Safiye Ali Kimdir, Ailesi Kimdir ve Eğitimi Nasıl Şekillendi?
-
Doğumu ve ailesi: 2 Şubat 1894 tarihinde İstanbul’da varlıklı ve entelektüel bir ailede dünyaya gelmiştir. Babası, Sultan Abdülaziz ve II. Abdülhamid’in yaverliğini yapmış Osmanlı subayı Ali Kırat Paşa; annesi ise eski Mekke Şeyhülislamı Şamlı Hacı Emin Paşa’nın kızı Emine Hasene Hanım'dır.
-
Bülent Ecevit ile akrabalığı: Dört kız kardeşin en küçüğü olan Safiye Ali'nin en büyük ablası Adviye Hanım, eski başbakanlardan Bülent Ecevit’in anne tarafından büyükannesidir. Safiye Ali, Bülent Ecevit’in teyzesidir.
-
Eğitim mücadelesi ve Almanya: Henüz 16 yaşındayken 7 farklı dil bilen üstün zekalı bir öğrenciydi. Ocak 1916'da İstanbul Amerikan Kız Koleji’nden mezun olup hekim olmaya karar verdiğinde, Osmanlı'daki Darülfünun Tıp Fakültesi kadın öğrenci kabul etmiyordu. Dönemin Eğitim Bakanı Ahmet Şükrü Bey’in desteğiyle devlet bursu alarak I. Dünya Savaşı yıllarında Almanya’ya gitti. Würzburg Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni birincilik dereceleriyle bitirerek 1921 yılında tıp diplomasını aldı.
İlk Muayenehane ve Tıptaki Öncü Rolü
-
Evliliği: Almanya’daki uzmanlık eğitimi sırasında tanıştığı göz doktoru Dr. Ferdinand Krekeler ile evlenmiştir. Eşi Müslüman olup Türk vatandaşlığına geçerek "Ferdi Ali" adını almış ve hayatı boyunca Safiye Ali ile omuz omuza çalışmıştır.
-
Tarihe geçen muayenehane: Haziran 1923'te eşiyle birlikte Cağaloğlu’nda Türkiye'nin ilk kadın doktoruna ait muayenehanesini açmıştır. Dönemin toplumu kadın bir doktora o kadar yabancıdır ki, resmi ticaret yıllıklarına adı sehven "Safiye Ali Bey" olarak kaydedilmiştir.
-
İlk kadın öğretim üyesi: Amerikan Koleji bünyesinde açılan ilk kız tıp okulunda jinekoloji ve obstetrik (kadın hastalıkları ve doğum) dersleri vererek, Türkiye'de tıp eğitimi veren ilk kadın öğretim üyesi olmuştur.
Süt Damlası Projesi ve Kadın Hakları Aktivizmi
-
Süt Damlası Bakımevi: Sütten kesilen, yetersiz beslenen ve bakımsız kalan bebeklerin hayatta kalması için Fransız kökenli "Süt Damlası" kuruluşunun başına geçmiş, anne eğitimleri ve steril süt dağıtımları organize ederek binlerce çocuğun hayatını kurtarmıştır.
-
Kadın hakları mücadelesi: Türk Kadınlar Birliği Sıhhiye Komisyonu başkanlığını yürüterek fuhuşla mücadele etmiş; kadınların seçme ve seçilme hakkı için çalışmıştır.
-
Uluslararası temsil: Londra, Viyana, Budapeşte ve Bologna’da düzenlenen uluslararası tıp kongrelerinde Türkiye Cumhuriyeti'ni delege olarak temsil eden ilk kadın unvanını taşımaktadır.
Hastalığı ve Vefatı
Mesleki başarılarının zirvesindeyken kanser teşhisi konulmuş ve tedavi amacıyla eşiyle birlikte Almanya’nın Dortmund şehrine yerleşmiştir. II. Dünya Savaşı’nın zorlu yıllarında dahi hastalarını tedavi etmeye devam eden Safiye Ali, hastalığının ilerlemesi üzerine 5 Temmuz 1952 tarihinde 58 yaşındayken Dortmund’da vefat etmiş ve buraya defnedilmiştir.
