Türkiye'nin önemli tarım bölgelerinden Yozgat'ta geleneksel tarım ürünlerinden buğday ve arpa ekiminin oldukça yaygın olması, aynı zamanda da anız yangınları olaylarının da fazla olmasına neden oluyor.
Hasat sonrasında tarlada kalan ekin sapları yakılmak suretiyle doğal denge bozuluyor, toprağın verimi yok oluyor. Bunanla birlikte yakılan anızdan sıçrayan çıngı elektrik, telefon direklerine, tellerine zarar veriyor, yerleşim bölgelerinde ikamet edenleri ve ormanlık alanları da tehdit ediyor.
Her yıl hasat dönemi öncesinde ve akabindeki günlerde yöneticiler tarafından yapılan ''Anız yakmayın!'' uyarılarını içeren açıklamaları manşette duyururuz, ''Çorbada bir kaşık da bizlerin tuzu bulunsun'' düşüncesinden hareket ederek. Buna rağmen anızlar yakılır, yakanlar hakkında tespit edilirse yasal işlemler yapılır.
Önceki gün Büyük Cami Çevresinde gezinirken tezgahta satışa sunulan ''Kuzu kulağını'' andıran bitkiyi görünce durup, incelediğimde, farklı bir mantar türü olduğunu öğrendim. Sonrasında eve getirip, tadına baktım, gerçekten çok leziz. Yozgat'ta üretiminin yapıldığını da öğrenince soluğu Yozgat-Sorgun karayolu güzergahında bulunan Fuatcan Kültür Mantarı Üretim tesislerinde aldım.
Daha önceden de aynı tesise gitmiştim, başka bir işletmecisi vardı. Yine haberini yapmıştım. Yozgat için önemsediğim, sayılarının artırılması gerektiğine inandığım, desteklenmesi gereken tesislerden birisi olduğunu düşündüğüm bir yatırım, mantar...
Yozgat için önemsiyorum, başta da izah ettiğim gibi, Türkiye'nin önemli tarım bölgeleri arasında sayılan Yozgat'ta geleneksel tarım ürünlerinden arpa ve buğday ekimi yaygın olarak yapılıyor. Tarlada kalan anızları yakılıyor, doğaya zarar veriliyor.
Halbuki, tarlada kalan anızlar farklı alanlarda değerlendirilmesi mümkün. Mantar tesisleri bunlardan birisi. Diğer farklı alanlarda da kullanılıyor. Örneğin hayvan yemi olarak. Köylerdeki kerpiç evlerin yapımında da anız kullanılıyor, kerpiç çamurunun daha iyi tutmasının yanında, kullanılan binanın yazları serin, kışları sıcak olmasını sağladığı için. Kağıt fabrikasında da saman kullanılıyor. Daha farklı alanlarda, işletmelerde de kullanılıyor.
Yakılıp, yok edilen anız aslında sanayi ürünü olarak değerlendirilmesi mümkün. Hatta değerlendirildiğinde hasadı yapılıp, ofise veya tüccara teslim edilen üründen daha fazla da eğeri olan bir malzeme anız. Anızların yakılması yerine sanayi sektörüne aktarılması gerektiğini düşünüyorum.
Mantar üretim tesisleri de bu anızı değerlendirecek sanayi yatırımlarından birisi olmasına karşın, devletin desteklemediği bir tesis olduğunu da öğrenince şaşırdım. Bir taraftan istihdam yaratan, diğer taraftan ekolojik dengenin bozulmasına neden olan anız yangınlarını önleyebilecek formülü elinde tutan bir sektörün, kültür mantarı üretim tesislerinin desteklenmemesi garibime gitti. Paylaşma istedim, belki büyüklerimiz, yetkililerimiz ilgililerimiz farkına varıp, gerekli desteği verir düşüncesiyle...