Ancak yeni nesil kartlarda kullanılan elektronik bileşenler nedeniyle bu yöntemin her kart için uygun olmayabileceği belirtiliyor.
Sözcü'nün haberinde yer verilen bilgilere göre özellikle dinamik güvenlik kodu (CVV) bulunan yeni nesil banka ve kredi kartlarının yapısı, geleneksel kartlardan farklılık gösteriyor. Bu kartlarda elektronik parçalar ve mikro enerji kaynakları bulunabildiği için kullanım ömrünü tamamlayan kartların gelişigüzel şekilde parçalanması yerine uygun geri dönüşüm sürecine yönlendirilmesi öneriliyor.
Yeni nesil kartların içinde elektronik sistem bulunuyor
Fransız mühendis Claire Deilhes'in 2020 tarihli doktora tezinde yer alan yapısal analizlere göre, dinamik güvenlik koduna sahip bazı yeni nesil kartlarda e-kağıt ekranını besleyen, 0,5 milimetreden daha ince lityum mikro piller ve aktif elektrokimyasal hücreler bulunabiliyor.
Kartların yapısında yalnızca standart ödeme bileşenlerinin değil, teknolojiye bağlı olarak e-kağıt ekran, NFC anteni ve farklı elektronik parçaların da bulunabileceği belirtiliyor.
Bu nedenle söz konusu kartların, elektrikli ve elektronik ekipman atıkları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Kartın içinde değerli metaller de bulunabiliyor
Yeni nesil banka kartlarında elektronik bileşenlerin yanı sıra altın, paladyum, gümüş ve bakır gibi metallerin de bulunabildiği belirtiliyor.
Kartların makasla kesilerek çok sayıda küçük parçaya ayrılması durumunda söz konusu metallerin de parçalanarak dağıldığı ifade ediliyor.
Bu küçük parçaların geri dönüşüm tesislerinde kullanılan ayrıştırma sistemlerinden kaçabileceği ve yeniden değerlendirilemeyebileceği aktarılıyor.
Küçük parçalar ekonomik kayba yol açabiliyor
Kartların gelişigüzel şekilde kesilmesi, yalnızca kartın fiziksel olarak imha edilmesiyle sonuçlanmıyor.
Haberde yer verilen değerlendirmelere göre geri kazanılamayan küçük parçalar yakılabildiği veya toprağa gömülebildiği için hem ekonomik kayıp hem de önlenebilir çevre kirliliği ortaya çıkabiliyor.
Bu nedenle özellikle elektronik bileşen içeren yeni nesil kartların atık yönetimi sırasında uygun yöntemlerle toplanmasının önem taşıdığı belirtiliyor.
Asıl risk lityum hücrelerde
Kartların makasla kesilmesine ilişkin dikkat çekilen en önemli konulardan biri ise içerisinde bulunabilecek lityum-iyon hücrelerin zarar görme ihtimali.
Verilen bilgilere göre bu tür hücrelerin makas veya benzeri kesici araçlarla zarar görmesi, ani bir kimyasal kısa devreye ve termal kaçak olarak adlandırılan aşırı ısınma reaksiyonuna neden olabilir.
Bu nedenle elektronik bileşen içeren kartların fiziksel olarak kesilmesi sırasında ayrıca dikkat edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Kesim sırasında kimyasal risk oluşabilir
Haberde yer verilen bilgilere göre daha ciddi risklerden biri de hücrelerin zarar görmesi sırasında bazı kimyasal maddelerin açığa çıkabilmesi.
Özellikle hidrojen florür gazı oluşma ihtimaline dikkat çekilirken, bu gazın göz, cilt veya solunum yollarındaki nemle temas etmesi halinde yüksek derecede aşındırıcı ve toksik olan florhidrik aside dönüşebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle kartların kesilmesi sırasında elektronik hücrelerin zarar görmesinin sağlık açısından da risk oluşturabileceği aktarılıyor.
Kartları kesmek yerine bütün halde geri dönüşüme vermek öneriliyor
Bu gerekçelerle geri dönüşüm tesislerinin, kullanım süresi dolan ve elektronik bileşen içerebilen yeni nesil banka ve kredi kartlarının makasla parçalanmaması, bütün halde toplanarak geri dönüşüme verilmesi yönünde öneride bulunduğu belirtiliyor.
Kartın elektronik yapısının bulunduğu durumlarda uygun atık yönetimi yönteminin tercih edilmesinin hem geri kazanılabilir malzemelerin korunması hem de olası risklerin azaltılması açısından önem taşıdığı ifade ediliyor.
Güvenlik açısından kapatılan kartlar teknik olarak kullanılamıyor
Haberde görüşlerine yer verilen güvenlik uzmanlarının değerlendirmelerine göre, son kullanma tarihi geçmiş veya banka sistemi üzerinden kapatılmış bir kart teknik olarak işlevsiz hale geliyor.
Ayrıca mobil cihazlar üzerinden uygulanan güçlü kimlik doğrulama yöntemleri ve güvenlik protokollerinin de olası dolandırıcılık girişimlerine karşı ilave koruma sağladığı ifade ediliyor.
Bu nedenle eski kartın güvenlik amacıyla kesilmesine duyulan ihtiyaç ile kartın fiziksel yapısına zarar verilmesinden doğabilecek risklerin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Eski kartlar nasıl atılmalı?
Kullanım süresi dolan banka ve kredi kartlarıyla ilgili verilen temel öneri, kartların gelişigüzel biçimde parçalanmak yerine uygun geri dönüşüm kanallarına teslim edilmesi yönünde.
Özellikle dinamik güvenlik kodu gibi teknolojilere sahip yeni nesil kartların elektronik bileşenler içerebilmesi nedeniyle, kartın fiziksel olarak kesilmesinin geri dönüşüm sürecini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle kullanım süresi dolan kartların atılması sırasında hem güvenlik hem de çevre açısından uygun atık yönetimi yöntemlerinin tercih edilmesi öneriliyor.
