İngiltere’de, devlet emeklilik yaşında yapılan kademeli artış doğrultusunda ücretsiz otobüs kartından yararlanma yaşı da yeniden düzenleniyor.
Ekim ayından itibaren uygulanmaya başlayacak yeni sistemle ücretsiz ulaşım hakkı için aranan yaş sınırı kademeli olarak artırılacak. Halen 66 yaş seviyesinde bulunan şart, belirlenen takvim doğrultusunda önce 66 yaş 6 aya, ardından aylık artışlarla 67 yaşa çıkarılacak.
Yeni düzenlemenin, ülkedeki emeklilik yaşındaki değişiklikle doğrudan bağlantılı olarak uygulanacağı belirtiliyor.
Ücretsiz ulaşım hakkı emeklilik yaşına bağlanıyor
Ulusal İndirimli Seyahat Programı kapsamında sağlanan ücretsiz otobüs kartı, İngiltere’de devlet emeklilik yaşıyla bağlantılı olarak uygulanıyor.
Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı tarafından yürütülen takvim doğrultusunda devlet emeklilik yaşının kademeli şekilde 67’ye yükseltilmesi, ücretsiz ve indirimli ulaşım imkanlarından yararlanma yaşını da etkiliyor.
Böylece ücretsiz ulaşım hakkı için belirlenen yaş sınırı, emeklilik yaşındaki değişime paralel olarak kademeli biçimde yukarı çekiliyor.
Ekim ayında yeni yaş şartı başlayacak
Yeni düzenlemenin ilk aşaması ekim ayında uygulanmaya başlanacak.
Buna göre 6 Eylül 1960 ile 5 Ekim 1960 tarihleri arasında doğan vatandaşların, ücretsiz otobüs kartından yararlanabilmesi için 66 yıl 6 ayını doldurması gerekecek.
Sonraki aylarda yaş şartı birer ay artırılarak uygulanacak.
Kademeli yaş takvimi açıklandı
Çalışma ve Emeklilik Bakanlığının açıklanan takvimine göre ücretsiz ulaşım hakkı için uygulanacak yaş şartları şöyle:
6 Eylül 1960 - 5 Ekim 1960: 66 yıl 6 ay
6 Ekim 1960 - 5 Kasım 1960: 66 yıl 7 ay
6 Kasım 1960 - 5 Aralık 1960: 66 yıl 8 ay
6 Aralık 1960 - 5 Ocak 1961: 66 yıl 9 ay
6 Ocak 1961 - 5 Şubat 1961: 66 yıl 10 ay
6 Şubat 1961 - 5 Mart 1961: 66 yıl 11 ay
6 Mart 1961 - 5 Nisan 1977: 67 yıl
Bu takvimle birlikte ücretsiz ulaşım hakkından yararlanma yaşı kademeli olarak 67’ye sabitlenmiş olacak.
67 yaşında ücretsiz ulaşıma hak kazanılacak
Yeni sistemin tamamlanmasının ardından belirlenen doğum tarihleri arasındaki vatandaşlar için ücretsiz otobüs kartından yararlanma yaşı 67 olacak.
6 Mart 1961 ile 5 Nisan 1977 tarihleri arasında doğan vatandaşların hem devlet emeklilik maaşı hem de ücretsiz otobüs kartına 67 yaşını doldurduktan sonra hak kazanabileceği belirtildi.
Bu uygulamanın, Mayıs 2026 ile Nisan 2028 arasında tamamlanması planlanan emeklilik yaşı değişikliğiyle bağlantılı şekilde yürütüldüğü ifade edildi.
Bazı bölgelerde farklı uygulama devam edecek
Yeni yaş düzenlemesine rağmen İngiltere içindeki bazı bölgelerde farklı ücretsiz ulaşım uygulamaları devam edecek.
Bu kapsamda Londra’da 60 yaş ve üzerindeki vatandaşlar, “60+ Oyster Fotoğraflı Kart” aracılığıyla otobüs, tramvay ve Londra İçi Ulaşım hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek.
Dolayısıyla Londra’da uygulanan sistem, devlet emeklilik yaşına bağlı ulusal düzenlemeden farklı bir yapı göstermeye devam edecek.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da yaş sınırı farklı
Ücretsiz ulaşım konusunda İngiltere’nin farklı bölgelerinde uygulamalar birbirinden ayrılıyor.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ücretsiz ulaşım hakkının devlet emeklilik yaşından bağımsız tutulduğu belirtiliyor.
Bu bölgelerde 60 yaşın üzerindeki kişilerin ücretsiz yerel ulaşım imkanından yararlanmaya devam edeceği ifade edildi.
Böylece Birleşik Krallık’ın farklı bölgelerinde ücretsiz ulaşım hakkının uygulanma koşullarının aynı olmadığı görülüyor.
Engelli bireyler için uygulama değişmeyecek
Yeni yaş kurallarının yanı sıra engelli bireylerin ücretsiz ulaşım hakkına ilişkin uygulamada da ayrı bir düzenleme bulunuyor.
Engelli bireylerin ücretsiz ulaşım kartından yararlanma hakkının yaş sınırından bağımsız şekilde devam edeceği belirtildi.
Bu nedenle yeni yaş artışının engelli bireylerin mevcut ücretsiz ulaşım hakkını etkilemeyeceği ifade ediliyor.
Ulaştırma Bakanlığından ulaşım açıklaması
Ulaştırma Bakanlığı yetkililerinin değerlendirmesine göre ücretsiz otobüs kartları, yaşlı nüfusun temel hizmetlere ulaşması ve sosyal hayata katılımı açısından önemli bir araç olarak görülüyor.
Yetkililer, sistemin uzun vadede sürdürülebilir biçimde uygulanabilmesi amacıyla gerekli uyum çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.
Ücretsiz ulaşım hakkının yalnızca ulaşım kolaylığı sağlamadığı, aynı zamanda yaşlı nüfusun sosyal yaşama katılımında da önemli bir rol üstlendiği belirtildi.
Değişiklik İngiltere’de uygulanıyor
Ücretsiz otobüs kartında yaş şartının değiştirildiği ülke İngiltere.
Yeni düzenlemeyle ücretsiz ulaşım hakkı, ülkedeki devlet emeklilik yaşının kademeli olarak yükselmesine paralel biçimde yeniden şekillendiriliyor.
Hedeflenen sistem tamamlandığında ücretsiz ulaşım hakkı için temel yaş sınırı 67 olacak.
Türkiye’de sistem nasıl uygulanıyor?
Türkiye’de ise ücretsiz şehir içi toplu ulaşım sistemi İngiltere’den farklı şekilde uygulanıyor.
Verilen bilgilere göre 4736 sayılı Kanun kapsamında 65 yaş ve üzerindeki vatandaşlar, emekli olup olmadıklarına bakılmaksızın şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanabiliyor.
Burada belirleyici kriter emeklilik durumu değil, kişinin 65 yaşını doldurmuş olması.
Türkiye’de emekli olma şartı aranmıyor
Türkiye’deki uygulamada ücretsiz ulaşım hakkından faydalanmak için kişinin emekli olması gerekmiyor.
65 yaşını dolduran vatandaşlar, çalışma durumlarına veya emekli olup olmadıklarına bakılmaksızın ilgili düzenleme kapsamında ücretsiz şehir içi ulaşım hizmetlerinden yararlanabiliyor.
Bu kapsamda belediye otobüsleri, metro, Marmaray ve deniz ulaşımı gibi şehir içi toplu taşıma hizmetleri uygulama içinde yer alıyor.
İngiltere ve Türkiye’de sistemler farklı
İngiltere’de ücretsiz ulaşım hakkının devlet emeklilik yaşındaki artışa paralel şekilde 67 yaşa çıkarılması planlanırken, Türkiye’de ücretsiz şehir içi ulaşım hakkı 65 yaş ve üzerindeki vatandaşlar için uygulanmaya devam ediyor.
İki ülke arasındaki temel farklardan biri, ücretsiz ulaşım hakkının hangi kritere bağlandığı noktasında ortaya çıkıyor.
İngiltere’de yaş sınırı devlet emeklilik yaşıyla bağlantılı olarak yükseltilirken, Türkiye’de doğrudan 65 yaş sınırı esas alınıyor.
Finansman modeli de farklı
Ücretsiz ulaşım sistemlerinin finansmanında da iki ülke arasında farklılık bulunuyor.
Verilen bilgilere göre İngiltere’de merkezi bütçe ve emeklilik yaşına ilişkin takvim belirleyici olurken, Türkiye’de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından özel halk otobüsleri ile belediyelere gelir desteği ödemesi sağlanıyor.
Özel taşımacılarla dönem dönem maliyetler konusunda tartışmalar yaşansa da Türkiye’de 65 yaş üstü vatandaşlara tanınan ücretsiz ulaşım hakkının yasal güvence kapsamında sürdüğü belirtildi.
Yeni sistem ekim ayında başlıyor
İngiltere’de ücretsiz ulaşım kartı konusunda uygulanacak yeni yaş şartı ekim ayında devreye girecek.
İlk aşamada 66 yıl 6 ay olarak uygulanacak yaş sınırı, takip eden aylarda kademeli olarak artırılacak ve sistemin tamamlanmasıyla birlikte ücretsiz ulaşım hakkı için temel yaş şartı 67 olacak.
Bölgelere göre mevcut istisnaların devam edeceği, engelli bireylerin ücretsiz ulaşım hakkının ise yaş sınırından bağımsız şekilde korunacağı bildirildi.
