Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre lise ve üniversite mezunları, mezuniyet sonrasında belirli şartlar altında anne veya babalarının sağlık güvencesi üzerinden ücretsiz sağlık hizmeti almaya devam edebiliyor. Ancak bu hak, yaş sınırları ve eğitim durumuna göre değişiklik gösteriyor.
Mevcut uygulamaya göre lise öğrenimini tamamlayan gençler, 20 yaşını doldurmadıkları sürece belirli bir dönem boyunca ailelerinin sağlık güvencesinden yararlanabiliyor.
Uzmanlar, burada en önemli kriterin yaş sınırı olduğuna dikkat çekiyor. Örneğin 19 yaşında mezun olan bir genç için iki yıllık tam bir hak oluşmuyor. Ücretsiz sağlık hizmeti yalnızca 20 yaşın doldurulacağı tarihe kadar devam ediyor.
20 yaş sonrasında ise genç kişinin çalışmaması veya başka bir sosyal güvence kapsamında bulunmaması halinde Genel Sağlık Sigortası primi devreye girebiliyor.
Üniversite mezunları için ise sistem farklı işliyor. Lisans eğitimini tamamlayan gençler, mezuniyet tarihinden itibaren iki yıl boyunca ücretsiz sağlık hizmetinden faydalanabiliyor.
Ancak burada da üst yaş sınırı bulunuyor. Genç, iki yıllık süre dolmasa bile 25 yaşını tamamladığında ücretsiz sağlık güvencesi sona eriyor.
Eğitimine devam eden öğrenciler ise öğrencilik statüsü sürdüğü müddetçe 25 yaşına kadar sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor.
Yetkililer, ücretsiz sağlık güvencesinden yararlanmak isteyen mezunların ayrıca başvuru yapmasına gerek olmadığını belirtiyor.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) sistemlerinde yer alan mezuniyet bilgileri otomatik olarak SGK kayıtlarına aktarılıyor. Böylece gençlerin sağlık güvencesi süreçleri sistem üzerinden otomatik şekilde tanımlanıyor.
Mezuniyet sonrası tanınan ücretsiz süre sona erdiğinde ve kişi herhangi bir işte çalışmıyorsa Genel Sağlık Sigortası primi otomatik olarak işlemeye başlıyor.
Güncel hesaplamalara göre aylık GSS primi yaklaşık 981 lira seviyesinde bulunuyor. Primlerin düzenli ödenmemesi halinde ise borç birikimi oluşabiliyor.
Mevzuata göre 60 günü aşan GSS borcu bulunan vatandaşlar normal şartlarda kamu sağlık hizmetlerinden sınırlı şekilde yararlanabiliyor. Ancak dönem dönem çıkarılan geçici düzenlemelerle sağlık hizmetlerinde kolaylık sağlanabiliyor.
Gelir seviyesi düşük aileler için devlet destekli GSS sistemi de uygulanıyor.
Hane içinde kişi başına düşen gelir, net asgari ücretin üçte birinin altında kalıyorsa GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor. Bu destekten yararlanabilmek için vatandaşların gelir testi yaptırması gerekiyor.
Uzmanlar, mezun olan gençlerin ilerleyen dönemde sürpriz prim borçlarıyla karşılaşmaması için e-Devlet sistemi üzerinden SGK tescil ve borç durumlarını düzenli olarak kontrol etmeleri gerektiğini vurguluyor.
