Avrupa ülkelerine yapılan vize başvurularında ret oranlarının artması, yeşil pasaport taleplerini yeniden gündemin en önemli başlıklarından biri haline getirdi. 2026 yılının ilk yedi ayında farklı meslek grupları adına hazırlanan kanun teklifleri Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulurken, toplam 6 meslek grubunun yeşil pasaport kapsamına alınması istendi.
Uluslararası faaliyet gösteren birçok meslek grubunun yaşadığı vize sorunları nedeniyle iş kayıpları ve zaman kaybı yaşandığı belirtilirken, Meclis'e sunulan tekliflerle bu sorunun çözülmesi hedefleniyor. Ancak söz konusu teklifler henüz yasalaşmış değil.
Vize Sorunları Düzenleme Taleplerini Artırdı
Son dönemde özellikle Avrupa ülkelerinden alınan vize retlerindeki artış, iş, eğitim ve bilimsel faaliyetler kapsamında yurt dışına çıkan meslek mensuplarını doğrudan etkiliyor.
Bu kapsamda farklı milletvekilleri tarafından hazırlanan kanun tekliflerinde, uluslararası çalışmalarda görev alan bazı meslek gruplarına hususi damgalı pasaport, yani yeşil pasaport hakkı verilmesi öneriliyor.
Özel Okul Öğretmenleri İçin Teklif Sunuldu
2026 yılının Mayıs ayında TBMM Başkanlığı'na sunulan kanun teklifinde, özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin de yeşil pasaport hakkından yararlanması talep edildi.
Teklifte, kamu kurumlarında görev yapan öğretmenlerle benzer görevleri yerine getiren özel okul öğretmenlerinin uluslararası eğitim programları, seminerler ve akademik faaliyetlerde vize engelleriyle karşılaştığına dikkat çekildi. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin de bu haktan yararlanması amaçlanıyor.
Şubat 2026'da hazırlanan bir başka kanun teklifinde ise diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlar için yeşil pasaport verilmesi önerildi.
Teklife göre, meslek odalarına kayıtlı olan ve 15 yıllık mesleki kıdemini tamamlayan diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarların uluslararası bilimsel toplantılara, kongrelere ve teknik çalışmalara daha kolay katılım sağlayabilmesi hedefleniyor.
Söz konusu teklifin bu yıl Meclis komisyonlarının gündemine alındığı belirtiliyor.
Mühendisler İçin de 15 Yıl Kıdem Şartı
Yeşil pasaport talep edilen meslek grupları arasında mühendisler de yer alıyor.
2026 yılının ilk çeyreğinde hazırlanan kanun teklifinde, Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne (TMMOB) bağlı çalışan ve 15 yıllık mesleki kıdeme sahip mühendislere yeşil pasaport verilmesi önerildi.
Teklifte, uluslararası projelerde görev alan mühendislerin vize süreçleri nedeniyle küresel projeler ve ihalelerde zaman kaybettiği, bunun da iş fırsatlarını olumsuz etkilediği ifade edildi.
Uluslararası Tır Şoförleri İçin de Düzenleme Talebi
Meclis'e sunulan teklifler arasında uluslararası taşımacılık yapan tır şoförleri de bulunuyor.
Hazırlanan düzenleme önerisinde, sınır kapılarında yaşanan vize kaynaklı gecikmelerin ihracatı olumsuz etkilediğine dikkat çekilerek, mesleğinde 10 yılını tamamlayan uluslararası tır şoförlerine yeşil pasaport verilmesi talep edildi.
Teklifin, uluslararası taşımacılık süreçlerini hızlandırması ve lojistik sektöründeki zaman kayıplarını azaltması amaçlanıyor.
Teklifler Henüz Yasalaşmadı
TBMM'ye sunulan kanun teklifleri komisyondaki değerlendirme sürecini sürdürüyor. Ancak yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik henüz yürürlüğe giren herhangi bir yasal düzenleme bulunmuyor.
İktidar kanadının, yeşil pasaport sahibi kişi sayısının kontrolsüz şekilde artmasının Avrupa ülkeleriyle yeni vize sorunlarına yol açabileceği değerlendirmesi nedeniyle tekliflere temkinli yaklaştığı belirtiliyor. Bu nedenle Meclis komisyonlarında bulunan tekliflerin yasalaşma sürecinin beklenenden daha yavaş ilerlediği ifade ediliyor.
Gözler, önümüzdeki dönemde komisyonlardan çıkacak kararlar ve TBMM Genel Kurulu'nda yapılacak değerlendirmelere çevrilmiş durumda.
