Bu şive, günlük yaşamda kullanılan kelimelerden yiyecek ve hayvan adlarına, giyim terimlerinden fiillere kadar geniş bir yelpazede kendini gösterir.
Günlük Kullanım Kelimeleri
Horanta: Aile halkı, ev halkı.
Cıbır: Fakir, çıplak, parasız.
Zağar: Galiba, sanırım, öyle.
Ellaham: Elhamdülillah; bazen “sanırım” anlamında da kullanılır.
Kele / Vah Kele: Kızlara veya kadınlara seslenirken kullanılan ünlem; “yazık” veya “üzüntü” ifadesi.
Biyol: Bir kere, bir defa.
Acer: Yeni, toy.
Bağala: “Bak hele” anlamında uyarı veya dikkat çekme ifadesi.
Yumuş: Söz, emir, iş.
Sohranmak: Kendi kendine söylenmek.
Giyim ve Eşya Terimleri
Asbap / Urba: Elbise, kıyafet.
Goynek: Gömlek.
Pantul: Pantolon.
Bürük: Başörtüsü.
Pinnik: Kümes.
İlistir: Süzgeç.
Sini: Büyük tepsi.
Helke: Bakraç, kova.
Yiyecek ve Hayvan İsimleri
Gumpir: Patates.
Culuk: Hindi.
Şemşamer: Ayçiçeği.
Suvan: Soğan.
Pürçüklü: Havuç.
Gırmızı: Domates.
Narpız: Nane.
Camız: Manda.
Balak: Manda yavrusu.
Tohlu: Bir yaşındaki kuzu.
Fiiller ve Deyimler
Uğunmak: Nefesi kesilecek kadar ağlamak.
Cırnaklamak: Tırmalamak.
Çimmek: Yıkanmak.
Dombalah aşmak: Takla atmak.
Yumak: Yıkamak.
Yozgat şivesi, hem dilde hem de kültürel yaşamda bölge halkının kimliğini ve tarihî mirasını yansıtan önemli bir öğedir. Günlük konuşmalarda ve kırsal yaşantıda bu kelimeler hâlen aktif olarak kullanılmakta, yöresel kültürün canlı tutulmasına katkı sağlamaktadır.
