Suça sürüklenen çocuklara ilişkin yeni düzenlemeleri içeren 18 maddelik kanun teklifinin görüşmeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu'nda başladı. Çocuk Koruma Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik öngören teklif, çocuk adalet sisteminde koruma, önleme, yargılama ve rehabilitasyon süreçlerine yönelik önemli düzenlemeler içeriyor.
AK Parti İstanbul Milletvekili ve TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel başkanlığında toplanan komisyonda ele alınan teklif, 7 farklı kanunda değişiklik yapılmasını öngörüyor.
Çocuk Adalet Sisteminde Yeni Yaklaşım
Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, teklifin yalnızca çocuklara uygulanacak cezaları düzenleyen bir çalışma olmadığını belirterek, çocuk adalet sisteminin çocuğun üstün yararını esas alan, koruyucu ve önleyici politikaları merkeze alan bütüncül bir anlayışla hazırlandığını ifade etti.
Yüksel, suçun niteliğinin değiştiğine ve suça karışan çocukların yaş ortalamasının düştüğüne dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
"Bir çocuğu kurtarmak aynı zamanda toplumun geleceğini de korumaktır. Tüm dünyada suçun doğası değişmekte, şiddet sarmalı yaş tanımamakta, suça karışma yaşı giderek düşmektedir. Çocuğun eline kalem yerine silah, kitap yerine bıçak tutuşturmaya çalışan anlayışa karşı sessiz kalmak geleceğimize de sırt çevirmek olur."
Yüksel ayrıca, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu tarafından hazırlanan raporun, kanun teklifinin hazırlanmasında önemli bir yol haritası oluşturduğunu söyledi.
Teklifte Hangi Düzenlemeler Yer Alıyor?
Kanun teklifiyle birlikte çocukların korunmasından yargılama süreçlerine, infaz uygulamalarından rehabilitasyona kadar birçok alanda yeni düzenlemeye gidilmesi planlanıyor.
Teklifte öne çıkan düzenlemeler şöyle sıralanıyor:
Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında, 15-18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indiriminin uygulanıp uygulanmayacağına hakim karar verecek.
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu hazırlanması zorunlu hale getirilecek.
Mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesi kullanılacak.
Kanun teklifinin ilk imza sahiplerinden, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut, teklifin yalnızca cezai yaptırımları değil, koruyucu hizmetleri, bağımlılıkla mücadeleyi, infaz ve rehabilitasyon süreçlerini de kapsayan kapsamlı bir düzenleme olduğunu ifade etti.
Durgut, çocukların dahil olduğu ağır şiddet olayları ile suç örgütlerinin çocukları kullanmasının önemli bir sorun haline geldiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Teklif, çocuğu suçtan korumayı, toplum güvenliğini sağlamayı amaçlayan kapsamlı çocuk adaleti düzenlemesidir. Çocukların dahil olduğu ağır şiddet olayları, saldırılar, suç örgütlerinin çocukları araç olarak kullanması herkesin dikkatle değerlendirmesi gereken tablo ortaya koymaktadır. Çocuklar hakkındaki yaş küçüklüğü indirimini tamamen ortadan kaldırmıyoruz."
Durgut, yaş indirimi konusunda hakimin; kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli, suçun amacı ve failin geçmişi gibi kriterleri değerlendirerek karar vereceğini kaydetti.
Sosyal İnceleme Raporu Zorunlu Hale Gelecek
Teklif kapsamında 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu hazırlanması zorunlu olacak.
Durgut, bu rapor hazırlanmadığı takdirde iddianamenin iade edileceğini belirterek düzenlemenin temel amacının çocuk adalet sistemini yalnızca ceza üzerinden değil; koruma, eğitim, önleme ve rehabilitasyon ekseninde güçlendirmek olduğunu ifade etti.
Silah Güvenliği ve Koruyucu Tedbirler de Düzenlenecek
Kanun teklifi, suç işlenmeden önce alınacak koruyucu tedbirlere ilişkin yeni hükümler de içeriyor.
Bu kapsamda çocukların silah ve benzeri tehlikeli aletlere kontrolsüz erişiminin önlenmesi hedeflenirken, silahını güvenli şekilde muhafaza etmeyen kişiler hakkında da yaptırımlar öngörülüyor.
Komisyonda Usul Tartışması Yaşandı
Kanun teklifinin sunumunun ardından komisyonda usul tartışması yaşandı.
Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, teklifin aceleyle yasalaştırılmak istendiğini savunurken, DEM Parti Van Milletvekili Zülküf Uçar teklifin geri çekilmesini istedi.
CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül ise düzenlemede Anayasa'ya aykırı hükümler bulunduğunu öne sürdü.
AK Parti İstanbul Milletvekili Şengül Karslı ise teklifin Anayasa'ya uygun olduğunu belirterek, çocukların organize suç yapıları tarafından kullanılmasının engellenmesinin Anayasal bir sorumluluk olduğunu ve düzenlemenin mağdur olabilecek çocukları korumayı da amaçladığını ifade etti.
Komisyonda yapılan usul tartışmalarının ardından kanun teklifinin tümü üzerindeki görüşmelere geçildi.
