Türkiye’nin kestane üretiminde öne çıkan illerinden Aydın’da üreticiler, yeni sezon hasadı için yoğun mesaiye başladı. Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaret tesciliyle korunan Aydın kestanesi, sofralara ulaşmadan önce hem zahmetli hem de tehlikeli aşamalardan geçiyor. Özellikle dağlık ve sarp arazilerde yapılan hasatta yaşanan iş gücü sıkıntısı, üreticilerin karşılaştığı önemli sorunlar arasında yer alıyor.
Ağaçların tepesinde tehlikeli mesai
Aydın’ın Efeler, Köşk, Nazilli ve Sultanhisar ilçelerindeki dağlık bölgelerde yetiştirilen kestaneler, deneyimli işçiler tarafından toplanıyor. Bölgede “sırıkçı” olarak bilinen işçiler, kestaneleri ağaçlardan düşürmek için yerden 15-20 metre yüksekliğe kadar tırmanıyor.
Ağaçların dalları arasında ilerleyen işçiler, 3 ila 5 metre uzunluğundaki sırıklarla kestanelere vurarak meyvelerin dikenli dış kabuklarıyla birlikte yere düşmesini sağlıyor. Aşağıda bekleyen diğer çalışanlar ise yere düşen kestaneleri toplayarak bir araya getiriyor ve sonraki işlem için depoluyor.
Yüksek ağaçlarda, dar dallar üzerinde gerçekleştirilen çalışma, düşme riski nedeniyle hasadın en tehlikeli aşamalarından biri olarak öne çıkıyor. İşin deneyim gerektirmesi ve fiziksel açıdan zorlayıcı olması da bu alanda çalışabilecek kişilere duyulan ihtiyacı artırıyor.
Aydın, kestane üretiminde önemli paya sahip
Kestane üretimi, Aydın’ın tarımsal ekonomisinde önemli bir yer tutuyor. Aydın Valisi Osman Varol’un paylaştığı verilere göre, Türkiye genelindeki yaklaşık 83 bin tonluk kestane üretiminin 25 bin 500 tonu Aydın’da gerçekleştiriliyor.
Kentte yaklaşık 80 bin dekar alanda 880 bin kestane ağacının bulunduğu belirtiliyor. Üretimin ekonomik değerinin korunması ve üreticilerin gelirlerinin artırılması amacıyla çalışmaların sürdürüleceği ifade ediliyor.
Kestaneler satışa çıkmadan önce bir ay bekletiliyor
Hasat edilen kestaneler, ağaçlardan toplandıktan sonra doğrudan satışa sunulmuyor. Meyvelerin dikenli dış kabuklarından ayrılmasını kolaylaştırmak amacıyla özel olarak hazırlanan kuyularda yaklaşık bir ay bekletilmesi gerekiyor.
Bu süreçte dış kabukların çürümesi sağlanırken, bekleme süresinin tamamlanmasının ardından kestaneler makineler yardımıyla temizleniyor. Böylece satışa ve tüketiciye ulaştırılmaya hazır hale getiriliyor.
Hasat sırasında başlayan yoğun emek, toplama işleminin ardından uygulanan bu hazırlık aşamasıyla devam ediyor. Üreticiler açısından hem iş gücü hem de zaman gerektiren süreç, kestanenin pazara ulaşmasında önemli rol oynuyor.
Günlük yevmiye 5 bin TL’ye kadar çıkıyor
Aydın’da kestane hasadında işçi bulma sorunu, ödenen günlük ücretlere rağmen devam ediyor. Ağaçlara tırmanarak sırıkla kestane düşüren deneyimli işçilere günlük 5 bin TL’ye kadar yevmiye veriliyor. Yerdeki kestaneleri toplayan işçilerin günlük ücreti ise 2 bin 500 TL seviyesinde bulunuyor.
Ancak yüksek ağaçlarda çalışmanın tehlikeli olması ve deneyim gerektirmesi, üreticilerin özellikle sırıkçı bulmasını zorlaştırıyor. Hasat döneminde ihtiyaç duyulan iş gücünün karşılanamaması, kestane toplama sürecini de etkiliyor.
Aydın’da kestane sezonuyla birlikte üreticiler bir yandan ürünlerini toplamak için yoğun çaba harcarken, diğer yandan hasadın en zorlu bölümünü üstlenecek deneyimli işçilere ulaşmaya çalışıyor.
