Alan, yapılması planlanan düzenlemenin temel amacının, dolandırıcılık suçunu planlayıp gerçekleştiren kişiler ile banka hesabını ya da IBAN bilgisini kullandıran kişilerin hukuki durumlarını birbirinden ayırmak olduğunu belirtti. Düzenlemeyle birlikte hem gerçek mağdurların zararlarının giderilmesi hem de suça iştirak eden kişilerin sorumluluklarının yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor.
Asıl Fail ile IBAN Sahipleri Ayrı Değerlendirilecek
Nurettin Alan, mevcut uygulamada banka hesabını veya IBAN bilgisini kullandıran kişilerin çoğu zaman asli fail gibi değerlendirildiğini belirterek, yeni düzenleme ile bu ayrımın daha net hale getirileceğini ifade etti.
Alan, asıl mağdurun dolandırıcılık nedeniyle parasını kaybeden vatandaşlar olduğuna dikkat çekerek, banka hesabını kullandıran kişilerin ise olayın niteliğine göre "ferî fail" kapsamında değerlendirileceğini söyledi.
Konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"IBAN mağdurlarından asıl mağdurun, parasını kaptıranlar olduğu, dolandırılanlar olduğunu biz öncelikle değerlendiriyoruz. Elbette ki uygulamada asli maddi fail olarak değerlendirilen kişilerin yani IBAN'ını veya banka bilgilerini kullandıran kişilerin de getirdiğimiz yeni düzenlemeyle ferî fail sıfatıyla değerlendirilmesini düzenliyoruz. Burada aslında dolandırıcılarla IBAN'ını verenleri ayırıyoruz. Fiili irtikap eden asıl fail, bir şekilde IBAN'ını vermiş olanlar da ferî fail olarak değerlendiriyoruz."
Etkin Pişmanlıkta Mağdurun Zararı Öncelikli Olacak
Yeni düzenlemede Türk Ceza Kanunu'nun 168'inci maddesinde yer alan etkin pişmanlık hükümlerine ilişkin de önemli değişiklikler öngörülüyor.
Alan, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilmesi için öncelikle dolandırıcılık mağdurunun maddi zararının giderilmesi gerektiğini belirterek, mağdurun zararının karşılanmadığı durumlarda bu haktan yararlanılamayacağını ifade etti.
Açıklamasında şu değerlendirmede bulundu:
"Asıl mağdurun zararı karşılanmamış olursa oradan istifade edemeyecek. Burada geçici maddeyle de her aşamasında hükmü kesinleşmiş olanlar, yargılaması devam edenler, soruşturma, kovuşturma aşamasında olanların tamamının yararlanmasını sağlamaya çalışıyoruz."
Ferî Failler İçin Cezalar Yeniden Belirlenecek
Düzenleme kapsamında banka hesabını veya IBAN bilgisini kullandırarak suça iştirak eden kişilerin cezai sorumluluğunun yeniden değerlendirilmesi planlanıyor.
Alan, amaçlarının hem mağdurun zararını karşılamak hem de olaydaki sorumluluk derecesine göre ceza verilmesini sağlamak olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Yani burada düzenlediğimiz şeyin tekraren şunu söylemek istiyoruz: Zarara uğrayan kişinin zararının tazminini, ödenmesini öncelediğimizi, bir şekilde IBAN'ını vererek bu suça iştirak eden ferî faillerin de cezasının ferî fail üzerinden değerlendirilerek verilmesi hususunu düzenliyoruz."
Kastı Bulunmayan Kişiler İçin Beraat Değerlendirmesi
Nurettin Alan, açıklamalarında herhangi bir kastı bulunmadan kandırılarak banka hesabını kullandıran kişilerin durumuna da değindi.
Gerçek anlamda suç kastı bulunmayan, iradesi yanıltılarak banka hesabını kullandıran ve suça bilinçli şekilde iştirak etmeyen kişilerin beraat etmesi gerektiğini ifade eden Alan, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Zaten savcılık aşamasında üçte 2'ye kadar etkin pişmanlıktan istifade edenlerin indirileceğini biliyoruz. Burada asıl mesele etkin pişmanlıktan yararlanıp yararlanamayacağı konusunda... Önemli olan, buradaki mağdurun, 'asıl mağdur' dediğimiz dolandırılanın zararının karşılanması. Eğer gerçekten kastı yoksa, iradesi fesada uğratılmışsa, bir şekilde kandırılarak bunu vermişse, hiçbir kasıt unsuru yoksa iştiraki de yoksa buna zaten beraat verilmesi gerekiyor."
Yasal Süreç Devam Ediyor
TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşmeleri süren 12. Yargı Paketi kapsamında yer alan IBAN düzenlemesinin, komisyon çalışmalarının ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor. Teklifin yasalaşma sürecinde yapılacak görüşmeler doğrultusunda son şeklini alacağı belirtilirken, düzenlemenin özellikle dolandırıcılık suçlarında mağduriyetlerin giderilmesi ve cezai sorumluluğun daha adil şekilde belirlenmesi açısından önemli değişiklikler içermesi bekleniyor.
