Taşınmazını edindiği tarihten itibaren beş yıl geçmeden satanların elde ettiği kazanç için beyan zorunluluğu bulunuyor. Bu süre içinde gerçekleşen satıştan doğan gelir bildirilmezse, vergi aslına ek olarak ceza ve gecikme faizi uygulanıyor. Örneğin 5 milyon liraya satın alınan bir konutun 8 milyon liraya elden çıkarılması halinde yaklaşık 38 bin liralık vergi ortaya çıkıyor; ödeme zamanında yapılmazsa ceza ve faiz de devreye giriyor.
Gerçek kişilerin gerçekleştirdiği gayrimenkul alım satımları, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde vergilendiriliyor. Konut, arsa, arazi, bina, maden suları ile tapuda taşınmaz olarak kayıtlı hakların; satış, devir, temlik, takas, trampa, kamulaştırma, devletleştirme ya da ticaret şirketlerine sermaye olarak konulması sonucunda sağlanan kazanç gelir vergisine tabi tutuluyor. İktisap tarihinden itibaren beş tam yıl dolmadan yapılan satışlarda elde edilen gelir “değer artışı kazancı” kabul ediliyor. Bu beş yıllık sürenin hesabında takvim günü esas alınıyor. Sürenin aşılması halinde ise gelir vergisi yükümlülüğü doğmuyor.
Beş yıl içinde satılan konut ve arsalar nedeniyle elde edilen kazançların, 2026 yılı Mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilmesi gerekiyor. Hesaplanan vergi ise 2026’nın mart ve temmuz aylarında iki eşit taksit halinde ödeniyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı rehberde hesaplama yöntemine ayrıntılı biçimde yer verildi. Rehberdeki örneğe göre, 15 Aralık 2024’te 6 milyon TL’ye alınan bir gayrimenkulün 6 Kasım 2025’te 9 milyon liraya satılması durumunda, beş yıllık süre dolmadığı için ortaya çıkan kazanç değer artışı kazancı olarak vergilendiriliyor.
Miras yoluyla edinilen konut ve arsalar ise bu uygulamanın dışında tutuluyor.
Vergi hesaplanırken taşınmazın edinim tarihi dikkate alınıyor ve maliyet bedeli Yİ-ÜFE oranına göre endeksleniyor.
Arsa üzerine yapılan konutlar ile kooperatif aracılığıyla edinilen evler de kapsama dahil ediliyor. Kooperatiflerde fiili kullanımın başladığı ve elektrik ile su aboneliklerinin açıldığı tarih esas alınırken; arsa üzerindeki yapılarda tapuda cins tashihinin yapıldığı tarih dikkate alınıyor. Kentsel dönüşüm kapsamında arsa üzerine inşa edilen konutların beş yıl içinde satılması halinde de gelir vergisi ödenmesi gerekiyor.
