Kısıtlı Harf Kullanımı: Lebdeğmezde dudakların temasıyla çıkan harfler kullanılmaz. Bunlar: b, f, m, p, v (hurûf-ı meşeviyye) harfleridir.
İcra Şekli: Aşıklar, dudaklarının arasına yatay veya dikey bir iğne yerleştirerek doğaçlama şiir atışması yapar. Dudaklar birbirine değerse iğne batar ve kural ihlali olur.
Amacı: Aşıkların doğaçlama yeteneklerini ve kelime hazinelerini ölçmek, ustalıklarını göstermek.
Kullanım Alanı: Halk edebiyatı ve aşık atışmalarında, özellikle karşılıklı muamma türü şiirlerde kullanılır.
Lebdeğmez Atışması
Lebdeğmez atışması, aşıkların birbirleriyle dudak temasını engelleyerek yaptıkları doğaçlama şiir yarışmasıdır. Bu yarışmada amaç, belirlenen sessiz harfleri kullanmadan yaratıcı ve uyumlu şiirler ortaya koymaktır. Aşıklar, hem zihinsel hem de bedensel kontrol gerektiren bu yarışta ustalıklarını sergiler.
Örnek
Lebdeğmezde söylenebilecek kısa bir örnek:
“Gözlerim uzak ufuklara dalar,
Geceyi süzer, yıldızlarla parlar.”
(Dikkat: Bu örnekte b, f, m, p, v harfleri kullanılmamıştır.)
Lebdeğmez, halk şairlerinin ustalıklarını gösterdiği nadir ve değerli bir şiir sanatıdır; hem teknik beceri hem de söz dağarcığı açısından oldukça zorlayıcıdır.
