KÖYLERİMİZ neredeyse 'hayalet köy' konumuna geldi. Köylerden şehirlere olan göçün önüne geçilebilmesi için 2006 yılından itibaren başlatılan 'Kırsal Kalkınma Yatırımlarını Destekleme Programı' ile kırsala yatırımlar yapılarak, köylerdeki göçün önüne geçilmeye çalışılıyor. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, 2020 sonuna kadar kırsal alanda ekonomik, sosyal gelişmeyi sağlamaya yönelik destek faaliyetlerini sürdüreceğini duyurdu. Özellikler tarım sektöründe istihdamın artırılmasına yönelik yürütülen desteklemelerden Yozgat'ta payına düşeni alıyor, en azından açıklamalar bu yönde...
Terslik var ama!...
Kırsal bölgelerde tarıma dayalı yatırımlara yüzde 50 hibe desteği verilmesi, bir çok köyde yatırımın hayata geçirilmesine karşın, köylerin halen boşalıyor olması, ister istemez 'bir yerde terslik var ama!' düşüncesini, zihnimizi zorluyor. Bu zorlama ışığında, bilgisine başvurduğumuz 'sosyal medya' denilen platforma başvurduğumuzda karşımıza öylesine farklı yorumlar, iddialar çıkıyor ki; sorunun bir değil birden fazla olduğunu görebiliyoruz, şaşkınlığımız bir kat daha artıyor...
Fakire yok, zengine var...
Kırsal alana yapılan yatırımlara verilen mali desteğin 'fakir olan çiftçiye değil, parası olan çiftçiye verildiği' iddiası gözüme çarptı, okudum.. Deniliyor ki; Parası, tarlası, teminatı bulunmayan bir çiftçi, kafası çalışıp, üretime yönelik bir proje hazırlamış olsa, bunu hayata geçiremez. Çünkü, hazırlamış olduğu projeyi hayata geçirebilmesi için proje maliyetinin yarısını kendisinin yatırıma dönüştürmesi gerekir. Projenin hazırlanması da ayrı bir masrafı beraberinde getiriyor. Kırsalda yaşayan insanlar, bir proje hazırlamak için gerekli olan paraya sahip ise, zaten köyde durmuyor, şehre yerleşip, işyeri açmayı tercih ediyor. Hem proje hazırlama bedeline hem de hazırladığı projenin yatırım bedelinin yüzde 50'sine sahip olan çiftçi de Büyükşehirlere göç ediyor. Desteklemerden yararlananlar ise, köydeki tarımsal faaliyetlerinde kullanabileceği ekipmandan öteye gitmiyor, bu gidişle de gitmez...
Peki ne yapmalı?..
Doğruluk payı varmı? Var!.. Yozgat'ta köylerin tarımsal üretimde yer alabilmesi, istihdam edilebilmesi için devletin desteğinden çok öncülüğüne ihtiyacının bulunduğunu düşünüyorum. Devlet, hibe desteğinde bulunmak yerine, tarımsal bölgenin ihtiyacını dikkate alarak, yatırım planlaması yapmak durumunda. Kabalı projesi örneğinde olduğu gibi, devlet çiftçiye vereceği mali destek yerine, bu tip projeleri 'çalış-öde' modeli uygularak, çiftçiyle birlikte yatırımı hayata geçirmelidir. Zaman içerisinde, çiftçi yaptığı ödemeler doğrultusunda yatırımın sahibi yapılırken, devlet geriye çekilmelidir.. Bu konuya yarında devam etmek istiyorum, en azından 'çalış-öde' modeli üzerinde durmakta yarar var...
