Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB), elektronik belge uygulamalarına geçiş sürecinde işletmelere önemli bir hatırlatmada bulundu. TÜRMOB Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız, 2025 hesap döneminde brüt satış hasılatı 3 milyon lira ve üzerinde olan mükelleflerin en geç 1 Temmuz 2026 tarihine kadar e-Fatura ve e-Arşiv Fatura sistemlerine geçmek zorunda olduğunu belirterek, yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmelerin ciddi mali yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceğini söyledi.
Elektronik dönüşüm uygulamalarının vergi süreçlerinde şeffaflığı artırmak, kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi güçlendirmek ve işletmelerin belge düzenini dijital ortama taşımak amacıyla hayata geçirildiğini ifade eden Yıldız, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayımlanan düzenlemeler kapsamında e-Fatura kullanım alanının her yıl genişletildiğine dikkat çekti.
Yıldız, 2025 yılına ilişkin brüt satış hasılatı 3 milyon lira ve üzeri olan tüm mükelleflerin elektronik belge sistemine dahil olması gerektiğini belirterek, söz konusu işletmelerin belirtilen tarihe kadar gerekli başvurularını tamamlamalarının önem taşıdığını vurguladı.
Elektronik belge sistemine geçişin yalnızca belirli bir ciro sınırını aşan işletmeleri kapsamadığını ifade eden Yıldız, bazı sektörlerde faaliyet gösteren mükellefler için de cirodan bağımsız olarak zorunluluk bulunduğunu kaydetti.
Düzenleme kapsamında akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan lisans alan şirketlerin, tütün ve alkollü içki üretimi veya ithalatı yapan firmaların, internet üzerinden satış gerçekleştiren e-ticaret işletmelerinin ve dijital reklam aracılık hizmeti sunan kuruluşların elektronik belge uygulamalarına geçmek zorunda olduğunu belirten Yıldız, kapsamın her geçen yıl daha da genişlediğini söyledi.
Bunun yanı sıra sebze ve meyve ticareti yapan komisyoncu ve tüccarlar, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli özel hastaneler ve tıp merkezleri, gayrimenkul ile motorlu araç alım-satım veya kiralama faaliyetinde bulunan işletmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli konaklama tesisleri ile elektrikli araç şarj ağı işletmecilerinin de e-Fatura sistemine geçiş yükümlülüğü bulunduğunu aktardı.
Maden ruhsatı sahibi şirketler, şeker üreticileri, demir-çelik ve demir-çelikten mamul eşya imalatçıları ile Gübre Takip Sistemi'ne kayıtlı mükelleflerin de zorunlu geçiş kapsamında yer aldığı bildirildi.
Elektronik belge uygulamalarına dahil olan işletmelerin müşterilerine işlemin niteliğine göre e-Fatura veya e-Arşiv Fatura düzenlediğini belirten Yıldız, sistem sayesinde faturaların dijital ortamda oluşturularak güvenli şekilde iletildiğini ifade etti.
E-Fatura uygulamasında belgelerin Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden elektronik ortamda alıcıya ulaştırıldığını aktaran Yıldız, e-Arşiv faturaların ise müşterinin tercihine göre elektronik ortamda ya da çıktısı alınarak teslim edilebildiğini söyledi.
Mükelleflerin elektronik dönüşüm sürecine doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden veya GİB tarafından yetkilendirilmiş özel entegratör firmalar aracılığıyla dahil olabileceklerini belirten Yıldız, işletmelerin teknik hazırlıklarını son güne bırakmamaları gerektiğini ifade etti.
Yükümlülük kapsamına girmesine rağmen kağıt fatura düzenlemeye devam eden işletmeler hakkında Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde özel usulsüzlük cezası uygulanacağını vurgulayan Yıldız, özellikle yüksek hacimli ticaret yapan şirketler açısından ceza tutarlarının önemli boyutlara ulaşabileceğine dikkat çekti.
2026 yılı itibarıyla özel usulsüzlük cezalarının yıllık üst sınırının 17 milyon liraya kadar çıktığını hatırlatan Yıldız, her bir usulsüz işlem için fatura tutarının yüzde 10'u oranında ceza uygulanabildiğini belirtti.
İşletmelerin cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalmamaları için yükümlülük durumlarını kontrol etmeleri ve gerekli başvuruları zamanında tamamlamaları gerektiğini ifade eden Yıldız, dijital dönüşüm sürecinin vergi uygulamalarında artık kaçınılmaz hale geldiğini sözlerine ekledi.
