Matematik öğretmeni olarak çalıştığım yıllarda okulların açıldığı ilk haftanın ilk derslerinde ilköğretim öğrencilerine sorduğum bir havuz sorusu vardı. O da şöyleydi:
Bir havuzun tamamı su ile doludur. Elinize bildiğiniz türden kova, bardak, fincandan birer tane verildiğinde havuzun suyunu en kısa sürede boşaltmanız istenirse bunlardan hangisini kullanırsınız?
Birkaç dakikalık düşünme payından sonra hatta bazen daha çok zaman diliminden sonra gelen cevaplar kova, bardak, fincan olurdu. Neden, niçin açıklamalarının ardından cevaplama işlemini tamamlarlardı. Hatta çok daha değişik cevaplamaya çalışanlar olduğu gibi doğru cevabı bulanlar az da olsa bulunurdu.
Sonrasında bu en doğru cevabı veren öğrenciler en iyi liseleri, iyi üniversiteleri kazanıp gittiler. Sonrası mı? Sonrası malum işte aş, iş, eş vs.
Gelelim sorumuzun en ideal cevabına. Cevap oldukça basitti. Havuzun dibindeki tıpayı açarım demek beklenen doğru cevaptı ama seçeneklerde tıpadan hiç bahsedilmedi denilebilir. Doğrudur. Seçeneklerde tıpa ismi geçmedi. İşte tam bu sırada farklı düşünmek farkındalık oluşturmak durumu ortaya çıkıyor. Matematiksel yaklaşımlarda bilinenlerin aksine başka başka çözümlerin de olabileceği her zaman göz önüne getirilmelidir. Vizyon çok geniş tutulmalıdır. Burada ne diyor? Bunu mu demek istiyor? Yoksa daha farklı akıllıca bir cevabı mı vardır? Vb olası düşüncelerle yaklaşımlar yapılıp, iyi analiz edildikten sonra sonuca gidilmelidir.
Matematik doğru ve mantıklı düşünmeyi öğreten bir bilimdir. Ünlü Alman matematikçi Gauss “Matematik bilimlerin, aritmetik de matematiğin kraliçesidir” demiştir.
Unutulmamalıdır ki matematik sayılar rakamlar ve şekillerden ibaret değildir. Hayatın kendisi de tam bir matematiktir. İki kapılı handa matematikle her an her saniye gündüz gece yaşayıp gidiyoruz.
Günlük hayatımızda sıradan olan problemlerde bile matematiksel düşünmenin önemi büyüktür.
Hayat denilen bu zorlu yolda eskilerin deyimiyle meşakkatli yolda giderken karşımıza çıkabilecek inişlerde(bayırlarda), yokuşlarda(rampada) ve de keskin virajlarda sağlıklı, hasarsız ve az hasarlı olabilme kişilerin matematik performansları ile ilgili Hepimizin bildiği gibi dört işlem sadece matematikte değil hayatın kendisinde vardır.
Ha, unutmadan. Dört tane 9 rakamından istediğiniz işlemleri kullanarak 100 sayısını elde etmeyi dener misiniz?
***
Bir Lokma SuTv’de izlediğim eski bir Türk filminde başrol düzeyindeki oyuncu evine geldiğinde kızına “Kızım bana bir lokma su verir misin?” dedi.
Güldüren, düşündüren, tebessüm ettiren yerli filmlerimize teşekkürler. İyi ki varlar.