DEM Parti tarafından sunulan üç maddelik teklif, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan ve gerekli prim gününü tamamladığı hâlde yaş şartına takılanlara emeklilik hakkı tanınmasını öngörüyor. Teklifin yasalaşması durumunda belirli koşulları sağlayan çalışanlar için yaş şartının kaldırılması gündeme gelebilecek.
2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlara belirli koşullarla yaş şartı aranmaksızın emeklilik imkânı sağlanmıştı. Ancak bu tarihten sonra sigortalı olanlar, prim ve hizmet sürelerini tamamlasalar bile emekli olabilmek için yaş koşulunu yerine getirmek zorunda kaldı.
Sigorta başlangıç tarihleri arasında birkaç gün veya ay fark bulunan çalışanların emeklilik koşullarında ortaya çıkan farklılıklar, kademeli emeklilik taleplerini yeniden gündeme getirdi. SGK uzmanı İsa Karakaş da TBMM'ye sunulan yeni teklifi ve düzenlemenin EYT kapsamı dışında kalan çalışanlar açısından olası etkilerini değerlendirdi.
DEM Parti'den üç maddelik emeklilik teklifi
TBMM kayıtlarına göre kanun teklifi, DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli tarafından 26 Ekim 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunuldu.
2/3988 esas numarasını taşıyan teklif, 28 Ekim'de esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna, tali komisyon olarak ise Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna sevk edildi.
Teklifin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 sonrasında ve 30 Nisan 2008 öncesinde ilk kez sigortalı olanların emeklilik koşulları arasındaki farklılıkların azaltılması hedefleniyor. Düzenlemeyle mevcut prim gün sayısı ve hizmet süresi koşullarının korunması, emeklilik yaşına ilişkin yeni bir uygulamaya geçilmesi amaçlanıyor.
Primini tamamlayanlara yaş şartı olmadan emeklilik önerisi
Teklifin ilk maddesiyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici 113. maddenin eklenmesi öngörülüyor.
Buna göre gerekli sigortalılık süresini, hizmet süresini ve prim gün sayısını tamamlayan ancak yaş koşulunu sağlayamayan kişilere, Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı başvuruda bulunmaları hâlinde yaşlılık aylığı bağlanması teklif ediliyor.
Düzenleme; 8 Eylül 1999 sonrasında 506 sayılı SSK, 1479 sayılı Bağ-Kur, 2925 sayılı Tarım SSK ve 5434 sayılı Emekli Sandığı kanunlarına tabi olarak sigortalı olanları kapsıyor.
İsa Karakaş, teklifin öne çıkan yönünün prim yükümlülüklerini tamamlamasına rağmen emeklilik için yaşını bekleyen çalışanlara yönelik olması olduğunu belirtti.
Bir günlük sigorta farkı emekliliği yıllarca geciktirebiliyor
Karakaş, 1999 yılında emeklilik sisteminde yapılan değişikliklerin çalışanlar arasında önemli farklılıklar oluşturduğunu ifade etti. 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesinin bu farklılıkların bir bölümünü giderdiğini ancak 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar açısından yeni bir tartışma ortaya çıkardığını savundu.
Karakaş, bazı çalışanların sigorta başlangıç tarihlerindeki küçük farklılıklar nedeniyle akranlarından 17 ila 24 yıl daha geç emekli olmak zorunda kaldığını belirtti.
İleri yaşlarda iş bulmanın zorlaşması, işsizlik ve gelir kaybının emeklilik bekleyen çalışanların sorunlarını ağırlaştırdığına dikkat çeken Karakaş, sosyal devlet ilkesinin çalışanların geleceğini güvence altına alması gerektiğini vurguladı.
Kademeli emeklilik mi, yaş şartının kaldırılması mı?
Teklifte dikkat çeken ayrıntılardan biri, gerekçe ile madde metninin kapsamı arasında bulunan farklılık oldu.
TBMM'nin resmî özetinde, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanların emeklilik yaşlarının başlangıç tarihlerine göre kademeli biçimde yeniden belirlenmesinin amaçlandığı belirtiliyor.
Ancak teklifin birinci maddesinde sigorta başlangıç yıllarına göre belirlenmiş yeni bir yaş tablosu yer almıyor. Bunun yerine gerekli prim, sigortalılık ve hizmet koşullarını tamamlayanlara yaş şartını karşılamamış olsalar da aylık bağlanması öneriliyor.
Teklifin gerekçesinde 30 Nisan 2008 öncesi hedeflenirken madde metninde bu bitiş tarihinin açıkça tekrarlanmaması da kapsamla ilgili netleştirilmesi gereken bir başka ayrıntı olarak öne çıkıyor.
Bu nedenle teklif, kademeli emeklilik talebiyle gündeme gelmesine rağmen mevcut madde metni itibarıyla belirli koşulları tamamlayanlar için yaş şartını kaldırmayı öngören bir düzenleme içeriyor.
Teklif yasalaşırsa Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girecek
Üç maddeden oluşan kanun teklifinin ikinci maddesinde yürürlük tarihi düzenleniyor. Buna göre teklifin TBMM'de kabul edilerek kanunlaşması hâlinde Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Üçüncü maddede ise kanun hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi düzenleniyor. Uygulamaya ilişkin usul ve esasların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmesi planlanıyor.
SGK'nın mali dengeleri de gündemde
İsa Karakaş, teklifin emeklilik koşullarındaki farklılıkları gidermek açısından önem taşıdığını belirtirken sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine de dikkat çekti.
Emeklilik hakkının yalnızca bütçe dengeleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Karakaş, SGK'nın aktüeryal dengelerini koruyan bir çözüm bulunması gerektiğini savundu. Karakaş ayrıca sigorta başlangıç tarihlerine göre adil ve hakkaniyetli bir kademelendirme yapılması çağrısında bulundu.
EYT'yi kaçıranlar ne zaman emekli olabilecek?
TBMM'ye sunulan teklif henüz yasalaşmadı. Düzenleme, şu anda Plan ve Bütçe Komisyonunda bulunuyor. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması ve TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi gerekiyor.
Bu nedenle 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların mevcut emeklilik koşullarında henüz bir değişiklik bulunmuyor. Teklifin komisyonda ne zaman görüşüleceği ve kabul edilip edilmeyeceği de belli değil.
EYT kapsamına giremeyen çalışanlar, 26 Ekim 2026'da Meclis'e sunulan teklifin yasama sürecinde atılacak adımları takip ediyor.
