KOAH'ın yüzde 90'ının tütün ve tütün ürünleri (sigara, pipo, puro, nargile gibi ürünlerden oluştuğunu belirten Dr. Özkan, kişi sigara içmese bile sigara dumanına maruz kalması KOAH gelişimine neden olabilir. Tütün mamullerinin dışında, organik yakıtların dumanının solunması (odun, kömür veya tezeğin kapalı ortamlarda ısınma ya da yemek pişirme amacıyla kullanılması) ya da meslek nedeniyle toz, duman ve zararlı gazlara maruz kalmanın da KOAH'a neden olabileceğini söyledi.
Türkiye'de her yıl binlerce kişinin KOAH'tan öldüğünü kaydeden Dr. Özkan, KOAH gibi kronik hava yolu hastalıkları, sadece bireysel değil, toplumsal boyutta da halk sağlığını tehdit eden hastalıklardır. Hastalık büyük oranda sigara dumanı ve bazı kişilerde diğer zararlı gaz ve parçacıklara bağlı olarak gelişen soluk yollarının mikrobik olmayan bir iltihabı sonucu oluşur. Bu iltihaplanma sonucu hava yolları daralır. Normalde balon gibi rahatlıkla genişleyip daralabilen hava kesecikleri, bu özelliklerini yitirir, yıpranır ve normal boyutlarına geri gelemez hale gelir. Birey soluk verdiğinde bir miktar hava akciğerlerde hapis kalır. Bu durum kirli havanın dışarı atılmasını ve temiz havanın içeri alınmasını güçleştirir ve akciğerde kalıcı hasar gelişir dedi.
KOAH'ın Belirti ve Bulguları
KOAH'a ait belirti ve bulguların 50'li yaşlara gelmeden fark edilemeyebileceğini bildiren Dr. Özkan, şunları kaydetti.“Bunun başlıca nedeni hastaların KOAH bulgularını hekime başvurmaya değecek kadar önemsememeleri ya da bu bulguları yaşlanma, şişmanlık gibi başka nedenlere bağlayabilmeleridir. Çoğu KOAH hastası hastalığının erken döneminde sigara bırakmak istemediği için hekime başvurmayı erteleyebilir. Bazı KOAH hastaları da hastalıklarını astım olarak adlandırırlar. Hastalık ilerlediğinde ise sık sık sağlık hizmeti almak zorunda kalabilirler. Hastalığın en önemli belirtileri sinsi başlayan ve giderek şiddetini artıran nefes darlığı ve/veya kronik öksürük ve balgam çıkarmadır. Bu yakınmalar hastalığın şiddetini arttırdığı ve “alevlenme ya da atak” olarak adlandırılan dönemlerde daha da belirginleşir ve hastaneye yatış gerektirebilir. Özellikle sigara içen 40 yaş üzeri bireylerde uzun süreli öksürük, balgam çıkarma ve giderek artan nefes darlığı yakınmalarından en az birinin gelişmesi halinde, yakınmalar çok şiddetli olmasa dahi göğüs hastalıkları uzmanına başvuru gereklidir. Hastalığın gerek başlangıcında gerekse ileri evresinde yakınmaları kontrol altına almak mümkündür.”
KOAH'dan Korunma
Boğazlıyan Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu Tabibi Dr. Serkan Özkan, KOAH'dan korunmanın en etkili yolunun tütün ve tütün mamullerinin tüketilmemesi ve bu ortamlarda bulunulmaması olduğunun altını çizdi.Bu nedenle, sigara içmenin bırakılması, sigara bırakma konusunda tıbbi destek alınması, grip ve zatürree aşılarının yapılması, nefes açıcı ilaçların düzenli ve kontrollü kullanılmasının önemli olduğuna vurgu yapan Dr. Özkan, “KOAH'da nefes açıcı ilaçlar hastaların yakınmalarının giderilmesinde etkili olurlar. Ancak sigara bırakmak dışında hiçbir ilaç tedavisi KOAH'daki hasarı geri döndüremez. İlaçların solunum yoluyla alınması doğrudan akciğerlere etki etmesi açısından özellikle tercih edilmektedir. Solunum yoluyla verilen ilaçların etkili olması için doğru şekilde ve hekimin önerdiği şekilde kullanılması gerekir” diye konuştu.
Muhabir: Haber Merkezi
