Kayıt dışı istihdamın önlenmesine yönelik çalışmalarını sürdüren SGK, işverenlerin çalışanlarını sosyal güvenlik sistemi içerisinde kayıt altına almasının yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlattı. Kurum tarafından yapılan bilgilendirmelerde, çalışanların işe giriş bildirgelerinin mevzuatta öngörülen süre içerisinde verilmesi ve sigorta işlemlerinin çalışan fiilen işe başlamadan önce tamamlanması gerektiği belirtildi.
SGK'nın uyarılarına göre, bir çalışanın kısa süreli veya geçici olarak çalıştırılması, sigorta yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Çalışanın yalnızca bir gün bile sigortasız çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde işveren hakkında idari yaptırım uygulanabiliyor.
Sigortasız çalıştırmanın yaptırımı yalnızca para cezasıyla sınırlı değil
Kayıt dışı işçi çalıştıran işverenlerin karşı karşıya kalabileceği sonuçların yalnızca idari para cezasından ibaret olmadığı bildirildi.
Denetimlerde kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi halinde, geriye dönük sosyal güvenlik primlerinin ödenmesi gündeme gelirken, işverenlerin yararlandığı bazı teşvik ve desteklerden de mahrum kalabileceği belirtildi.
SGK, bu nedenle kayıt dışı işçi çalıştırmanın işveren açısından başlangıçta düşük maliyetli gibi görünse de tespit edilmesi halinde önemli bir mali yük oluşturabileceğine dikkati çekti.
Kurumun bilgilendirmesinde, bir çalışanın 6 ay boyunca sigortasız çalıştırılması durumunda ortaya çıkabilecek toplam maliyetin, ödenmesi gereken prim tutarının yaklaşık 5 katına kadar ulaşabileceği ifade edildi.
Kayıt dışı istihdam haksız rekabete de yol açıyor
SGK, kayıt dışı istihdamın yalnızca çalışanların sosyal güvenlik haklarını değil, aynı zamanda işverenler arasındaki rekabet koşullarını da etkilediğine işaret etti.
Çalışanlarının sigorta primlerini düzenli şekilde ödeyen işletmelerin kayıt dışı işçi çalıştıran işletmelere kıyasla daha yüksek maliyet üstlendiği, bunun da sektörlerde haksız rekabet oluşturabildiği belirtildi.
Bu nedenle işverenlerin hem çalışanların sosyal güvenlik haklarını güvence altına almak hem de yasal yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla işe giriş ve sigorta bildirimlerini zamanında yapması gerektiği vurgulandı.
Denetimler kayıt dışılığın yoğun olduğu sektörlere odaklanıyor
SGK'nın kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında denetim ve bilgilendirme faaliyetlerini sürdürdüğü bildirildi.
Özellikle kayıt dışı çalıştırmanın daha yoğun görüldüğü sektörlerde işverenlere yönelik bilgilendirme çalışmalarının devam ettiği belirtilirken, çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesinin önemi hatırlatıldı.
Kurum, işverenlerin çalışanların işe giriş işlemlerini zamanında tamamlaması, sigorta bildirimlerini doğru şekilde yapması ve çalışma süresince sosyal güvenlik yükümlülüklerini düzenli olarak yerine getirmesi gerektiğine dikkati çekti.
Yabancı çalışanlar için çalışma izni şartı
SGK'nın uyarıları, Türkiye'de çalışan yabancıları da kapsıyor.
Türkiye'de istihdam edilen yabancıların yanı sıra mesleki eğitim ve staj kapsamında bulunan yabancıların da fiilen çalışmaya başlamadan önce gerekli çalışma iznine sahip olması gerekiyor.
Çalışma izni bulunmadan yabancı işçi çalıştırılması halinde işveren açısından ayrıca idari para cezası uygulanabildiği belirtildi. Bilgilendirmede, çalışma izni bulunmayan her bir yabancı için 56 bin lira, kayıt dışı olarak kendi adına çalışan yabancı için ise 45 bin lira ceza uygulanacağı ifade edildi.
Bu kapsamda yabancı çalışan istihdam eden işverenlerin yalnızca sosyal güvenlik bildirimlerini değil, çalışma izni ve ilgili diğer yasal prosedürleri de eksiksiz yerine getirmesi gerekiyor.
İş kazasında işverenin sorumluluğu ağırlaşabiliyor
Sigortasız çalıştırılan işçinin iş kazası geçirmesi durumunda ise işveren açısından daha ağır sonuçlar ortaya çıkabiliyor.
Çalışanın sigortasız olarak çalıştırıldığı sırada iş kazası geçirmesi ve bu kaza sonucunda çalışamaz hale gelmesi veya hayatını kaybetmesi, işverenin karşılaşabileceği sorumlulukların kapsamını genişletebiliyor.
Bu tür durumlarda sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan mali yükümlülüklerin yanı sıra olayın niteliğine göre adli ve idari sorumluluklar da gündeme gelebiliyor.
SGK, işverenlerin çalışanlarını kayıt dışı çalıştırmaktan kaçınması, işe giriş bildirimlerini zamanında gerçekleştirmesi ve çalışanların sosyal güvenlik haklarını güvence altına alacak şekilde hareket etmesi çağrısında bulundu.
Kurum, kayıt dışı istihdamla mücadelenin çalışanların sosyal güvenlik haklarının korunmasının yanı sıra iş gücü piyasasında adil rekabetin sağlanması açısından da önem taşıdığına dikkati çekti.
