Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, özellikle 1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan milyonlarca vatandaş için “son 2520 gün” kuralının emeklilik sürecinde belirleyici rol oynadığını söyledi.
Erdursun’a göre birçok kişi, çalışma hayatının son döneminde yaptığı statü değişikliklerinin emekliliğini nasıl etkileyeceğini hesaplamadığı için beklemediği sonuçlarla karşılaşabiliyor. Özellikle iş yeri açanlar, şirket ortağı olanlar veya farklı sigortalılık statülerine geçenler, yıllarca yaptıkları planlamanın dışında bir statüden emekli olabiliyor.
Son 2520 Gün Kuralı Neden Bu Kadar Önemli?
Sosyal güvenlik mevzuatına göre 1 Ekim 2008’den önce sigortalı olan ve çalışma hayatında birden fazla sigortalılık statüsünde prim ödeyen kişiler için emeklilik statüsü belirlenirken son 2520 günlük fiili hizmet süresi dikkate alınıyor.
Bu süreçte;
SSK (4/A),
Bağ-Kur (4/B),
Emekli Sandığı (4/C) statülerinden hangisinde daha fazla prim ödemesi bulunuyorsa, kişi kural olarak o statü üzerinden emekli ediliyor.
Uzmanlar, özellikle emekliliğine birkaç yıl kala şirket ortaklığına giren veya kendi işini kuran vatandaşların farkında olmadan Bağ-Kur kapsamına geçebildiğini ve bunun emeklilik hesaplarını değiştirebildiğini belirtiyor.
EYT Kapsamındakiler İçin de Geçerli Mi?
Özgür Erdursun, son 2520 gün kuralının yalnızca EYT dışında kalan sigortalıları ilgilendirmediğini vurguladı. EYT düzenlemesiyle yaş şartı kaldırılmış olsa da hizmet birleştirme ve emeklilik statüsünü belirleyen kurallarda herhangi bir değişiklik yapılmadığını hatırlatan Erdursun, EYT’den yararlanan kişilerin de bu kurala tabi olduğunu ifade etti.
Bu nedenle EYT kapsamında emekli olacak vatandaşlar da son yıllarda hangi statüde prim ödediklerini dikkatle incelemek zorunda. Aksi halde emeklilik başvurusu sırasında beklenmedik bir statüyle karşılaşılabiliyor.
Birkaç Yıllık Prim Ödemesi Tüm Planı Değiştirebilir Mi?
Uzmanlara göre emeklilik planlamasında yapılan en büyük hatalardan biri, yalnızca yaş ve prim gününe odaklanılması. Oysa çalışma hayatının son döneminde yapılan bazı tercihler emeklilik statüsünü doğrudan etkileyebiliyor.
Özellikle;
Şirket ortaklığına girilmesi,
Kendi adına iş yeri açılması,
Memuriyetten ayrılarak özel sektöre geçilmesi,
İsteğe bağlı sigorta primi ödenmesi,
Borçlanma işlemleri yapılması, gibi durumlar emeklilik hesabını değiştirebiliyor.
Erdursun, bazı vatandaşların yalnızca birkaç yıl Bağ-Kur primi ödemesi nedeniyle yıllardır planladıkları emeklilik statüsünün değişebildiğini söyledi.
Emeklilik Hakkı Kazananlar Dava Açabilir Mi?
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, bazı durumlarda son 2520 gün hesabının tek başına belirleyici olmayabileceğini de belirtti. Yargı kararlarında ve uygulamada ortaya çıkan örneklerde, kişinin belirli bir statüde emeklilik için gerekli tüm şartları tamamlamış olması halinde farklı değerlendirmelerin gündeme gelebildiğini ifade etti.
Örneğin;
Emekli Sandığı kapsamında gerekli hizmet süresini tamamlayan,
Ya da SSK’dan emekli olmak için gerekli prim günü ve sigortalılık şartlarını eksiksiz yerine getiren kişiler,
daha sonra farklı statülerde prim ödemiş olsalar bile, bazı durumlarda hak kazandıkları statü üzerinden emeklilik talebiyle yargıya başvurabiliyor.
Uzmanlar, SGK’nın verdiği kararın her durumda nihai olmadığını, hukuki değerlendirme gerektiren özel durumların bulunduğunu belirtiyor.
Emeklilik Başvurusu Öncesinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Erdursun, vatandaşların emeklilik planlamasını son birkaç yıla bırakmaması gerektiğini belirterek, yanlış sigortalılık tercihlerinin etkisinin yıllar sonra ortaya çıkabildiğine dikkat çekti.
Uzman isim, emeklilik başvurusu yapmadan önce yalnızca prim gününün değil, hangi statüden emekli olunacağının da mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
Emeklilik statüsünün doğru belirlenmesinin aylık bağlama oranlarını ve alınacak maaşı da etkileyebileceğini vurgulayan Erdursun, doğru planlamanın uzun vadede vatandaşların gelir düzeyi üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Uzmanlardan Kritik Uyarı
Özgür Erdursun, özellikle 1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olan milyonlarca kişi için son 2520 gün kuralının halen emeklilik sisteminin en kritik unsurlarından biri olduğunu belirterek, emeklilik başvurusu öncesinde profesyonel destek alınmasının önemine dikkat çekti.
Uzmanlara göre emeklilikte yalnızca yaş ve prim gününe bakmak yeterli değil. Hangi statüden emekli olunacağı, kazanılmış hakların bulunup bulunmadığı ve son yıllardaki prim ödemelerinin dağılımı da emeklilik sürecinin kaderini belirleyebiliyor.
