Ekonomik belirsizlikler sonucunda konkordato başvurularında gözlenen artış, kamu otoritelerini caydırıcı önlemler almaya yönlendirmiştir. Bu bağlamda, Adalet Bakanlığı tarafından Resmî Gazete'de yayımlanan 2025 yılı 'Konkordato Gider Avansı Tarifesi', başvuru sahiplerinden alınması gereken gider avansını belirleyerek süreci daha maliyetli hale getirmiştir. Bu düzenlemenin amacı ve etkileri, hukuki ve ekonomik açılardan bu makalede irdelenmiştir.
Konkordato, borçlulara alacaklılarıyla anlaşarak yeniden yapılandırma imkânı sağlayan bir hukuki kurumdur. Ancak bu mekanizma, ekonomik kriz dönemlerinde bazı başvuru sahipleri tarafından kötüye kullanılabilir hale gelmiştir. Mahkemelerin iş yükünü artıran bu artış, idarenin tepkisini tetiklemiştir.
16 Ağustos 2025 Tarihli Düzenlemenin İçeriği
16 Ağustos 2025 tarihli ve 32988 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 'Konkordato Gider Avansı Tarifesi — 2025', konkordato talebi sırasında mahkeme veznesine yatırılması gereken masrafları net bir şekilde düzenlemiştir. Yeni tarife aşağıdaki kalemleri kapsamaktadır:
- Tebligat gideri: Talepte bildirilen alacaklı sayısının üç katı tutarında.
- Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı: 7 adet ilan için asgari 2.000 TL.
- Basın‑İlan Kurumu resmi ilan portalı: 7 ilan için asgari ücret.
- Posta masrafı: 50 adet iadeli taahhütlü gönderi ücreti.
- Bilirkişi ücreti: Ücret tarifesinin üç katı.
- Konkordato komiseri ücreti: En az 2.600 TL üzerinden hesaplanan, 5 aylık ücret tutarı.
- Diğer iş ve işlemler: 1.300 TL.
- İflas gideri (iflasa tabi borçlular için): 53.000 TL.
Tarife, önceki (24 Ağustos 2024 tarihli ve 32642 sayılı) tarifeyi yürürlükten kaldırmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Hukuki Gerekçe ve Uygulama Usulü
Tarife, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 285. maddesinin dördüncü fıkrasına dayandırılarak hazırlanmıştır. Mahkeme gerekli gördüğünde, özellikle iflasa tabi olmayan borçlular için, avans tutarı üzerinde indirim uygulama yetkisine sahiptir. Kullanılmayan avans kısmı, hükmün kesinleşmesinin ardından iade edilecektir. Ayrıca yargılama süresi içinde avans yetersiz kaldığında, eksik tutarın tamamlatılmasına ilişkin usul de düzenlemede yer almıştır.
Ekonomik ve Hukuki Değerlendirme
Pozitif Yönler:
- Sürecin ciddiyetini artırarak, kötü niyetli başvuruların azalması hedeflenmektedir.
- Mahkemelerde süreç yönetimi daha disiplinli hale gelecektir.
- Süreçte mali öngörülebilirlik ve şeffaflık artırılmıştır.
Potansiyel Riskler:
- Küçük ve orta ölçekli işletmeler için bu masraflar, özellikle finansal sıkıntı içindeyseler, caydırıcı olabilir.
- Konkordatonun temel amacı olan 'dürüst borçlunun korunması' ilkesi uygulamada zayıflayabilir.
16 Ağustos 2025 tarihli ve 32988 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yeni gider avansı tarifesi, konkordato süreçlerinde finansal yükümlülüğü artırmayı amaçlayan caydırıcı bir politika değişikliği olarak öne çıkmaktadır. Bu düzenleme kısa vadede kötüye kullanımları engelleyebilir. Ancak uzun vadede, uygulanabilirlik ve adil yaklaşımın korunabilmesi için, özellikle zor durumdaki gerçek borçluların mağdur edilmemesine dikkat edilmelidir.
