Dünya genelinde 17 ülkedeki 56 kurumdan 70'in üzerinde bilim insanının katkısıyla hazırlanan Küresel İklim Değişikliği Göstergeleri raporunun temel bulguları Earth System Science Data dergisinde yayımlandı.
Avrupa Komisyonu adına Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) tarafından yürütülen rapora göre, iklim sistemi hızlı şekilde ısınmayı sürdürüyor.
Raporda, insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliği nedeniyle küresel sıcaklık artışının 2025 yılında, sanayi öncesi dönem olarak kabul edilen 1850-1900 yılları ortalamasının 1,37 derece üzerine çıktığı belirtildi. Geçen yıl kaydedilen ısınma hızının ise ölçümlerdeki en yüksek seviyeye ulaştığı ifade edildi.
2016-2025 döneminde küresel sıcaklık artışının 1,26 derece olarak ölçüldüğü kaydedildi.
Rapora göre hızlanan küresel ısınmada sera gazı emisyonlarındaki artış etkili oluyor. Büyük ölçüde fosil yakıt kullanımından kaynaklanan sera gazı emisyonlarının 2024 yılında 56,8 milyar ton karbondioksit eş değerine ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördüğü bildirildi.
Bulgular, 2025 yılının kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olduğunu da teyit etti.
Bilim insanları, mevcut ısınma eğiliminin devam etmesi halinde küresel sıcaklık artışının yaklaşık 4 yıl içinde 1,5 derece eşiğini aşabileceğini öngörüyor.
Paris Anlaşması kapsamında küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonunda 1,5 derece ile sınırlandırılması veya 2 derecenin altında tutulması hedeflenirken, rapor bulguları bu eşiğin aşılma riskinin arttığını ortaya koydu.
Raporda, küresel sıcaklık artışının sınırlandırılabilmesi için ülkelerin 2030 yılına kadar karbonsuzlaşma çalışmalarını önemli ölçüde artırması gerektiği vurgulandı.
ECMWF bünyesindeki C3S İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, son 10 yılda yaşanan ısınmanın neredeyse tamamının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirtti.
Burgess, iklim değişikliğinin geçim kaynakları ve ekosistemler üzerindeki etkilerinin dünyanın birçok bölgesinde hissedildiğini ifade ederek, sıcaklıkların yükselmeye devam etmesiyle bu etkilerin daha da hızlanacağını kaydetti.
İngiltere Meteoroloji Ofisi Bilim Uzmanı Matt Palmer ise sera gazı salımlarının tarihin en yüksek seviyelerinde bulunduğuna dikkati çekerek, bunun atmosferde daha fazla ısının tutulmasına ve dünyanın enerji dengesinin giderek daha fazla bozulmasına neden olduğunu belirtti.
Güney Kore Pusan Ulusal Üniversitesi İklim Bilimleri Araştırma Merkezi Profesörü June-Yi Lee, denizel sıcak hava dalgalarının daha sık görülmeye başladığını söyledi.
Lee, okyanus yüzeyindeki sürekli ısınmanın bu tabloyla uyumlu olduğunu belirterek, 1991-2025 yılları arasında dünya genelinde denizel sıcak hava dalgalarının yaşandığı gün sayısının üç katından fazla arttığını ifade etti.
Bu olayların deniz ekosistemlerine zarar verdiğini belirten Lee, gıda üretimi, ekonomiler ve kıyı koruma sistemleri üzerindeki risklerin de arttığını kaydetti. Lee ayrıca, söz konusu durumun okyanus-atmosfer karbon alışverişini etkilediğini, okyanusların asitlik ve oksijen seviyelerini bozduğunu ve karalarda görülen aşırı hava olaylarını daha da şiddetlendirebildiğini ifade etti.
Hollanda Kraliyet Deniz Araştırmaları Enstitüsü Araştırma Lideri Aimee Slangen ise deniz seviyelerindeki yükselişe ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Slangen, 2025 yılında küresel deniz seviyesinin 1901'den bu yana toplam 23 santimetrelik yükselişle yeni bir rekor seviyeye ulaştığını bildirdi.
Yükselişin yılda yaklaşık 1,8 milimetrelik hızla gerçekleştiğini ve bu hızın giderek arttığını belirten Slangen, deniz seviyesindeki artışın dünyanın birçok alçak kıyı bölgesinde kıyı taşkınlarını artırdığını, geçim kaynakları ile ekosistemler üzerinde olumsuz etkilere yol açtığını kaydetti.
