Öğretmen ve öğrencileri Çanakkale Savaşı'na katılan okul, farklı dönemlerde geçirdiği değişimlerin ardından günümüzde Yozgat Lisesi ve Müzesi olarak şehrin simge yapıları arasında yer alıyor.
Öğretmen ve Öğrenciler Çanakkale'ye Katıldı
Okulun tarihindeki önemli dönemlerden biri Birinci Dünya Savaşı yılları oldu. 1914 yılında ilan edilen seferberlikle birlikte okulun öğretmen ve öğrencileri Çanakkale Savaşı'na katıldı.
Savaşta şehit düşen öğretmen ve öğrenciler nedeniyle okulun üç yıl boyunca mezun veremediği belirtiliyor.
Okul Farklı Dönemlerde Yeniden Düzenlendi
Yozgat Lisesi, 1912 yılına kadar ilkokul olarak hizmet verdi. 1912 yılında ortaokul ve yatılı okul olarak mevcut binasında eğitim vermeye başladı. Manastır Sultanisi'nin lağvedilmesinin ardından buradan gelen az sayıda öğrenci ve öğretim üyesi de okula dahil oldu.
Daha sonra bir süre kapatılan okulun öğrencileri Konya Lisesi'ne nakledildi. Yöre halkının isteği üzerine okul 1924 yılında yeniden açıldı. 1933-1934 eğitim öğretim yılından itibaren lise olarak hizmet vermeye başladı. Lisenin açılmasında Yozgat halkının yanı sıra Yozgat milletvekili Salih Bozok ve Vali Baran Bey'in gayretleri olduğu aktarılıyor.
1940'lı yıllarda öğrenci sayısının artması üzerine okul, Cumhuriyet İlkokulu ile ikili eğitim yaptı ve daha sonra eski İdadi binasına taşındı. 1946-1947 yılında yeniden lise binasına alındı. 1966-1967 öğretim yılından itibaren lise, ortaokuldan ayrılarak müstakil hale getirildi.
Tarihi Bina Çeşitli Dönemlerde Restore Edildi
Sarı kesme taşlardan iki katlı olarak inşa edilen bina, kırma çatılı ve dikdörtgen planlı yapısıyla öne çıkıyor. Doğu-batı doğrultusunda uzanan yapının güneye bakan bölümünün ortasında üçgen alınlıklı ve iki sütun üzerine oturan, cumba görünümünde bir taşkınlık bulunuyor. Sundurmalı bölümün ortasında ise yuvarlak kemerli giriş kapısı yer alıyor.
Tarihi bina farklı dönemlerde bakım, onarım ve restorasyon çalışmalarından geçirildi. İlk büyük onarım 1980-1981 yıllarında, ikinci çalışma ise 1986-1988 yıllarında yapıldı. Bu çalışmalar sırasında ahşap taban ve tavanlar değiştirilerek betonarme hale getirildi.
1999-2001 yılları arasında gerçekleştirilen kapsamlı onarımda eriyen taşlar değiştirildi, dış cephedeki taşlar tıraşlanarak boşalan derzler dolduruldu ve çürüyen pencereler yenilendi. Ön cephede bulunan ve kullanılamaz hale gelen ahşap bölümler de değiştirildi.
2014-2016 yıllarında yapılan çevre düzenlemesi ve restorasyon çalışmaları kapsamında ise bina çevresindeki ve bahçedeki toprak tabakası kaldırıldı. Binanın zemininde bulunan havalandırma bölümleri aktif hale getirildi. Ayrıca bahçe duvarı sarı kesme taşlarla yenilendi.
