9 Şubat 2007 tarihinde, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi kullanımı kanununun 8’nci maddesi, Büyükşehirlerde, 20 dönümün altındaki, arazilerde hissesi olanları yaktı! Eğer almış olduğunuz arazi 19.999 m2 içerisinde ise, sizde farzı misal 1000 m2’lik bir hissenin maliki olarak satmaya kalktınız. Kanunun 8’nci maddesi dur diyor: “Sen hisseni ancak paydaş olduğun hisse sahiplerinden birisine satabilirsin! Bu arazide hissesi olmayan dışarıdan bir alıcıya satamazsın!”
Bu durumda, paydaşlardan (hissesi olanlardan) birisine satmak mecburiyeti doğduğunda m2’si gerçek değeri 100 TL “ben elli lira veriyorum” dediklerinde, kelepir piyasası oluşmaktadır. Siz dışarıdan bir kişiye 150 TL satmanız mümkün olmamaktadır. 8’nci madde kalın çizgilerle set çekmektedir. “ Bölünmez büyüklükteki tarım arazilerinin mirasa konu olmaları ve üzerlerinde her ne şekilde gerçekleşmiş olursa olsun birlikte mülkiyetin mevcut olması durumunda, bu araziler ifraz (ayırma) edilemez, PAYLARI ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARA SATILAMAZ, DEVREDİLEMEZ VEYA REHNİDİLEMEZ.”
İşte bu 8’nci madde vatandaşın elini, kolunu bağlamaktadır. Hissesini değerinin altında satmasından başka çaresi kalmamaktadır.
Kanun koyucu köylerde tarım arazilerini koruyayım derken, büyük şehirlerdeki gelişimi şehrin değişik arterlere kaymasını önlemektedir. Büyükşehirlerde, ilçe belediyelerin ve ana kent büyükşehir belediyelerinin köyleri mahalle statüsüne almasının hiçbir anlamı kalmamaktadır.
Anayasanın 36. maddesi “ Herkes mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar ancak kamu yararı amacıyla sınırlanabilir…” demektedir.
Yine medeni kanunun madde 683: “ Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içerisinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.” diye kesin hüküm belirtmektedir.
Medeni kanunun 688 maddesi “paydaşlardan her biri kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Pay devredilebilir, rehin edilebilir ve alacaklılar tarafından haczettirebilir.”
Gerek Anayasanın 36. maddesi ve gerekse medeni kanunun, 683-688’nci maddeleri açık hüküm ifade etmelerine rağmen, vatandaşı mağdur eden 20 dönüm altındaki arazilerde hissesi olanların, dışarıdan bir kimseye satışını önleyen, 5403 sayılı, 8’nci madde hükmünde yeni düzenleme yapılmasıyla ve anayasanın 36’ncı, medeni kanunun 683- 688’nci maddelerinde açık hükümlere uyarak, mağduriyetlerin önlenmesi zorunlu bir hale gelmiştir. Vatandaşın arazisini ucuza satmak mecburiyeti kanunların ruhuna uygun düşmemektedir.
İnsan hakları evrensel bildirgesinin 17. maddesinde de açık hüküm mevcuttur. “Herkesin, tek başına ya da başkalarıyla birlikte mülkiyet hakkı vardır. Kimse keyfi olarak mülkiyetinden yoksun bırakılamaz.”
***
Vatandaş hisseli arazisini dışarıdan bir başkasına satamadığı gibi, rehin, ipotek vs. hakkından da mahrum edilmektedir.
Acilen 5403 sayılı 8’nci madde değiştirilmeli veya ıslah edilerek binlerce vatandaşın mağduriyetine son verilmelidir.