ABD, buna karşılık olarak çeşitli saldırılar düzenledi. Sonuncusu, Mart ortasında, bir gazetecinin, başkan yardımcısı da dahil olmak üzere en üst düzey yetkililerinin, başlatılacak saldırıların ayrıntılarını tartıştığı bir mesajlaşma grubuna davet edildiğinin ortaya çıkmasının ardından yeni Trump Başkanlığı'nı sarstı.
HUSİLER Neden Kızıldeniz Gemilerine Saldırdı
Husiler başlangıçta İsrail'e insansız hava araçları ve füzeler fırlatmaya başladı. Bunların çoğu engellendi.
Husiler, 19 Kasım 2023'te Kızıldeniz'de bir ticari gemiyi kaçırdı.
O zamandan beri ticari gemilere onlarca füze ve drone saldırısı düzenlediler.
İki gemiyi batırdılar, üçüncüsünü ele geçirdiler ve dört mürettebat üyesini öldürdüler.
ABD öncülüğündeki deniz kuvvetleri birçok saldırıyı engelledi.
Husiler başlangıçta İsrail bağlantılı gemilere saldırdıklarını veya İsrail'e gidip gelen gemilere saldırdıklarını söylediler. Ancak gemilerin çoğunun İsrail ile hiçbir bağlantısı yok.
ABD ve İngiltere'nin Husi mevzilerine yönelik hava saldırılarına yanıt olarak Husiler, İngiltere veya ABD'deki sahiplerine veya operatörlerine bağlı gemileri hedef almaya başladı.
Saldırılar, küresel deniz ticaretinin yaklaşık %15'inin geçtiği Kızıldeniz'i kullanmayı bırakıp, bunun yerine Güney Afrika'nın etrafından dolaşan daha uzun bir rota izleyen büyük nakliye şirketlerini bile zorladı.
Husiler Kimdir?
Husiler, Yemen'in kuzeyinde ortaya çıkan ve "Ensarullah" olarak bilinen Şii bir hareketin silahlı kanadı. Hareketin temelleri, Yemen hükümetinin bölgedeki ihmaline ve sosyo-ekonomik adaletsizliklere karşı 1990'larda atılmıştır. Yemen’in kuzeyindeki Saada bölgesinde ilk olarak ortaya çıkan Husiler, bölgedeki Zeydi Şiilerin haklarını savunarak, Yemen'in iç siyasetinde daha fazla güç elde etmeyi amaçlamaktadırlar.
Husiler, başlangıçta barışçıl protestolarla bu amaçlarına ulaşmayı hedefleseler de, 2011 Arap Baharı'nın etkisiyle daha fazla silahlı mücadeleye yöneldiler ve 2014 yılında Yemen'in başkenti Sana’yı ele geçirdiler. 2015 yılında Suudi Arabistan’ın müdahalesiyle genişleyen çatışma, Husileri bölgedeki en güçlü askeri aktörlerden biri haline getirdi.
Husileri Kim Destekliyor?
ABD, İran'ın Husilerin gemileri hedef almasını sağladığını ve Başkan Biden'ın Tahrana özel bir mesaj göndererek durdurmasını istediğini söylüyor. İran ise bu iddiaları reddediyor.
Suudi Arabistan ve ABD, İran'ın Yemen iç savaşı sırasında BM silah ambargosunu ihlal ederek Husilere insansız hava araçları, seyir füzeleri ve balistik füzeler de dahil olmak üzere silah kaçırdığını iddia ediyor.
Bu tür füze ve insansız hava araçlarının Suudi Arabistan'ın yanı sıra müttefiki Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik saldırılarda da kullanıldığı belirtiliyor.
İran, Husilere silah sağladığı iddialarını reddediyor ve onları yalnızca siyasi olarak desteklediğini söylüyor.
Cambridge Üniversitesi Orta Doğu uzmanı Dr. Elisabeth Kendall, "Husiler, İran'ın silahları, eğitimi ve istihbaratı olmadan bu düzeyde faaliyet gösteremezdi" diyor.
Ancak şunu da ekliyor: "İran'ın Husiler üzerinde doğrudan komuta ve kontrole sahip olduğu belirsiz."
İtalya Uluslararası Siyasi Araştırmalar Enstitüsü'ne göre İran, Husilerin Yemen'de insansız hava aracı (İHA) üretmek için fabrikalar kurmasına yardım etti.
ABD merkezli West Point Askeri Akademisi Terörle Mücadele Merkezi, Husilerin Lübnanlı İslamcı grup Hizbullah'tan da askeri danışmanlık ve desteği aldığı söylendi.
HUSİLERİN STRATEJİK HEDEFLERİ VE BÖLGEDEKİ ROLÜ
Husiler, Yemen’in kuzeyindeki Zeydi nüfusunun desteğini alarak siyasi, askeri ve bölgesel güç elde etmeyi başardılar. Suudi Arabistan’a karşı yaptıkları sınır ötesi saldırılarla bu gücü pekiştiren Husiler, zaman içinde İran’dan önemli askeri, finansal ve ideolojik destek almaya başladılar. İran, özellikle Husilere silah, eğitim ve finansal destek sağlayarak, bölgedeki etkisini artırma stratejisinin bir parçası olarak Husileri desteklemektedir.
Husilerin stratejileri, Suudi Arabistan’a karşı Yemen’deki güç dengesini değiştirmek ve Yemen’in bağımsızlığını kazanmak üzerinedir. Bu noktada, Husilerin İran ile olan ittifakları, Suudi Arabistan ve Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı stratejik bir karşıtlık oluşturmaktadır. Husilerin en büyük hedeflerinden biri de, Suudi Arabistan’ın Yemen’deki etkisini sonlandırmak ve ABD’nin bölgedeki askeri varlığını zayıflatmaktır.
ULUSLARARASI TEPKİLER VE HUSİLERİN DURDURULMASI
Husilerin bu saldırılarına karşı uluslararası aktörler çeşitli önlemler almış durumdalar. ABD, Babülmendep Boğazı'na yönelik saldırıları engellemeye yönelik askeri bir koalisyon kurmuş ve Husilere karşı füze saldırıları gerçekleştirmiştir. Ayrıca, ABD ve müttefikleri, Kızıldeniz’de “Refah Muhafızı Operasyonu” adıyla bir operasyon başlatmışlardır. ABD'nin yanı sıra Çin, Husilerin saldırılarının durdurulması gerektiğini belirten açıklamalar yapmış, ancak bu noktada Çin’in daha temkinli bir yaklaşım sergileyerek doğrudan askeri müdahalede bulunmaktan kaçındığı görülmüştür.
İngiltere ise, İngiliz birliklerinin Husilere karşı müdahaleye hazır olduğunu duyurmuştur. İran ise bölgeye askeri gemiler göndermiştir. Bu gelişmeler, Husilere karşı güçlü bir uluslararası müdahale gerekliliğini ortaya koymaktadır. Ancak, Babülmendep Boğazı'ndaki saldırıların durdurulması için ABD ve Çin'in birlikte hareket etmesi gerekmektedir.
Husilerin Yemen'deki iç savaşın yanı sıra Babülmendep Boğazı üzerindeki askeri faaliyetleri, yalnızca bölgesel bir mesele olmaktan çıkıp küresel ticaretin geleceğini doğrudan etkileyecek bir boyut kazanmıştır. Uluslararası toplumun, özellikle ABD ve Çin’in birlikte hareket ederek bu tehditleri durdurması, küresel ticaretin devamlılığını sağlamak için kritik öneme sahiptir. Husilerin Babülmendep’teki saldırılarını durdurmak için güçlü bir siyasi ve askeri iş birliği gerekmektedir. Bu durum, Yemen’deki iç savaşın çözümü için uluslararası toplumun daha dikkatli ve kapsamlı bir müdahalesini zorunlu kılmaktadır.
