SGK, 2023 yılında 89 bin, 2024 yılı itibarıyla ise 100 bine yakın sahte sigorta işlemi tespit etti. Sahte sigorta işlemleriyle emeklilik hakkı kazanan kişilerin maaşları iptal edilecek ve ödenen tutarlar faiziyle geri alınacak. Özellikle hizmet dökümünde ‘S’ harfi bulunan sigortalılar, bu usulsüzlükten etkilenme riski taşıyor.
SAHTE SİGORTA İLE HAKSIZ EMEKLİLİKLER TEK TEK İPTAL EDİLİYOR
SGK, son iki yılda artan sahte sigorta vakalarına karşı yürüttüğü denetimlerle dikkat çekiyor. Bu kapsamda, sahte iş yerleri üzerinden yapılan sigorta bildirimleri titizlikle incelendi. 2023 yılı itibarıyla 89 bin, 2024 yılı itibarıyla ise yaklaşık 100 bin sahte sigortalılık vakası tespit edildi. SGK, sahte sigorta işlemleriyle bağlantılı 2 bin 114 iş yerini, yasal olmayan prim ödemeleri nedeniyle "sahte" olarak tescilledi.
Bu tespitler doğrultusunda, sahte sigorta işlemleriyle emeklilik hakkı kazanan kişilerin emekli maaşları derhal kesilecek ve geriye dönük olarak yapılan tüm ödemeler, yasal faiziyle birlikte geri alınacak. Özellikle, sahte sigorta primlerinin ödenmiş gibi gösterildiği kişiler üzerinde yapılan incelemeler derinleştiriliyor. Bu tespitlerin ardından emeklilik hakkı kazanmış kişilerin maaşlarının iptal edileceği duyuruldu.
HİZMET DÖKÜMÜNDE 'S' HARFİ BULUNANLAR RİSK ALTINDA
SGK, sahte sigorta işlemlerini tespit etmek amacıyla hizmet dökümünde kullanılan özel harf kodlarını kullanıyor. Bu kodlar, sigortalıların durumuna dair önemli bilgiler veriyor. SGK, sahte sigorta işlemleri tespit edilen kişileri, aşağıdaki harf kodlarıyla belirliyor:
‘S’ Harfi: Sahte sigortalılık tespit edilen kişileri gösterir. Bu kişiler, SGK tarafından yapılan incelemeler sonucunda emeklilik hakları iptal edilerek maaşları kesilecek ve ödenen tutarlar faiziyle geri alınacaktır.
‘Ş’ Harfi: Şüpheli sigortalılık vakalarını ifade eder. Bu sigortalılar da detaylı incelemeye alınmakta ve usulsüzlük şüphesi varsa, işlem yapılmaktadır.
‘K’ Harfi: Kontrollü inceleme altındaki iş yerlerini gösterir. Bu iş yerleri, SGK tarafından daha dikkatli bir şekilde izlenmekte ve inceleme yapılmaktadır.
Hizmet dökümünde bu harf kodlarına sahip olan sigortalılar, SGK’nın kapsamlı incelemelerine tabi tutulacak ve tespit edilen usulsüzlük durumunda emekli maaşları iptal edilerek, ödenen sosyal güvenlik ödemeleri faiziyle geri tahsil edilecektir.
SAHTE SİGORTA İLE EMEKLİLİK HAKKI KAZANANLAR İÇİN GERİ ALIM YÖNTEMLERİ
SGK, sahte sigorta işlemleriyle haksız şekilde alınan emekli maaşlarını ve sosyal güvenlik ödemelerini geri almak için iki farklı yöntemi uygulamaktadır:
SGK Kaynaklı Hatalar Durumunda: Eğer SGK tarafından yapılan bir hata sonucu sahte sigorta işlemi gerçekleştirilmişse, son 5 yıl içinde yapılan ödemeler faizsiz olarak geri alınır.
Emekliden Kaynaklı Usulsüzlük Durumunda: Eğer sahte sigorta işlemi, emekli kişi tarafından yapılmışsa, o kişinin son 10 yıl içinde aldığı maaşlar, yasal faiziyle birlikte geri tahsil edilir.
Ayrıca, sahte sigorta işlemleriyle bağlantılı iş yerlerine de ciddi cezalar uygulanmaktadır. 2023 ve 2024 yıllarında bu tür usulsüzlükleri gerçekleştiren iş yerlerine toplamda 2 milyar 36 milyon TL ceza kesildiği duyurulmuştur.
SAHTE SİGORTALILIK NEDİR?
Sahte sigortalılık, kişinin fiilen çalışmadığı halde, bir iş yerinde çalışıyormuş gibi gösterilerek sigorta primi ödenmesiyle gerçekleşen bir usulsüzlük türüdür. Sahte sigorta işlemleri genellikle şu yollarla yapılır:
Yakın Akraba veya Tanıdıklar Aracılığıyla Sigortalı Gösterilmek: Kişi, fiilen çalışmadığı halde, yakın akrabaları veya tanıdıkları aracılığıyla sigortalı gösterilebilir.
Gerçekte Faaliyeti Olmayan İş Yerleri Üzerinden Sigorta Primi Ödemek: Sigorta primleri, gerçekte faaliyette bulunmayan iş yerleri üzerinden yatırılabilir.
Çalışmadan Sigortalı Gösterilerek Emeklilik Hakkı Kazanmak: Kişi, emekli olabilmek için çalışmadan sigortalı gösterilebilir ve prim ödemeleri yapılmış gibi gösterilebilir.
SGK, bu tür usulsüzlükleri tespit etmek için özel denetim ekipleriyle sürekli olarak inceleme yapmakta ve bu tür işlemlerle bağlantılı iş yerlerine büyük cezalar uygulamaktadır.
SAHTE SİGORTA İLE EMEKLİLİK İPTALİ SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Sahte sigorta işlemleri tespit edilen kişilerin emeklilik hakları iptal edilmeden önce, belirli bir prosedür izleniyor. Bu prosedür şu aşamalardan oluşuyor:
Dosya İncelemesi: Şüpheli sigortalılar, hizmet dökümü ve diğer belgeler ışığında detaylı şekilde inceleniyor.
Usulsüzlük Tespiti: Eğer sahte sigorta işlemi kesinleşirse, bu sigortalının emeklilik hakkı iptal ediliyor.
Resmi Bildirim: Emekli maaşı kesiliyor ve bu kişinin geri ödemesi gereken tutarları faiziyle birlikte ödemesi için resmi bir bildirim gönderiliyor.
İtiraz Hakkı: Maaşı iptal edilen kişiler, 7 gün içinde SGK’ya itiraz edebilir. SGK, itirazları değerlendirerek sonuçlandırıyor.
Bu süreç boyunca, SGK, sahte sigorta işlemleriyle ilgili kesin kararlar aldıktan sonra, mağduriyete yol açmamak için vatandaşların haklarını savunmaya devam ediyor.
SAHTE EMEKLİLİKLE KARŞILAŞANLAR NE YAPMALI?
Sahte sigorta tespit edilen kişiler, emekliliklerinin iptal edilmesine dair SGK’dan bir bildirim aldıkları takdirde, öncelikle durumu SGK ile iletişime geçerek netleştirmelidir. Haksız yere işlem yapıldığını düşünenler, belgeleriyle birlikte SGK’ya itiraz edebilir. Eğer sahte sigorta tespiti kesinleşirse, kişi ödenen maaşları faiziyle geri ödemek zorunda kalacaktır. Yasal süreçler doğrultusunda, mağdur olan kişiler, Tüketici Hakem Heyeti veya mahkemeye başvurarak haklarını arayabilirler.
SGK’NIN SAHTE EMEKLİLİKLE MÜCADELESİ DEVAM EDİYOR
SGK, sahte sigorta işlemleriyle mücadelede sıfır tolerans politikası uyguluyor. Her yıl denetimlerini artırarak sahte sigorta işlemleri tespit edilmeye devam ediliyor. Geriye dönük yapılan incelemelerde zaman sınırlaması bulunmadığından, geçmişteki usulsüzlükler her an gün yüzüne çıkabiliyor. SGK, bu konuda yasal yaptırımların yanı sıra, haksız kazanç sağlayan iş yerlerine ağır cezalar uygulamaktadır. Sahte sigorta yoluyla kazanılan emeklilik hakları iptal edilmekte ve haksız yere sigorta primi ödenen kişiler, geriye dönük tüm ödemelerini faiziyle geri ödemek zorunda kalmaktadır.
