Usta'nın yaptığı açıklamaya göre, çocuklar tarafından işlenen ağır suçlara ilişkin mevcut ceza sistemi yeniden ele alınacak. Düzenleme kapsamında özellikle 15-18 yaş grubundaki suça sürüklenen çocuklar bakımından ağır suçlarda uygulanabilecek yaptırımların kapsamı genişletilecek. Buna göre, belirli suçlarda ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının uygulanabilmesine yönelik düzenleme yapılacak.
Yeni çalışmayla yalnızca cezaların artırılması değil, çocukların suç işlemeye yönelten nedenlerin ortadan kaldırılması ve yeniden topluma kazandırılması da amaçlanıyor.
Çocuklara yönelik koruyucu ve destekleyici tedbirler genişletilecek
Düzenleme kapsamında çocuklar hakkında uygulanabilecek koruyucu ve destekleyici tedbirlerin kapsamı da genişletilecek. Çocukların sosyal gelişimlerini desteklemek, riskli davranışlardan uzaklaşmalarını sağlamak ve toplumsal yaşama uyumlarını artırmak amacıyla farklı alanlarda yönlendirme tedbirleri uygulanabilecek.
Bu kapsamda çocuklara yönelik sosyal ve toplumsal hizmet çalışmaları, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane kullanımı, çevre bilinci oluşturma, çevre temizliği faaliyetleri ile tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıklarla mücadeleye yönelik destek programları hayata geçirilebilecek.
Yetkililer, cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklar bakımından da rehabilitasyon odaklı uygulamaların güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtiyor.
Risk altındaki çocuklar için hızlı müdahale mekanizması kurulacak
Yeni düzenlemeyle, ruhsal sorunları bulunan veya alkol, uyuşturucu, dijital bağımlılık gibi nedenlerle kendisi ya da çevresi açısından ciddi risk oluşturan çocuklara yönelik daha hızlı koruma ve tedavi mekanizmalarının oluşturulması planlanıyor.
Bu kapsamda hastaneler ile adli makamlar arasında koordinasyonu sağlayacak yeni bir sistem kurulması öngörülüyor. Böylece çocukların ihtiyaç duyduğu sağlık, tedavi ve koruma hizmetlerine daha hızlı şekilde ulaşması amaçlanıyor.
Aile ve eğitim kurumları sürece daha fazla dahil olacak
Düzenlemeyle çocuklar hakkındaki adli süreçlerde kurumlar arası iş birliğinin artırılması hedefleniyor. Kamu davası açılması halinde, yalnızca yargı makamlarının değil, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın da süreçten haberdar edilmesi planlanıyor.
Bu uygulamayla çocuğun yalnızca hukuki durumunun değil, eğitim hayatı, sosyal çevresi ve aile koşullarının da birlikte değerlendirilmesi amaçlanıyor.
15 yaş altındaki çocuklar için sosyal inceleme raporu şartı getirilecek
Teklif kapsamında 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında yürütülecek adli süreçlerde sosyal inceleme raporu zorunlu hale getirilecek.
Buna göre, çocuğun aile yapısı, eğitim durumu, sosyal çevresi ve gelişim özelliklerini değerlendiren rapor hazırlanmadan iddianame düzenlenemeyecek. Sosyal inceleme raporu bulunmadan hazırlanan iddianamelerin ise iade gerekçesi sayılması öngörülüyor.
Düzenlemeyle, çocukların yargılama süreçlerinde yalnızca işledikleri fiilin değil, içinde bulundukları sosyal koşulların da dikkate alınması hedefleniyor.
Ailelere yönelik sorumluluklar da artırılacak
Yeni düzenlemede çocukların korunmasına yönelik tedbir kararlarının daha etkin uygulanabilmesi için ailelerin sorumluluklarına ilişkin hükümler de yer alıyor.
Anne, baba, vasi veya çocuğun bakımından sorumlu kişilerin, çocuk hakkında alınan koruyucu ve destekleyici tedbirlere uygun hareket etmesini sağlayacak düzenlemeler yapılacak.
Yetkililer, çalışmanın temel amacının çocukların üstün yararını gözeten, suçla mücadeleyi güçlendiren ve çocukların yeniden topluma kazandırılmasını destekleyen çok yönlü bir sistem oluşturmak olduğunu belirtiyor.
