili vardı ve sevginin en usturuplu, en yalın, en saf, en zararsız, en latif, halini öğretti.
“Kalpten kalbe bir yol vardır görülmez,
Gönülden gönüle yol gizli gizli.”
Bu sözlerin, benimde dünyaya gözlerimi açtığım bozkır topraklarından doğma sebebi, bu toprakların kendine özgü aşk halleriyle ilgili olsa gerek.
Okulda, caddede, pazarda sevdiğimiz kızla bir araya gelebilme ihtimalimiz yoktu. Bu abesle iştigal bir durumdu. Okulda disiplin cezası alma, toplumda hoş olmayan durumlara maruz kalma sebebi idi. Bu durumu göze alabilen çok az kişi oldu. Belkide gönül eri o kadardı.
Tek sosyalleşme okul koridorlarında kaçamak bakışmalar, caddede takip mesafesini koruyarak, hiç kimseye çaktırmadan sevdiğinin peşinden gitmeler şeklinde idi. Mevsim kış, kar yeni yağmışsa, bastığı yerlere basmak en sıradan romantizmdi.
Bu nedenle konuşamadıklarımızı yazardık, yazılması gerekiyordu. Kaza eseri sevdiği kız karşısına çıktığında dili tutulmuşçasına konuşamayan çok aşık gördüm. Bu mahcubiyetini bile, bir mektup yazarak anlatmak zorunda kalmak enteresan bir durumdu.
Konuşulamadığı için duyguların bir şekilde sevdiğine iletilmesi çabası her seveni yazmaya mecbur kılıyordu. Bu bir mecburiyet olsada tadına doyumsuz bir zevkti. Yazdıkların hiç kimse tarafından ele geçirilmeyecek, evdekiler anlamayacak, takma adlar kullanılacak, mektubu en yakın arkadaşı iletecek, müdüre yakalanmayacaksın…
Zamanla mektup yazmak bir sanat haline dönüşüyordu. Mektupların kendine göre bir karakteri vardı. Hitap cümleleri, veda cümleleri kendi içerisinde bir bütünlük taşırdı. Divan edebiyatının kulağıma gelen hoş musikisi tüm nezaketiyle mektuplara renk katıyordu.
“Beni candan usandırdı cefadan yar usanmaz mı?
Felekler yandı ahımdan, muradım şem’i yanmaz mı?”
Mektubu yazdığın kalem, dolma ve mürekkebini akıtmayandan olmalı. Kağıt, sevdiğinin kalbi kadar temiz; zarfın şekli, rengi, büyüklüğü her şey muntazam olmalıydı.
Edebiyat dersinde öğretilen giriş, gelişme ve sonuç kurallarına uymak icap ederdi. Düz yazının içerisine hece vezniyle yazılmış bir dörtlük koymak usuldendi. Tam da o dönemlerin ruhuna uygun, sahibinin kim olduğunu bilmediğim bir şiir hatırlıyorum.
Uzaktan gülersin gülümserim ben
Bakışır geçeriz bir şey demeden
Bilmem ki bu garip gülümsemeden
Ben ne kastederim sen ne anlarsın
Mektup yazımında uzmanlaştıkça zamanla şiir yazmaya da başlanırdı. Bilinen bir gerçektir, yirmili yaşlarında herkesin iyi yada kötü şairlik deneyimlerinin olduğu. Benim ki de bundan öteye geçmedi.
Nasıl ki her aklımızdan geçeni sevdiğimize söyleyemiyor, konuşamıyorsak, her yazdığımızıda adrese teslim gönderemiyor, veremiyorduk.
Yazmakta konuşabilmek gibi özgürlüğe yelken açmak olsada bazen insan üstünü sessizlikle, sessiz kalmakla örtmek ister. Akıntıya kapılınca yazmak, konuşmak kolaydır. Bir ritmi vardır. Kalem tempo tutar duygulara, söz dile gelir.
Ne zaman ki akıntıya karşı kürek çekilir, o zaman düşünce, yazmaya, konuşmaya galip gelir. Ritim bozulur, kalem çaresiz kalır, dil tutulur. Akıl pusula arar nereye nasıl varılır diye. Sayfalar boş kalır, sözler sahipsiz.
Gün gelir bir sebeple, kalem yazmaz, söz biter, suskunluk bas bas bağırır. Ve, ister kalemle ister sözle cevap vermek yerine susmayı tercih ediyorsak yalnızlığın kollarına atmışızdır kendimizi. Hayat böyle böyle yük olur omuzlarda.
Bazen sayfalarca yazılan bir şiir canlanıverir, ete kemiğe bürünmüş bir insan olur yanıbaşımızda, konuşamayız. Bazen üç beş satırda biter insan, o kadardır şiir, yazamayız.
Fazla söze gerek kalmaz. Bütün duyguları anlatmaya yetecek kadar kelime yoktur, gerekte yoktur.
Göz ucu bakışlar kelime olur, gökyüzünde yıldız olur, yağmur gibi yağar yere. Sevdiğinin eşiğine sermek istersin, sermezsin. Serince şiir büyüsünü kaybeder. Bu acınacak bir haldir, yorucudur.
Bazen şiirler yazılar muhatabını yorar, ulaşmamalıdır. Yük olur ve tek başına yaşanmalıdır.
Bazen en olmaz zamanlarda çıkar karşına kelimeler. Başlarsın yaşamaya ve durduramazsın. Birden bire bir dünya dururken diğeri başlar dönmeye.
Bu an tam bir suskunluk anı. Dudaklarımızdan son çıkan, kulaklarımızın duyacağı son cümlenin ne olduğunu kestiremeyince, konuşmak yerine susmayı tercih ederiz. Sustukça da dönüyor zaman. Susmak belkide hem kendimizi hem duygularımızı hem de muhatabımızı yok saymak demek. Hoş değil. Bunun ağır bir yük olduğunu bilirdim.
Bu durum hem kendimi hem duygularımı, düşüncelerimi, hemde muhatabımı kıymetsizleştirmek demek. Ne yazık ki kıymet bilmeyen boşluğu dolduramaz.
Bir boşluk içerisinde kalemimin avazı çıktığı kadar bağırmasının havanda su dövmekten bir farkı yok. Edebi bir yazı olmaya aday olması bile şüpheli cümlelerden öteye gitmiyor.
