Aile Kökleri ve Eğitim Hayatı

  • Doğumu ve Ailesi: 7 Nisan 1949 tarihinde İstanbul'un kültür merkezi Beyoğlu'nda doğmuştur. Annesi memur Şehbal Hanım, babası ise Yekta Güreli'dir.

  • Kültürel Mirası: Türk edebiyatının özgün deneme yazarlarından Salâh Birsel'in yeğeni (ablasının oğlu) ve ünlü çizgi roman/illüstrasyon ustası Talat Güreli'nin kardeşidir. Çocukluk yıllarında evindeki zengin kütüphane, sanat algısının temelini atmıştır.

  • Eğitimi: Ortaöğrenimine İstanbul Erkek Lisesi'nde başlamış, ardından Avusturya Lisesi'nden mezun olmuştur. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde iki yıl okumuş, ancak akademik sınırların yaratıcılığını kısıtladığı düşüncesiyle eğitimini yarıda bırakmıştır. Çok iyi derecede Almanca bilmektedir.

  • Spor Geçmişi: Gençliğinde, 1965-1970 yılları arasında Cihangir takımında aktif olarak basketbol oynamıştır.

Mehemt Güreli (4)

İş Hayatı ve Yayıncılık Dönemi

Sanatın tüm disiplinlerine yönelmeden önce medyanın ve yayıncılığın mutfağında yer almıştır:

  • Gazetecilik: 1977-1988 yılları arasında Hürriyet gazetesinde çalışmıştır.

  • Nisan Yayınları ve Dergicilik: 1984 yılında kendi bağımsız çizgisini yaratmak adına Nisan Yayınları'nı kurmuştur. Bu yayınevi aracılığıyla edebiyat dünyasına birçok eser kazandırmış ve dönemin avangart kültür yayınlarından Beyaz dergisinin kurucu kadrosunda yer almıştır.

Mehemt Güreli (1)

Sanat Disiplinleri ve Üretimleri

1. Müzikal Kimliği ve "Kimse Bilmez"

Müzikte caz, blues ve akustik folk ögelerini harmanlayan, fısıldar gibi şarkı söyleyen (chanson) özgün bir tarza sahiptir.

  • Albümleri: Vapurlar/Blues (1988), Cihangir'de Bir Gece (1995), Yağmur (1999), Odamda Yolculuk (2002), Zamboni Sokağı (2017).

  • Kimse Bilmez Efsanesi: Ömer Hayyam'ın bir rubaisini bestelediği "Kimse Bilmez", Hatırla Sevgili dizisinde kullanılmasıyla geniş kitlelerce keşfedilmiştir. Güreli, eserin 100'den fazla farklı sanatçı tarafından cover'lanmasına izin vererek şarkının anonimleşmesine büyük katkı sağlamıştır.

    Çekerek Kaymakamı Kurt'tan Kadışehri Kaymakamı Özel'e ziyaret
    Çekerek Kaymakamı Kurt'tan Kadışehri Kaymakamı Özel'e ziyaret
    İçeriği Görüntüle

2. Edebiyatçılığı

Öykülerinde genellikle şehir hayatı, yabancılaşma, ironi ve absürt durumları derin bir düşünsel yapıyla işler.

  • Kitapları: Sıcak Bir Göz (1985), Bedrufi'nin Nefesi (1988), Alope'nin Odası (1993), Şehirli Karınca (2015).

  • Ödülleri: Şehirli Karınca eseriyle Türkiye'nin en prestijli ödüllerinden Yunus Nadi Öykü Ödülü ve Vedat Türkali Öykü Ödülü'nü kazanmıştır.

3. Yönetmenlik ve Oyunculuk Kariyeri

  • Yönetmenliği: 1987'de belgesel tarzındaki Vapurlar filmini çekmiştir. Ardından Peyami Safa'nın eserinden uyarlanan Gölge (2008) ve Salâh Birsel’in aynı adlı romanından sinemaya aktardığı Dört Köşeli Üçgen (2018) filmlerini yönetmiştir.

  • Oyunculuğu: Türk televizyon tarihinin kült yapımı İkinci Bahar dizisinde kafeterya sahibi Murat karakterini canlandırmış; Yavuz Turgul'un Gönül Yarası ve Av Mevsimi filmlerinde akıllarda kalan yan roller üstlenmiştir.

4. Ressamlığı

Sanat hayatına karikatür çizerek başlayan Güreli, resimlerinde şapkalı, gözlüklü gizemli figürler ve melankolik şehir manzaraları resmeder. Bugüne kadar yurt içi ve yurt dışında 20'den fazla kişisel sergi açmıştır.

Mehemt Güreli (5)

Son Dönem Gelişmeleri ve Özel Hayatı

Manevi Bağın Hukuki Tescili: Mehmet Güreli, uzun yıllardır filmlerinin senaryolarını yazan, sanat dünyasında omuz omuza çalıştığı ünlü oyuncu ve yazar Görkem Yeltan'ı resmi olarak evlat edinmiştir. Yaklaşık 40 yıldır süren bu manevi baba-kız ilişkisi, Güreli'nin rahatsızlandığı bir dönemde Yeltan'ın tüm bakımını üstlenmesiyle duygusal bir zirveye ulaşmış ve mahkeme kararıyla resmen onaylanmıştır.

Muhabir: Hasan Toygar Avcı