İzzet Baysal 1907 yılında Bolu’nun Karaçayır Mahallesi’nde dünyaya geldi. Babası Rüştiye Mektebi mezunu memur Ahmet Canip Efendi, annesi ise Bolu’nun Alpagutbey köyünden Hafız Behiye Hanım’dır. İkisi erkek, ikisi kız olmak üzere dört çocuklu bir ailenin en küçük çocuğudur.
İlk ve orta öğrenimini Bolu’da tamamladıktan sonra 1926 yılında İstanbul’da dönemin önemli sanat ve mimarlık okullarından biri olan Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin o zamanki adıyla Mekteb-i Sanayi-i Nefise’ye kaydoldu. 1931 yılında mimar olarak mezun oldu.
Meslek hayatına Bolu Nafia (Bayındırlık) Müdürlüğü’nde mimar olarak başladı. Daha sonra Ankara’da Milli Müdafaa Vekaleti Hava Müsteşarlığı’nda görev yaptı. Bir süre sonra memuriyetten ayrılarak Eskişehir Belediyesi’nde Fen İşleri Şefi olarak çalıştı.
1936 yılında Ankara’da serbest mimarlık yapmaya başladı. Bu dönemde birçok kamu binası ve önemli yapı projesinde görev aldı. Yaptığı çalışmalar arasında Bolu Devlet Hastanesi, Bolu Lisesi, Ankara Etlik Veteriner Laboratuvarı ve Melen Köprüsü gibi önemli projeler bulunmaktadır.
Sanayiciliğe geçişi
1943 yılında İstanbul’a giderek Karaköy’de Perşembe Pazarı’nda sıhhi tesisat ve hırdavat üzerine bir mağaza satın aldı. Burada ticarete başlayan Baysal, boru ekleme parçalarının Türkiye’de üretilmemesini fark ederek bu alanda üretim yapmak için çalışmalar başlattı.
Almanya’da temper döküm teknolojisini inceleyen Baysal, 1950 yılında Türkiye’de özel sektörün ilk mekanize döküm fabrikalarından birini kurdu. Kurduğu bu tesis daha sonra İzsal Döküm Sanayii A.Ş. adıyla faaliyet göstermeye devam etti.
Ailesi
İzzet Baysal, 1934 yılında Çanakkale’li coğrafya öğretmeni Refika Pınar ile evlendi. Çiftin 1939 yılında Esin adlı bir kızları dünyaya geldi. Refika Hanım 1942 yılında vefat etti. Baysal daha sonra Nafize Hanım ile ikinci evliliğini yaptı.
Kızı Esin Baysal, ilerleyen yıllarda Cahit Avunduk ile evlendi ve babasının kurduğu vakıf çalışmalarında aktif görev aldı.
İzzet Baysal Vakfı
Hayırseverliğiyle tanınan Baysal, 1986 yılında İzzet Baysal Vakfı’nı kurdu. Tüm mal varlığını bu vakfa bağışlayarak özellikle Bolu’da eğitim ve sağlık alanında birçok okul, hastane ve sosyal tesisin yapılmasını sağladı.
Kaç yaşında vefat etti?
İzzet Baysal, 5 Mart 2000 tarihinde 93 yaşında hayatını kaybetti.
Kabri nerede?
Baysal’ın naaşı, kendi isteği ve Bakanlar Kurulu kararıyla Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gölköy Kampüsü’ndeki anıt mezara defnedildi.
Bugün İzzet Baysal, özellikle Bolu’da yaptığı sayısız eğitim kurumu, sağlık tesisi ve sosyal yatırımlarla Türkiye’nin en önemli hayırseverlerinden biri olarak anılmaktadır.
