Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmelerde, son yıllarda hızla büyüyen dijital yemek siparişi pazarında hem restoran işletmelerinden hem de tüketicilerden gelen şikâyetlerin arttığına dikkat çekildi. Özellikle platformların uyguladığı komisyon oranları ve farklı adlar altında alınan ek ücretlerin işletmeler açısından ciddi maliyet oluşturduğu, tüketiciler açısından ise fiyatların anlaşılmasını zorlaştırdığı ifade edildi.
Keyfi ek ücretlerin önüne geçilecek
Yeni düzenleme kapsamında platformların sunduğu “asli hizmetler” için restoranlardan ayrıca ücret talep etmesi sınırlandırıldı. Siparişin platform üzerinden alınması, restoranlara iletilmesi, ödeme işlemlerinin yürütülmesi ve teknik altyapı hizmetlerinin sağlanması gibi temel hizmetler için ek ücret kesintisi yapılmasının önüne geçilecek.
Ayrıca platformların restoranlardan aldığı tüm ücret kalemlerini satıcı panellerinde ayrıntılı şekilde göstermesi zorunlu olacak. Böylece işletmeler, kendilerinden kesilen ücretlerin hangi hizmetlere karşılık geldiğini daha net şekilde görebilecek.
Restoranlar maliyetlerini daha net takip edebilecek
Yeni düzenlemenin restoran işletmeleri açısından önemli bir şeffaflık sağlayacağı belirtiliyor. Platformlar bundan sonra restoranlardan aldıkları:
Komisyon oranlarını
Kurye veya lojistik hizmet bedellerini
Reklam ve öne çıkarma ücretlerini
Görünürlük ve listeleme bedellerini ayrı ayrı göstermek zorunda olacak. Bu sayede işletmeler platform maliyetlerini daha sağlıklı şekilde analiz edebilecek ve fiyat politikalarını buna göre belirleyebilecek.
Tüketiciler sipariş bedelinin detaylarını görecek
Düzenleme yalnızca restoranları değil, tüketicileri de yakından ilgilendiriyor. Yeni uygulama ile sipariş veren kullanıcılar ödeme ekranında ödedikleri toplam bedelin hangi kalemlerden oluştuğunu ayrıntılı şekilde görebilecek.
Sipariş ekranında yer alacak bilgiler arasında şu kalemlerin bulunması öngörülüyor:
Platform komisyonu
Kurye veya taşıma hizmet bedeli
Reklam ve görünürlük ücretleri
Bu uygulamanın tüketicilerin fiyatları daha iyi karşılaştırmasına ve sipariş maliyetlerini daha şeffaf şekilde değerlendirmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Kampanyalara katılım zorunlu olmayacak
Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de restoranların kampanya ve indirim uygulamalarına katılımına ilişkin getirilen yeni kural oldu. Buna göre restoranlar platformların düzenlediği kampanyalara katılmayı reddettikleri için ceza, görünürlük düşürme veya kısıtlama gibi yaptırımlarla karşılaşmayacak.
Bu uygulamanın özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin fiyat stratejilerini daha bağımsız biçimde belirlemesine imkan tanıyacağı değerlendiriliyor.
Komisyon hesaplama yönteminde standart getirildi
Yeni düzenleme ile komisyon hesaplamalarında da belirli standartlar getirildi.
Buna göre:
Üründe indirim uygulanmadığı durumlarda komisyon ürünün liste fiyatı üzerinden hesaplanacak.
Restoran tarafından indirim yapılması halinde ise komisyon tüketicinin ödediği nihai tutar üzerinden belirlenecek.
Yetkililer, bu uygulamanın özellikle indirimli satışlarda ortaya çıkan komisyon tartışmalarını ortadan kaldırmayı hedeflediğini ifade ediyor.
Platformlara uyum için süre tanındı
Ticaret Bakanlığı, düzenlemeye uyum sağlanabilmesi için online yemek siparişi platformlarına 1 Nisan 2026 tarihine kadar süre tanındığını duyurdu. Bu sürenin ardından yapılacak denetimlerde kurallara uymayan platformlar hakkında idari yaptırımlar ve cezai işlemler uygulanabilecek.
Bakanlık yetkilileri, yeni düzenlemenin temel amacının dijital ticaret ekosisteminde daha adil rekabet koşulları oluşturmak, restoranların mali yükünü azaltmak ve tüketici haklarını güçlendirmek olduğunu vurguladı.
Uzmanlar ise uygulamanın hayata geçmesiyle birlikte internet üzerinden verilen yemek siparişlerinde fiyatlandırma sisteminin daha anlaşılır hale geleceğini ve sektörde daha dengeli bir ticari yapı oluşacağını belirtiyor.
