Nevrûz, lügat mânâsı itibariyle "Yeni Gün" anlamına gelir. Baharın gelişini müjdeler. Türklük âleminde bahar bayramı olarak kutlanır. Nevrûz aslında bir köprü... Türkü geçmişten bugüne, yarına ulaştıran bir köprüdür..Nevrûz, Orta Asya'dan Avrupa içlerine kadar uzanan geniş bir coğrafya parçasında binlerce yıldır kutlanan bir bayramdır. Yani Nevrûz Türklerin geleneksel bir bayramıdır.
Her yerde Nevrûz ile birlikte halk şenlikler yapmaktadır. Sâsâniler zamanında İran'da hükümdarlar büyük şenlikler tertip ettirir ve hâkim olan an' aneye göre, onlara hediye verilirdi; onları eğlendirmek için halk sokaklara dökülüp ateşler yakar ve birbirlerine su serperlerdi.
Orta Asya'dan Anadolu'ya, Anadolu'dan Balkan Türklerine kadar Ergenekon ve Çağan gibi adlarla kutlanan Nevrûz, dinî hüviyeti olmayan bir gelenektir. Geçmişi Göktürklere kadar dayanan ve o zaman adına "Morşi ai" denilen Nevrûz Türklerin yaşadığı her yerde tarih boyunca kutlanmıştır.
Nevruz Osmanlı devrinde sayılı günlerden biri olarak kutlanmış, güneşin koç burcuna girdiği anda nevrûziye denilen bir mâcun veya tatlı yemek âdet olmuştur. Sarayda hekim-başı misk, amber, türlü bahârât ve kokulu otlar ilâvesi ile hazırladığı mâcunu porselenden yapılmış kapaklı kâseler içinde Pâdişaha akşamdan takdim eder ve kendisine hil'at giydirilirdi.. Nevrûz münasebeti ile, sadrâzam padişaha, donanmış atlar, murassâ silâhlar, pahalı kumaşlar gibi hediyeler verir. Bunlara nevrûziye pişkeşi denilirdi.
Nevrûzla her şey yeniden başlar. Nevrûz kardelen çiçeğinin açmasıyla belirir. Kardelen, Nevrûz' un ilk meyvesidir. Kardelenin anlamı sevgidir. Kışın olanca sertliğine rağmen bahara kavuşmak için yılmadan savaşan kardelen 21 Martta açar. Karı deler ve kışı yener.
Bazı yerlerde Nevrûz' a Hıdırellez denmesine rağmen düşünceler, duygular aynıdır. Her baharın gelişinde Hıdır ile İlyas A.S.ın bir birine kavuştuğu rivayet edilir.
Türk dünyasında ve onun bir parçası olan ülkemizde Nevrûz, yeniden canlanmaya başlayan dünyanın insanlara sunduğu bolluk, dirilik, gönlümüzde yarattığı sevgi, kardeşlik, paylaşma, barış ve dostluk duyguları ile her yıl 21 Martta kutlanmaktadır.
Baharın müjdesi olan Nevrûz, gelenek ve göreneklerimiz arasında en sıcak ve canlı bir şekilde kutlanılan bir bayramdır. Bu sıcaklık, bizim dünyamızın var olabilmesi için gerekli ana unsur olan hava, su ve toprağı ısıtan ateştir.
Nevruz, Anadolu'muzun değişik bölgelerinde "Mart Dokuzu, Mart Bozumu, mesir şenlikleri, yörük bayramı" adı altında millî bir bayram olarak kutlana gelmiştir. Öyle ki, ülkemizin en zorlu günlerinde düşmana karşı ölüm kalım mücadelesi sürdürülürken bile bu kutlamalardan geri kalınmamıştır, hattâ 21 Mart 1922 tarihinde Mustafa Kemal Paşa’nın katılımıyla Ankara'da Nevrûz şenlikleri düzenlenmiştir.
Türkler Müslümanlığı kabul ettikten sonra Nevrûz kutlamaları yaygınlaşmıştır. Alevî ve Bektaşîler bu günü Hz Ali'nin doğum günü ve Hz. Fatıma ile evlendiği gün olarak kabul ederler. Şiîler Nevrûz' u Hz. Ali'nin halife ilân edilişinin yıl dönümü olarak kutlarlar. Nevrûz genellikle Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yaygın olarak kutlanır.
Halk arasında Nevrûzda bütün varlıkların Allah'a secde ettiği inancı yaygındır. Bugün bir yıllık rızkın tayin edildiği düşüncesiyle evler boyanır, sofralar yiyeceklerle donanır, suçlular bağışlanır, küsler barışır. Yine bu günde yörelere göre cirit oyunları, mahallî oyunlar, kılıç-kalkan oyunları sergilenir. Genç kızlar ve erkekler niyet tutarlar, niyetleri çıkarsa gelecek Nevrûz da kurban kesmek üzere kurban adarlar. Aslında Nevrûz' da yapılan bütün eğlencelerin bir tek gayesi vardır: Hayatla bütünleşmek. Eğlenceler tabiatın coşkusunu izleyerek ona ne derecede mecbur olduğumuzu anlamamızı sağlar.
İnsanoğlu dünyanın her yerinde neş’eye hasret, kedere kardeş olmuştur. Bayramlar tâ geçmişten günümüze kadar gelen ve insanlar arasındaki karşılıklı sevgi ve saygının perçinlendiği, güçlendiği, dargınlıkların unutulduğu, millî birlik ve beraberliğin, bir arada yaşama arzusunun kuvvetlendirildiği mutlu günlerdir.
Yakılan ateşlerde kini, nefreti, açlığı, sefaleti yakmak, barışa bayrak açmak dileğiyle...
Nevruz hepimizin yeni umutlarına güzellikler getirsin.