Anadolunun Türkleşme ve İslamlaşmasında en önemli rolü oynayan sayısız türk göçlerine paralel olarak değişik tasavvuf akımlarına mensup şeyh ve dervişlerin gelip çeşitli şehir ve kasabalarda, köylerde ve göçebe Türkmen obalarında yerleştikleri ve yoğun bir islami propagandaya koyuldukları bilinmektedir. Türkiye din ve tasavvuf tarihinde asıl önemli sonuçlar meydana getiren derviş göçleri, özellikle Cengiz istilasından sonra (1218-1220) vuku bulanlardır.
Emirci Sultan Anadolu Selçuklu hükümdarı Ala’ud-Din Keykubad I ve Gıyas’ud-Din Keyhusrav II devirlerinde (1216-1220) Bozok (Ozamanki adıyla Danışmendiye) bölgesinde yaşamış olan bir şeyh bir Türkmen babasıdır. Kendi zaviyesindeki belgelerle arşiv belgeleri bu şeyhi “Emirci” yada “Emirce Sultan” şeklinde anılmaktadır. Türbe kitabesinden şeyhin lakabının “Şeref’ud Din” adının İsmail, babasının adının ise “Muhammed” olduğu anlaşılmaktadır. Ancak şeyhin bu lakap ve isimden ziyade “Emirci Sultan” ünvanıyla meşhur olduğu anlaşılıyor. Gelibolu Mustafa Ali ve Evliya Çelebi Şeyhin adının “Emir-i Çin Osman” adıyla anıldığı deklere edilmektedir.
Emirci Sultan fazilet ve kerametlerine hayran bırakılarak zaviyesini terkettirip ona mürid yaptıkları ve tekke civarındaki bazı köyleri satın alarak vakfettirdikleri Selçuklu valisi Osman Paşa, gerçekte Şeyhin Amcasının oğlu ve müridi olan vakıfların mütevelli heyeti ve nazırı Osman paşadır. Paşa ünvanı XIII. yüzyılda askeri bir ünvan olması yerine özellikle Anadoluda dervişlerin kullandığı bir ünvandan ibaret olduğu görülmektedir. Aynı ünvanı taşıyan ve aynı devirde yaşamış olan bir çok şeyh ve derviş bilinmektedir. Şeyh Osman paşanın belki Emirci Sultan’ın ölümünden sonra tekkede bir takım değişiklikler yaptığı vakıfları genişletip daha esaslı bir hale soktuğu düşünülebilir. Çünkü hem hakkındaki bir kısım menkibeler teşekkül etmesi, bende tekkenin ve köyün yüzyıllardan beri Osmanpaşa Tekkesi adıyla anılması bu ihtimali kuvvetlendiriyor.
Şeref’ud-Din İsmail b. Muhammed veya Emirci Sultan görünüşe göre bir sufi ailesine mensuptur. Hem babası, hemde dedesi Şeyh ünvanını taşımaktadır. İcazetnamedeki ibarelere göre Şeyhin biri kendisi gibi aynı lakabı kullanan İlyas Emirci, diğeri ise amcasının adıyla anılan Hızır Dede adında iki kardeş olduğu anlaşılıyor. Emirci Sultan’ın Hızır Paşa adlı bir amcasının bulunduğu ve onun oğlu Osman paşa dan söz edildiği biliniyor.
Emirci Sultan, diğer adıyla Şeref’ud-Din İsmail b. Muhammed XIII. yüzyıl başlarında Anadolu’ya göç eden bu yesevi şeyhlerinden birisidir. Osmapaşa Tekkesi diye anılan köyde zaviye kurarak yurt edinmişlerdir. Emirci Sultan gerek Ali’nin naklettiği menkibelerde, gerekse Temaşa’yı Celal-i Huda’da Peygamber (A.S.) devrinde yaşamış fakat onu görememiş olan meşhur Veysel Karani (Üveys-el Karani) nin soyu ile alkalı olrak görülüyor. Birinciye göre Emirci Sultan bu zaatın nefes evladı, İkinciye göre ise kız kardeşinin torunu telakki edilmektedir.
XIII. yüzyılın sonlarıyla XIII. yüzyılın ilk yarısında Moğol istilasından sonra Maveraünnehir, Harezm Horosan ve Azerbeycan’dan Anadoluya göç eden Şeyhler ve Dervişler arasında bir çok Yesevi tarikatı mensubu olduğu bilinmektedir. Bu göçmen yesevi Şeyhlerinden biride Emirci Sultan lakabıyla bilinen Şeyh Şeref-ud Binismail Muhammed olduğu anlaşılmaktadır.
Bu bilgiler araştırmacı yazar, Öğretim görevlisi, Hemşerimiz Prof. Ahmet Yaşar Ocak’ın “Emirci Sultan ve zaviyesi” adlı notlarından alınmıştır. Bu gün itibariyle Yozgat’a 40-50 km uzaklıkta bir belediyelik ve Belde olan Osmapaşa kasabasının tanıtımı ve Emirci Sultan’ın daha iyi anlaşılması ve ilin tanıtımına katkısının olması sebebiyle kaleme alınmıştır.
Emirci Sultan oldukça eski bir tarihi içine alan Yozgat’ın tanıtımı için çok önemli bir araştırma olacaktır…Osman Paşayı ve Emirci Sultanı yeterince tanımadığımız ve tanıtmadığımız kanaatindeyiz. Bu nedenle Emirce Sulatan geniş platformlarda anlatılmalı duyurulmalı ve turizme kazandırılmalıdır.
_____________________________________________
NİCE YILLARA
_____________________________________________
NİCE YILLARA
Yozgat’a geldiğim günden beri İleri ile yola devam ediyor, kültür- sanat adına ciddi çalışmalar yapıyoruz. Yerel basının yanısıra Ulusal basında (İnternet ortamında) yazılarımızı paylaşarak daha geniş alanlara ulaştırmaya çalışıyoruz.
İleri ile başladığımız ilk günden beri aşağı yukarı 18 yıl geçmiş. Kimi zaman kendi adımızla kimi zaman mahlasla günlük yazılar yazıp sizlerle birlikte olmaya çalıştık. Sevdiğimiz bir işi sevgiyle paylaştık.
Güzel şeyler paylaştığımız kanaatindeyiz. Doğruları yazdık, güzel şeyleri paylaştık. İleri Gazetesinin güzide kadrosuyla uyum içinde olduk. Yozgat adına güzel çalışmaların altına imza attık.
İleri 46 yaşına değerken bir ömrü tükettiğimizin farkına da varmış olduk. Ne diyelim, nice 56 Yıllara !...Çalışanıyla, patronuyla, işçisiyle Nice 46 Yıllara ulaşasın İLERİ !...
Şunu söylemeliyiz ki, kalemimizi hiç bir zaman satmadık, kiraya vermedik. Bildiğimiz doğruları yazdık. Bildiğimiz doğruların arkasında olduk. Eğip bükmeden, evirip çevirmeden doğruların gerçeklerin arkasında durduk. Sehven yanlış yazdığımız olmuşsa ertesi gün okuyucularımızdan özür dileme erdemliğin de bulunduk.
İleri Yozgat’ta yayın dünyasında bir okul oldu. Onlarca arkadaşımız bu tezgahtan yetişti. İleri Matbaasının kokusuyla yetişip hayata atıldılar. Onların başarılarıyla da gurur duyuyor.
İlerinin kariyer dolu başarılarının Yozgatlı dostlarımız alkışlarıyla destekliyorlar. Yazılarımızı okuyup bize destek olan çok hemşiremiz var. Onların takdiri- mtaltifi bizi onurlandırıyor. İsimlerinim sayamadığımız ama onurla desteklerini gördüğümüz bize güç katan hemşehrilerimiz var, var olduklarını bilmek bize başarı katıyor.
Ayrıca İleri deki yazılarımızı paylaşıp İnternet ortamında yayın dünyasında bize yer veren dostlarımız oldu. Bir çok köşe yazımız bu sitelerde “ Günün Yazısı-” Günün Yorumu” seçildi. Bunlar bize onur veriyor.
Bu güzel duygularla nice 46 yıllara İLERİ diyoruz. Mesai arkadaşlarımı kutluyor başarılı çalışmalarından onur duyduğumu ifade etmek istiyorum. “ İLERİ “” DAİMA İLERİ...
