İstanbul'da hızla artan araç sayısı nedeniyle mevcut plaka serileri tükenme noktasına geldi. Yetkililerin, sistemin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yeni plaka formatı üzerinde çalıştığı, en güçlü seçenekler arasında ise dört haneli rakam sisteminin yer aldığı belirtiliyor.
İstanbul'da her geçen yıl artan motorlu taşıt sayısı, plaka tescil sisteminde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Araç satışlarının ve ilk tescil işlemlerinin hız kesmeden devam etmesi nedeniyle mevcut plaka serilerinin kapasitesi önemli ölçüde azalırken, yeni bir plaka sistemine geçilmesi yönündeki değerlendirmeler gündeme geldi.
2018 yılında uygulamaya alınan ve üç harf ile üç rakamdan oluşan yeni plaka sistemi, geçen yıllar içerisinde özellikle İstanbul'daki yoğun araç trafiği nedeniyle kapasitesinin sonuna yaklaşmaya başladı. Sektör temsilcileri, kentteki tescil hızının Türkiye'nin diğer illerinin çok üzerinde olduğunu belirterek mevcut sistemin artık ihtiyacı karşılamakta zorlandığına dikkat çekiyor.
Mevcut Seriler Tükenme Noktasına Geldi
Sekiz yıl önce "34 AAB 001" formatıyla kullanılmaya başlanan sistemde bugün gelinen noktada "R" harfiyle başlayan plaka grubuna geçilmiş durumda. Hususi araçlar için kullanılabilecek harf gruplarında ise yalnızca S, U, V, Y ve Z serileri kaldı.
Öte yandan "T" harfi yalnızca ticari taksilere ayrıldığı için hususi otomobillerde kullanılamıyor. Sektör kaynaklarına göre İstanbul'da açılan her yeni harf serisi ortalama 6 ila 8 ay içerisinde tamamen tükeniyor.
Dört Haneli Plaka Sistemi Gündemde
Mevcut sistemin kapasitesinin dolmaya yaklaşmasıyla birlikte yeni çözüm seçenekleri üzerinde değerlendirmeler yapılıyor. Masadaki en güçlü alternatiflerden biri, plakalardaki rakam bölümünün dört haneye çıkarılması.
Bu modelde mevcut XXX 001 formatı yerine XXX 0001 sistemine geçilmesi planlanıyor. Böylece her harf grubunda çok daha fazla plaka üretilebilecek ve mevcut kapasitenin uzun yıllar daha yeterli olması sağlanabilecek. Teknik değerlendirmelere göre mevcut plaka ölçülerinin bu değişikliğe uygun olduğu ifade ediliyor.
Gündemdeki bir diğer seçenek ise geçmiş yıllarda farklı nedenlerle iptal edilen veya boşa çıkan üç harfli plaka serilerinin yeniden kullanıma açılması.
Bu yöntemle daha önce sistem dışına çıkarılan plaka kombinasyonlarının tekrar aktif hale getirilmesi ve yeni plaka ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.
Resmi Karar Bekleniyor
Söz konusu değişikliklerin yürürlüğe girebilmesi için ilgili mevzuatta düzenleme yapılması ve resmi kararın yayımlanması gerekiyor. Şu aşamada yeni plaka sistemine ilişkin kesinleşmiş bir uygulama bulunmazken, alternatif modeller üzerinde değerlendirmelerin sürdüğü belirtiliyor.
Mevcut uygulamaya göre farklı şehirlerden İstanbul'a satılan araçlarda, alıcının İstanbul'da ikamet etmesi halinde noter işlemleri sırasında İstanbul plakasına geçiş yapılabiliyor.
İstanbul plakalı bir aracın yine İstanbul'da ikamet eden başka bir kişiye satılması durumunda ise standart koşullarda plaka değişikliği yapılamıyor. Bu uygulamanın tek istisnasını özel plaka tahsisleri oluşturuyor.
Araç plakalarının kaybolması veya çalınması halinde ise gerekli resmi başvuruların yapılmasının ardından, aracın kayıtlı olduğu il için yeni seri plaka düzenlenebiliyor.
Plaka Basım Ücreti de Güncellendi
Yeni araç satın alan, plakasını yenileyen veya tescil işlemlerini güncelleyen vatandaşlar için plaka basım ücretleri de değişti. 2026 yılı itibarıyla Türkiye genelinde standart plaka basım ücreti 850 TL olarak uygulanıyor.
İstanbul'da araç sayısındaki hızlı artış nedeniyle mevcut plaka sisteminin kapasitesinin sınırına yaklaşması, yeni plaka formatlarının gündeme gelmesine neden oldu. Yetkililerin değerlendirdiği alternatifler arasında dört haneli rakam sistemine geçilmesi ve eski plaka serilerinin yeniden kullanıma açılması öne çıkarken, olası değişikliklerin hayata geçirilmesi için resmi düzenlemenin yayımlanması bekleniyor.
