Ekonomi yönetimi ile ilgili kurumlar tarafından yürütülen hazırlıklarda, mevcut ücret sistemine alternatif olabilecek farklı senaryolar masaya yatırılıyor. Değerlendirilen seçenekler arasında en dikkat çeken başlıklardan biri ise bölgesel ve sektörel asgari ücret modeli olarak öne çıkıyor.
Bölge ve Sektöre Göre Ücretlendirme Masada
Yürütülen çalışmalarda, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki yaşam maliyetleri ile sektörlerin üretim giderleri dikkate alınarak ücretlerin belirlenmesini öngören modeller değerlendiriliyor.
Buna göre, yaşam maliyetlerinin yüksek olduğu iller ile üretim maliyetlerinin farklılık gösterdiği sektörlerde ayrı ücret uygulamalarının hayata geçirilip geçirilemeyeceği üzerinde duruluyor. Amaç, hem çalışanların satın alma gücünü koruyacak hem de işletmelerin rekabet gücünü destekleyecek dengeli bir sistem oluşturmak.
İşçi ve İşverenin Görüşü Alınacak
Hazırlık sürecinde yalnızca ekonomik göstergeler değil, iş gücü piyasasının ihtiyaçları da dikkate alınıyor. Olası bir düzenleme öncesinde işçi ve işveren temsilcilerinin görüşlerinin alınması planlanıyor.
Çalışmalarda, çalışanların hak kaybı yaşamaması ve işverenlerin üretim faaliyetlerini sürdürülebilir şekilde devam ettirebilmesi temel öncelikler arasında yer alıyor.
Dünya Modelleri İnceleniyor
Sabah'ın haberine göre, hazırlık sürecinde Türkiye'nin yanı sıra farklı ülkelerde uygulanan asgari ücret sistemleri de mercek altına alındı. Yapılan karşılaştırmalarla Türkiye'nin ekonomik yapısına uygun modelin belirlenmesi hedefleniyor.
Birçok ülkede ulusal asgari ücretin yanı sıra sektörel veya bölgesel ücret uygulamaları bulunuyor.
Almanya'da ülke genelinde yasal asgari ücret uygulanırken bazı sektörlerde toplu iş sözleşmeleriyle daha yüksek taban ücret belirleniyor.
İtalya ve Avusturya'da ulusal asgari ücret yerine ücretler büyük ölçüde sektörel toplu iş sözleşmeleriyle şekilleniyor.
Belçika'da ulusal taban ücretin yanında sektörlere özel daha yüksek ücret uygulamaları bulunuyor.
Meksika'da ücret bölgelerine göre farklı asgari ücret uygulanırken, sınır bölgelerinde daha yüksek taban ücret geçerli oluyor.
ABD'de federal asgari ücretin yanı sıra eyaletler ve bazı şehirler kendi asgari ücretlerini belirleyebiliyor.
Kanada'da asgari ücret eyaletlere göre değişiklik gösterirken, Japonya'da 47 idari birimin tamamı için ayrı ücret tarifesi uygulanıyor.
Çin ve Hindistan da ekonomik koşullar ve sektörlere göre farklı asgari ücret sistemlerini kullanan ülkeler arasında yer alıyor.
Henüz Kesinleşmiş Bir Karar Yok
Çalışmaların tamamlanmasının ardından ekonomi yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda nihai kararını verecek. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde kapsamı, geçiş süreci ve denetim esaslarının da ayrıca belirleneceği ifade ediliyor.
Yetkililer ise şu aşamada kesinleşmiş herhangi bir karar bulunmadığını vurgularken, yürütülen çalışmaların üretim, istihdam ve çalışan refahı arasında kalıcı denge sağlayacak en uygun modeli belirlemeye yönelik olduğunu belirtiyor.
