Koçman, iş dünyasındaki başarıları ve hayırsever kişiliğiyle, Türkiye’nin ekonomik ve sosyal kalkınmasına büyük katkılarda bulunmuştur. Özellikle Muğla Üniversitesi'ne yaptığı katkılarla "Muğla'nın Babası" olarak anılmaktadır.

Sıtkı Davut Koçman, 13 Kasım 1912 tarihinde İstanbul’un Beşiktaş ilçesinde doğmuştur. Babası, Atatürk’ün sınıf arkadaşı olan Jandarma Generali Kuruşcuoğlu Ali Kemal Bey, annesi ise saray doktorlarından Albay İsmail Hakkı Bey’in kızı Behice Hanım’dır. Koçman, ilkokula Beşiktaş Şems-i Mekâtib ilkokulunda başladıktan sonra, ailesinin tayiniyle 1919’da Amasya’ya taşınarak burada ilkokul ve ortaokul eğitimini tamamlamıştır. 1923 yılında Kastamonu Lisesi'ne yatılı olarak başladığı öğrenimini, 1926 yılında Zonguldak Maden Yüksek Mühendisliği Mektebi’nde tamamlayarak 1931 yılında birincilikle mezun olmuştur.

Sıtkı Davut Koçman Kimdir (2)

1932-1939 yılları arasında Türkiye’nin ilk krom madeni işleten firmalarından olan İngiliz Stanley Paterson firmasında Göcek İşletmeleri’nde müdürlük ve mühendislik görevlerini üstlenmiştir. Bu dönemde Türkiye’nin maden kaynaklarının değerlendirilmesi ve işletilmesinde önemli rol oynamıştır.

1935-1936 yıllarında Çorlu İstihkâm Taburunda yedek subay olarak askerlik görevini tamamlayan Koçman, 22 Mayıs 1937’de Tümgeneral Nazif Kayacık’ın kızı Fatma Mefharet Hanım ile evlenmiştir. Göcek İşletmelerinin kapanmasının ardından İstanbul’a dönen Koçman, 1940 yılında bir nakliyat şirketi ve bir ithalat-ihracat firması kurarak ticaret hayatına atılmıştır.

Ülkü Ocakları Yozgat İl Başkanlığı gençlere yönelik seminer
Ülkü Ocakları Yozgat İl Başkanlığı gençlere yönelik seminer
İçeriği Görüntüle

1941-1945 yıllarında Bursa’da ihtiyat yedek subaylığı yapan Koçman, bu dönemde Ergani Bakır İşletmeleri’ne çakmak taşı temini ve nakliyesi işini üstlenmiş, ardından 1948 yılında Erzurum-Horasan demiryolu inşaatını taşeron olarak gerçekleştirmiştir. Aynı yıllarda krom madenciliği alanında da önemli girişimlerde bulunarak, Fethiye Karakaklık krom madeninin işletmesini devralmıştır. Ancak gemi bulunamaması nedeniyle bu cevherlerin ihracı sağlanamamış, bu durum Koçman’ın 1949 yılında Alman Krupp firmasıyla gerçekleştirdiği anlaşmayla çözülmüştür. Krupp, o dönem İran’dan aldığı krom madenlerinin tamamını Türkiye’den temin etmeye başlamış ve Koçman’a gemi yapma taahhüdünde bulunmuştur. Bu süreç sonucunda, 1952’de Koçtuğ Denizcilik ve Ticaret A.Ş. kurulmuştur.

Sıtkı Koçman’ın Türk sanayiindeki en önemli atılımlarından biri otomotiv sektöründe olmuştur. 1957 yılında İngiliz ortaklarla İzmir’de BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş.’yi kurarak Türkiye’nin ilk entegre otomotiv üretim tesislerini hayata geçirmiştir. Burada, Türkiye’de ilk kez dizel motor dökümhanesi kurulmuş ve otomobil, kamyon, kamyonet ile traktör üretimleri gerçekleştirilmiştir. 1973 yılında bu başarısından dolayı İngiliz Kraliçesi II. Elizabeth tarafından Liyakat Nişanı ile ödüllendirilmiştir.

Sıtkı Davut Koçman Kimdir (3)

Koçman, 1960'lı yıllardan itibaren Türkiye’de tavukçuluk sektöründe öncülük etmiş, İsrail Yavne Kibutzu ile ortak olarak Güneşli Tavuk Çiftliği’ni ve Bandırma Banvit A.Ş.’yi kurarak, mamul ve yarı mamul tavuk etlerinin Türkiye genelinde yaygınlaşmasını sağlamıştır. Ayrıca, İsrail Habic firması ile ortak fenni tavuk yemi üretim tesislerini İstanbul’da Topkapı Yem Sanayi A.Ş., Bandırma’da Banvit Vitaminli Yem Sanayi A.Ş., Bursa’da Bursa Vitaminli Yem Sanayi A.Ş. ve Bolu’da Bolu Vitaminli Yem Sanayi A.Ş.’yi kurmuştur.

Koçman, kanatlı hayvanlar için ilaç sektöründe de İsrail Habic firmasıyla Topkapı Kimya İlâç Sanayii A.Ş. (TOPKİM)’yi kurarak, Türkiye’de ilk kez bu alanda üretime başlamıştır. Daha sonra, ziraî ilaç alanında Topkapı Agrokim A.Ş., beşerî ilaç alanında ise Med İlâç A.Ş.’yi kurmuş, Sabancı grubu ile otomotiv yan sanayi üretiminde Akkardan-Sa ve Koç grubu ile kamyon jantı üretiminde Tekersan A.Ş.’yi hayata geçirmiştir.

Sıtkı Davut Koçman, Türkiye’nin pek çok il ve ilçesinde okul, hastane, sağlık ocağı gibi sosyal altyapının gelişmesine büyük katkılar sağlamış, eğitim konusunda birçok gence burs vererek üniversite ve yurt dışı eğitim olanaklarını geliştirmiştir. Özellikle, Muğla Üniversitesi’nin kurulması ve büyümesine yaptığı katkılarla "Muğla'nın Babası" olarak anılmıştır. 2000 yılında, Muğla Üniversitesi tarafından “Fahri Doktor” unvanı ile ödüllendirilmiş ve aynı yıl Bakanlar Kurulu tarafından Devlet Üstün Hizmet Madalyası’na layık görülmüştür.

Sıtkı Davut Koçman, 15 Ekim 2005 tarihinde Zürih’te vefat etmiş, Feriköy Mezarlığı’nda toprağa verilmiştir. Türk sanayisinin gelişimine katkıları ve hayırsever kişiliğiyle anılmaya devam eden Koçman, oğlu Okşan Perese ve eski TÜSİAD Başkanı Ali Koçman’ın iş dünyasında izlerini sürdüğü önemli bir figür olarak tarihe geçmiştir.

Kaynak: Haber Merkezi