Uzmanlar bu uygulamanın yasal olmadığını vurgularken, mağdur olan vatandaşların ödedikleri farkı faiziyle birlikte geri alma hakkına sahip olduğu belirtiliyor.
Tüketici hakları kapsamında yürürlükte olan mevzuata göre, işletmelerin kredi kartı ya da banka kartı ile ödeme yapan müşterilerden "komisyon", "hizmet bedeli" ya da benzeri adlar altında herhangi bir ilave ücret talep etmesi açıkça yasak. Ticaret Bakanlığı ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bu tür uygulamaların hem haksız kazanç sağladığını hem de tüketici haklarını ihlal ettiğini belirtiyor.
Kanunlar gereği, kartla ödeme kabul eden tüm işletmeler, bu ödeme şekli için müşteriye ekstra bir bedel yansıtamaz. Aksi durumda, ilgili işletmelere cezai yaptırımlar uygulanabiliyor. Buna rağmen özellikle düşük kâr marjıyla çalışan bazı küçük esnaflar, banka pos cihazlarından kesilen komisyon oranlarını gerekçe göstererek tüketiciye fazladan ödeme yüklemeye çalışıyor.
En Çok Hangi İşletmelerde Görülüyor?
Bu tür uygulamalar çoğunlukla bakkal, büfe, tütün ürünleri satışı yapan noktalar gibi küçük ölçekli işletmelerde görülüyor. Tüketiciler, alışverişin ardından kredi kartı ile ödeme yapmak istediklerinde, kasada kendilerine küçük bir farkın eklendiğini fark etmeyebiliyor. Söz konusu ücret kimi zaman fişe yansıtılmadan alınırken, kimi zaman "kartla ödeme farkı" gibi ifadelerle gerekçelendiriliyor.
Ancak uzmanlar, işletmenin pos cihazı komisyonunu tüketiciye yansıtmasının hem yasalara aykırı olduğunu hem de kayıt dışı işlem riskini artırdığını vurguluyor.
Tüketici Ne Yapmalı? Hak Arama Yolları Neler?
Kartla ödeme yaparken fazladan ücret ödediğini fark eden vatandaşlar, bu tutarı yasal yollarla geri alabiliyor. İlk olarak tüketici, işletmeden aldığı fişi ya da ödeme kanıtını saklamalı. Ardından e-Devlet üzerinden ya da ilçe tüketici hakem heyetlerine doğrudan başvuruyla iade talebinde bulunabiliyor.
2025 yılı itibarıyla, 149.000 TL altındaki uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetleri tarafından çözülebiliyor. Geri ödeme başvurularında, ödenen fazla tutar yasal faiziyle birlikte talep edilebiliyor.
Ayrıca mağduriyet yaşayan tüketiciler, yaşanan durumu BDDK, ilgili banka ve Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu'na şikâyet edebiliyor.
Uzmanlar, özellikle düşük tutarlı işlemlerde bile ek ücret alınmasının ciddi bir tüketici hakkı ihlali olduğuna dikkat çekiyor. Bu uygulamaların önüne geçilmesi ve kayıt dışı ticaretin engellenmesi için vatandaşların bilinçli olması ve haklarını araması büyük önem taşıyor.
