Özel tedarik şirketlerinin yüzde 15 indirim vaadiyle sunduğu bazı sözleşmelerin, faturaları düşürmek yerine aylık ödemeyi 1.923 TL'ye kadar çıkarabildiği belirtildi. Elektrik Mühendisleri Odası'nın maliyet analizine dikkat çeken uzmanlar, bu sözleşmeleri imzalayan vatandaşları uyararak 14 günlük yasal cayma hakkını hatırlattı.
Elektrik faturalarında devlet desteğinin kapsamının daraltılmasıyla birlikte milyonlarca haneyi ilgilendiren yeni bir süreç başladı. Devlet destekli tarifeden yararlanma sınırlarının aşağı çekilmesi, belirlenen tüketim miktarını aşan abonelerin serbest piyasa koşullarına göre fiyatlandırılan tarifelere geçmesine neden oluyor.
Artan elektrik faturalarından endişe duyan tüketicilere ulaşan özel elektrik tedarik şirketleri ise yeni sözleşmelerle farklı teklifler sunuyor. Özellikle yüzde 15 indirim vaadiyle hazırlanan sözleşmeler, ilk bakışta vatandaşlara daha uygun elektrik faturası ödeme fırsatı sunuyor gibi görünse de yapılan maliyet analizleri bu tekliflerin her zaman tüketici lehine olmadığını ortaya koyuyor.
Elektrik Mühendisleri Odası'nın (EMO) değerlendirmesine göre bazı sözleşmelerde uygulanan indirim, mevcut elektrik tarifesi yerine mevzuat kapsamında belirlenen azami fiyat üzerinden hesaplanıyor. Bu durum, tüketicilerin standart piyasa tarifesinden daha yüksek faturalarla karşılaşmasına yol açabiliyor.
Aylık 250 Kilovatsaat Tüketen Haneler İçin Yeni Dönem
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) kapsamındaki tüketim limitlerinde yapılan düzenlemeler, konut abonelerini yakından ilgilendiriyor. Yıllık elektrik tüketim sınırının 1 Ocak 2027 itibarıyla 3 bin kilovatsaate kadar düşmesi öngörülüyor.
Yıllık 3 bin kilovatsaatlik tüketim, aylık ortalama 250 kilovatsaat seviyesine karşılık geliyor. Dört kişilik bir ailenin buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve aydınlatma gibi temel elektrik ihtiyaçları için aylık yaklaşık 230 kilovatsaat tüketim gerçekleştirebildiği belirtiliyor.
Bu tablo, günlük yaşamın temel ihtiyaçlarını karşılayan birçok hanenin belirlenen tüketim sınırına yaklaşabileceğini gösteriyor. Sınırın aşılması durumunda aboneler devlet destekli ulusal tarife yerine maliyet bazlı fiyatlandırmanın uygulandığı SKTT kapsamına girebiliyor.
Yüzde 15 İndirim Vaadi Faturayı Neden Artırıyor?
Elektrik tedarik şirketlerinin tüketicilere sunduğu yüzde 15 indirimli sözleşmelerde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, indirimin hangi fiyat üzerinden hesaplandığı olarak öne çıkıyor.
Söz konusu tekliflerde indirim, tüketicinin hâlihazırda yararlandığı devlet destekli tarife veya serbest piyasadaki olağan elektrik fiyatları üzerinden uygulanmıyor. Bunun yerine mevzuat kapsamında belirlenen Azami Fiyat Limiti, diğer adıyla tavan fiyat esas alınabiliyor.
EPDK tarafından belirlenen tavan fiyatın 4.500 TL/MWh seviyesinde olduğu belirtilirken, serbest piyasadaki elektrik fiyatlarının olağanüstü kriz dönemleri dışında bu seviyeye yaklaşmadığı ifade ediliyor.
Bu nedenle tavan fiyat üzerinden yüzde 15 indirim yapılması, tüketicinin piyasadaki gerçek fiyatlardan daha yüksek bir bedel üzerinden elektrik kullanmasına neden olabiliyor. Uzmanlar, sözleşmelerdeki indirim oranına odaklanmak yerine fiyatın hangi referans üzerinden belirlendiğinin incelenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Aynı Elektrik Tüketimine Üç Farklı Fatura
Aylık 250 kilovatsaat elektrik tüketen standart bir mesken abonesi için hazırlanan altı aylık ortalama fatura karşılaştırması, farklı tarifeler arasındaki ödeme farkını ortaya koyuyor.
Karşılaştırmaya göre aylık faturalar şöyle hesaplanıyor:
-
Devlet destekli ulusal tarife: 839 TL
-
Standart piyasa tarifesi (SKTT): 1.536 TL
-
Yüzde 15 indirimli olarak sunulan sözleşme: 1.923 TL
Ortaya çıkan rakamlar, tüketicilerin sözleşme tercihlerinin elektrik faturalarında önemli farklılık oluşturabileceğini gösteriyor.
Hesaplamalara göre yüzde 15 indirimli sözleşmeyi tercih eden bir hane, standart piyasa tarifesinde kalması durumunda ödeyeceği tutardan aylık ortalama 387 TL daha fazla ödeme yapabiliyor. Bu fark yaklaşık yüzde 25,2 seviyesine ulaşıyor.
Devlet destekli ulusal tarifeyle karşılaştırıldığında ise aylık 839 TL olan fatura, söz konusu sözleşmede 1.923 TL'ye kadar çıkabiliyor. Böylece iki tarife arasındaki aylık fark 1.000 TL'yi aşıyor.
Sözleşme İmzalayan Vatandaşlar Ne Yapmalı?
Uzmanlar, elektrik tedarik şirketleri tarafından telefonla veya doğrudan ziyaret yoluyla sunulan tekliflerin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle yüksek indirim oranlarıyla tanıtılan sözleşmelerin gerçek maliyetinin araştırılması ve fiyatlandırma yönteminin anlaşılması önem taşıyor.
Sözleşme metinlerinde yer alan "Tavan fiyattan indirim" veya "Azami uzlaştırma fiyatı üzerinden indirim" gibi ifadelerin tüketiciler açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Bu tür sözleşmeleri imzalayan vatandaşlar için ise 14 günlük yasal cayma hakkı bulunuyor. Tüketiciler, ilgili mevzuat kapsamında bu süre içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cayma bedeli ödemeden sözleşmeden dönebiliyor.
Elektrik faturalarının beklenenden yüksek seviyelere çıkmasını istemeyen vatandaşların, imzaladıkları sözleşmelerin koşullarını kontrol etmeleri ve cayma hakkına ilişkin süreyi kaçırmamaları gerekiyor.
