Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, emeklilik aylığının geç bağlanması nedeniyle oluşan aylık farklarının faizle birlikte ödenmesine ilişkin davada önemli değerlendirmelerde bulundu. Kararda, SGK'nın emeklilik işlemleri için tanınan yasal süreye dikkat çekilirken, bu sürenin aşılması halinde geciken dönem açısından faiz hesabının gündeme gelebileceği belirtildi.
Emeklilik başvurusu yapan vatandaşların aylıklarının geç bağlanması durumunda oluşan hak kayıplarının nasıl hesaplanacağına ilişkin önemli bir yargı kararı çıktı.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, emeklilik işlemlerinin gecikmesi nedeniyle açılan bir davayı incelerken, dosyada yerel mahkeme kararının yeniden değerlendirilmesini gerektiren birden fazla hata tespit etti.
Kararda özellikle SGK'nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için öngörülen yasal süre, aylık farklarının hangi dönem üzerinden hesaplanacağı ve faiz hesabına esas alınacak kriterler üzerinde duruldu.
Yargıtay'ın değerlendirmesi, emeklilik aylığı bağlanması geciken vatandaşların hangi koşullarda faiz talep edebileceği açısından önem taşıyor.
Emeklilik Aylığı Geç Bağlanan Vatandaş Mahkemeye Başvurdu
Davanın konusu, 2018 yılında emeklilik hakkı kazanan bir vatandaşın aylığının geç bağlanmasıyla başladı.
Emeklilik işlemlerinin tamamlanmasının gecikmesi üzerine vatandaş, emekliliğe hak kazandığı tarihten itibaren kendisine ödenmesi gereken aylık farklarının hesaplanarak ödenmesi talebiyle mahkemeye başvurdu.
Davacı, gecikme nedeniyle oluşan alacağının bankalar tarafından uygulanan en yüksek mevduat faizi üzerinden hesaplanarak kendisine ödenmesini istedi.
Buna karşılık SGK vekili, davacının başvuru tarihinde emeklilik şartlarını taşımadığını ileri sürerek davanın reddedilmesini talep etti.
Dosyanın incelenmesi sonucunda davacının 1 Ekim 2018 tarihinden sonra yaşlılık aylığına hak kazandığı tespit edildi.
Yerel mahkeme, 1 Nisan 2019 tarihine kadar eksik ödendiği değerlendirilen yaklaşık 7 bin liralık tutarın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verdi.
SGK Kararı İstinafa Taşıdı
Yerel mahkemenin kararının ardından SGK vekili, karara karşı istinaf başvurusunda bulundu.
Dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını hukuka ve usule uygun buldu.
Bunun üzerine SGK'nın istinaf başvurusu esastan reddedildi.
Dosyanın temyiz edilmesiyle birlikte uyuşmazlık Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin önüne geldi.
Yargıtay tarafından yapılan incelemede ise yerel mahkemenin kararında bazı eksiklik ve hatalar bulunduğu tespit edildi.
Yargıtay Dosyada 3 Önemli Hata Tespit Etti
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, dosyayı incelerken üç ayrı noktada hata bulunduğuna dikkat çekti.
İlk olarak, hesaplama yapılmadan önce SGK'nın görüşünün alınması gerektiği belirtildi.
Yargıtay, emeklilik aylığı ve gecikme nedeniyle oluşan alacağın belirlenmesinde kuruma ait kayıtların ve gerekli bilgilerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Buna rağmen dosyada SGK'nın görüşü alınmadan doğrudan bilirkişi incelemesine gidilmesi hatalı bulundu.
İkinci hata, aylıkların hangi tarihler arasındaki dönem için hesaplanacağı konusunda ortaya çıktı.
Dosyada 1 Mayıs 2015 tarihinde yeniden aylık bağlanan kişinin ödenmesi gereken aylıklarının belirlenmesinde, ilgili dönemlerin doğru şekilde dikkate alınması gerektiği belirtildi.
Yargıtay, yerel mahkemenin 1 Ekim 2018 ile 1 Mayıs 2019 arasındaki dönemi değerlendirmesi gerekirken 1 Nisan 2019 tarihini esas almasını hatalı buldu.
Faiz Hesabında 3 Aylık Yasal Süre Detayı
Kararın emekliler açısından en dikkat çekici bölümünü ise SGK'nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için tanınan 3 aylık yasal süre oluşturdu.
Yargıtay'ın değerlendirmesine göre SGK'nın emeklilik işlemlerini sonuçlandırması için mevzuatta öngörülen süre içerisinde kurumun temerrüde düşmüş kabul edilmemesi gerekiyor.
Bu nedenle emeklilik aylığının bağlanması için tanınan yasal sürenin sona ermesinden sonra da ödeme işleminin tamamlanmaması halinde, gecikmenin niteliğine göre faiz alacağının gündeme gelmesi söz konusu olabiliyor.
Buradaki kritik nokta, faizin emeklilik başvurusunun yapıldığı ilk günden itibaren otomatik olarak işlememesi. Yasal işlem süresinin sona ermesi ve diğer koşulların oluşması, faiz hesabı bakımından önem taşıyor.
Emekliye Hangi Durumda Faiz Ödenebilir?
Yargıtay kararından hareketle, emeklilik aylığının geç bağlandığı her durumda emekliye otomatik olarak faiz ödeneceği sonucu çıkarılmaması gerekiyor.
Faiz alacağının doğup doğmadığı; kişinin emeklilik şartlarını hangi tarihte taşıdığı, tahsis ve başvuru tarihleri, aylığın hangi tarihte bağlandığı, SGK kayıtları ve gecikmenin hangi dönem için gerçekleştiği gibi unsurlar dikkate alınarak belirleniyor.
Özellikle SGK'nın işlemleri tamamlaması için öngörülen yasal sürenin aşılması, gecikmenin kurumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve ödenmesi gereken aylık farkının hangi döneme ilişkin olduğu önem taşıyor.
Bu nedenle aylığı geç bağlanan bir kişinin kendi dosyası bakımından faiz alacağı bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
3 Aydan Fazla Bekleyen Emekliler İçin Önemli
Yargıtay'ın kararında yer verilen değerlendirmeler, emeklilik başvurusu sonrasında aylığının bağlanması 3 aydan daha uzun süren vatandaşlar açısından dikkat çekici bir hukuki çerçeve ortaya koyuyor.
Ancak yalnızca aylığın üç aydan uzun sürede bağlanmış olması tek başına faiz hakkının kesin olarak doğduğu anlamına gelmiyor.
Kişinin emeklilik şartlarını ne zaman tamamladığı, SGK'ya ne zaman başvurduğu, aylığın hangi tarihten itibaren hak edildiği ve ödemenin hangi tarihte yapıldığı gibi ayrıntıların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu nedenle benzer durumda bulunan vatandaşların, kendi emeklilik dosyalarındaki tarih ve kayıtları inceleyerek hak kaybı olup olmadığını değerlendirmeleri önem taşıyor.
Yargıtay'ın Kararı Neden Önemli?
Karar, emeklilik işlemlerinde yaşanan gecikmeler nedeniyle oluşabilecek aylık farklarının ve faiz taleplerinin hangi esaslara göre değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin önemli bir örnek oluşturuyor.
Yargıtay, yalnızca gecikme nedeniyle faiz hesabı yapılmasını yeterli görmeyerek, SGK kayıtlarının, yasal işlem süresinin ve doğru tarih aralıklarının dikkate alınması gerektiğine işaret etti.
Böylece emeklilik aylığının geç bağlandığını düşünen vatandaşların hak iddialarında, gecikmenin hangi tarihte başladığı ve hangi sürenin sonunda faiz hesabının gündeme gelebileceği daha fazla önem kazanıyor.
Emekliler İçin Önemli Hatırlatma
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin söz konusu değerlendirmesi, tüm emeklilere otomatik olarak faiz ödeneceği anlamına gelmiyor.
Faiz alacağının bulunup bulunmadığı, her vatandaşın kendi emeklilik dosyasındaki bilgiler ve işlemlerin gerçekleştiği tarihler üzerinden belirleniyor.
Özellikle emeklilik aylığı yasal işlem süresinin aşılmasına rağmen geç bağlanan ve bu nedenle aylık farkı oluşan vatandaşların, kendi durumlarını ilgili mevzuat ve SGK kayıtları üzerinden değerlendirmeleri önem taşıyor.
