Defterdar Osman Koçaş, 5 yıl içinde kazançla satılan taşınmazlarda değer artış kazancı yönünden beyan yükümlülüğü bulunduğunu söyledi. Koçaş, 2026 yılı değer artış kazancı istisna tutarının 150 bin lira olduğunu bildirdi.
Yozgat Defterdarı Osman Koçaş, Türk vergi sisteminde gelirin, gerçek veya tüzel kişilerin bir yıl içerisinde elde ettiği kazanç ve hasılatların safi tutarı olarak tanımlandığını söyledi.
Verginin, gelir elde edilirken katlanılan giderlerin düşülmesiyle oluşan safi gelir üzerinden alındığını belirten Koçaş, vergi mevzuatında gelirin ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlar olmak üzere yedi unsurdan oluştuğunu ifade etti.
Vergilerin gelir, harcama ve servet olmak üzere üç temel kaynak üzerinden alındığını dile getiren Koçaş, harcamalar üzerinden alınan vergilerin en yaygın örneğinin katma değer vergisi olduğunu, servet üzerinden alınan vergilere ise tapu harçları ile motorlu taşıtlar vergisinin örnek gösterilebileceğini kaydetti.
"Tapu Harcı Gerçek Satış Bedeli Üzerinden Hesaplanmalı"
Tapu harçlarında en fazla hatanın beyan edilen satış bedelinde yapıldığını ifade eden Koçaş, Harçlar Kanunu'na göre tapu harcının alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı yüzde 2 olmak üzere toplam yüzde 4 oranında alındığını söyledi.
Koçaş, tapu harcının emlak vergi değerinden az olmamak kaydıyla güncel alım satım rayici üzerinden hesaplanması gerektiğini belirterek, vatandaşların emlak vergi değerini esas alarak gerçek satış bedelinden düşük beyanda bulunmasının yanlış olduğunu ifade etti.
Gayrimenkul alım satımlarına ilişkin ödemelerin banka ve özel finans kurumları aracılığıyla yapılmasının zorunlu olduğunu hatırlatan Koçaş, tapu harcının gerçek alım satım bedeli üzerinden ödenmesi gerektiğini vurguladı.
“Yapay Zeka Destekli Analizlerle Tespit Ediliyor”
Gelir İdaresi Başkanlığının yapay zeka destekli mekansal veri analizi sistemi kullandığını belirten Koçaş, gerçek satış bedelinin altında beyan edilen işlemlerin çeşitli analiz yöntemleriyle tespit edilebildiğini söyledi.
Koçaş, sistem kapsamında internet ilanları, gayrimenkul değerleme raporları, banka kredi bilgileri ve emsal satışların analiz edildiğini belirterek, tespit edilen mükelleflerin izaha davet edildiğini, açıklamanın yeterli bulunmaması halinde cezalı vergi tarhiyatı yapıldığını kaydetti.
Değer Artış Kazancında Beyan Uyarısı
Gayrimenkul alım satımlarında tapu harcının yanı sıra değer artış kazancının da vergilendirme konusu olduğunu ifade eden Koçaş, satın alınan bir taşınmazın 5 yıl içinde kazanç sağlanarak satılması halinde değer artış kazancının doğduğunu söyledi.
Koçaş, 2026 yılı değer artış kazancı istisna tutarının 150 bin lira olduğunu belirterek, istisna tutarını aşan kazançların beyan edilmesi gerektiğini ifade etti.
2024 yılında alınan ve 2026 yılında kazançla satılan bir taşınmazı örnek gösteren Koçaş, satışın gerçekleştiği yılı takip eden 2027 yılının mart ayı sonuna kadar değer artış kazancı beyannamesinin verilmesi gerektiğini dile getirdi.
Vatandaşların en fazla tapu harçlarının düşük gösterilmesi ile değer artış kazancının beyan edilmemesi nedeniyle cezalarla karşılaştığını ifade eden Koçaş, gerçek satış bedeli üzerinden tapu harcının ödenmesi ve gerekli hallerde süresi içinde değer artış kazancı beyannamesi verilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
